نويسنده: محمدرضا هاديلو
دليل خطرناک بودن آفت شبپره این است که طی یک سال
۵ الی شش بارتولیدمثل کرده و تکثیر مییابد
و این امر امکان کنترل و نابودی آن را خيلي سخت میکند، همچنين پس از تغذیه از برگ
درختان سراغ پوست درخت رفته و با خوردن آن، موجب مرگ و نابودی کامل شمشادها میشود.
مورد ديگري که اين آفت را به عنوان بلاي جان
شمشادها معرفي مي کند اين است که هر پروانه بین ۲۰۰ تا ۵۰۰ تخم میگذارد که با توجه به این تخمگذاری
زیاد و تکثیر در پنج نسل میتوان تصور کرد که فاجعهای برای رویشگاههای شمشاد شمال
کشور است.
در همين رابطه و درباره اقدامات انجامشده برای
مهار آفت شبپره در مازندران، مدیرکل منابع طبیعی منطقه ساری مي گويد: " از کل
مساحت ۱۲۲ هکتار مناطق آلوده، سطحی حدود ۲۷ هکتار شدیداً آلوده کهبرگ و پوست درختان توسط آفت تغذیهشده در رویشگاههای
شمشاد پارک جنگلی نور و جنگلهای اشتروش است."
ستار بابایی ادامه مي دهد: " برگزاری دو جلسه
کارگروه تخصصی گیاهپزشکی منابع طبیعی اداره کل بهمنظور بررسی وضعیت شبپره شمشاد
و راهکارهای مقابله با آن و مکاتبه با پدافند غیرعامل استانداری مازندران و مدیریت
بحران استان و گوشزد خطرات آفت شبپره و درخواست همکاری و محلولپاشی مناطق بحرانی
به وسعت ۳۷ هکتار طی دو مرحله ازجمله اقدامات است."
ميهمان ناخوانده ويرانگر
آفت شبپره تاکنون در ایران وجود نداشته و اولین
بار، اواخر خردادماه سال جاری در شمشادهای محوطه نمکآبرود چالوس مشاهده شد. ازآنجاکه
این منطقه یک منطقه گردشگری است و گردشگران خارجی در آن تردد بسیار دارند، بهاحتمال
زیاد از طریق آنها یا شمشادهای زینتی همراه آنها و همچنین از طریق رویشگاه شمشاد آلوده کشور آذربایجان
هممرز با آستارا گیلان به مناطق شمشاد خیز کشورمان واردشده است.
معاون اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری نوشهر نیز
بابیان اینکه برخی از درختان و گونههای مقاوم جنگلهای شمال مانند شمشاد، ملج و شب
خوس در حال از بین رفتن است میگوید: "جنگلهای
شمال از منظرهای مختلف ازجمله تجاری دارای اهمیت است."
رحمت علیزاده اتاکيد مي کند: "وقتی به وضعیت
درختان جنگلهای شمال مینگریم میبینیم که برخی گونههای مقاوم مانند شب خوس، ملج
و شمشاد در آن از بین رفته است درحالیکه در بسیاری از ساختمانهای قدیمی ازاینگونه
استفادهشده است".
به گفته کارشناسان موطن اصلی این آفت، آسیای شرقی بوده که
در دهه اخیر در جنگلهای اروپایی انتشاریافته و در سال جاری در جنگلهای شمال ایران
مشاهدهشده است. شبپرهها، شبپروازند و بر اساس بررسی های انجامشده با توجه به شرایط
آب و هوایی شمال ایران، حداقل 5 نسل برای آن پیشبینی میشود. با اين حال استفاده از تلههای نوری، شیوهای آسان و اغلب مؤثر و بیخطر برای جمعآوری
انواع زیادی از حشراتی که آفت درختان جنگلی هستند، ازجمله آفت نوپدید شبپرهٔ شمشاد،
محسوب میشود.
با توجه به شبپرواز بودن آفت شبپرهٔ شمشاد و در
اجرای مصوبات دبیرخانهٔ کنترل و مبارزه با آفت شبپرهٔ شمشادِ اداره کل منابع طبیعی
نوشهر، برای مهار آفت مذکور و بهمنظور کاهش انبوهی جمعیت آفت در عرصههای جنگلی، بهصورت
پایلوت در منطقهٔ پارک جنگلی سیسنگان تعداد ۲۰ عدد تلهٔ نوری به همت کارشناسان اداره حفاظت و حمایت نصب شده است که
در صورت کسب نتايج مثبت حتما بايد در تمام مناطق آلوده از آن بهره برد.
