نويسنده: قاسم غفوری عربستان که همواره تلاش داشته تا خود را به عنوان مولفهای مهم در منطقه معرفی و در این راه هزینههای بسیاری پرداخته این روزها ابعاد جدیدی از این تحرکات را در پیش گرفته تا به اصطلاح نقش خود را در معادلات منطقهای به نمایش گذارد. عربستان در روزهای اخیر از میزبانی نشستی با حضور مقامات آنچه ۱۷ کشور اسلامی و آمریکا نامیدهاند خبر داده است. آنها بر این ادعایند که توسعه همکاریها میان آمریکا و این کشور در حوزههای اقتصادی، امنیتی و سیاسی اساس این نشست است.
به رغم این ادعاهای به ظاهر مسالمتآمیز بررسی کارنامه سعودی در داخل و بیرون نکات قابل توجه دیگری را در ذهن ایجاد میسازد.
نخست آنکه سعودی پیش از این نیز اقداماتی در راستای آنچه رهبری ائتلافهای منطقهای و اسلامی نامیده را صورت داده که ادعای ارتش واحد عربی، ارتش کشورهای اسلامی، ائتلاف ضد یمن نمودی از این اقدامات است. جالب توجه آنکه تمام این طرحها با ناکامی همراه شده است. سعودی اکنون با ادعای ائتلاف ۱۷ کشور اسلامی و آمریکا میخواهد ضمن پنهانسازی شکستهای گذشته اقتداری ظاهری از خود به نمایش گذارد.
دوم آنکه سعودی در عرصه داخلی با اعتراضهای مردمی مواجه است که در قطیف و عوامیه به سرکوب گسترده منجر شده و از سوی دیگر در یمن، سوریه و عراق نیز نتوانسته دستاوردی داشته باشد. سعودی با برگزاری چنین نشستهایی به اصلاح سعی دارد مشروعیتی برای ادامه جنایات خود ایجاد و چنان وانمود سازد که مواضعش از سوی کشورهای اسلامی و قدرتهای بزرگ مورد تایید است.
نکته بسیارمهم اقدامات سعودی برای جلب رضایت آمریکاست. براساس گزارشها در آینده نزدیک ترامپ به سعودی سفر خواهد داشت. عربستان با جلب رضایت امریکا سعی دارد تا از یکسو خریدهای تسلیحاتی گسترده از این کشور داشته باشد و از سوی دیگر حمایت آمریکا برای ادامه کشتار در منطقه را جلب کند.
چنانکه در آستانه سفر ترامپ به عربستان، یک مقام ارشد کاخ سفید گفت آمریکا در آستانه تکمیل قراردادهایی برای فروش بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سلاح به عربستان است. این مقام کاخ سفید که به شرط عدم افشای نام خود با رویترز گفتوگو میکرد تصریح کرد که رقم این قرارداد ظرف دهه آینده ممکن است به بیش از ۳۰۰ میلیارد دلار برسد. سعودی برای رسیدن به جلب رضایت آمریکا تحرکات متعددی صورت داده که تامین مالی بحرانسازی آمریکا در عراق و سوریه، تشدید اقدامات ضد ایرانی و ضد مقاومتی، تقلا برای سوق دادن کشورهای اسلامی و عربی برای سازش با رژیم صهیونیستی بخشی از این اقدامات است.
در کنار این مسئله یک سوال مهم مطرح میشود و آن اینکه ترکیب کشورهای حاضر در این نشست چگونه است. از جمع این کشورها برخی کشورهای عربی هستند که یک مولفه دارند و آن مشارکت با سعودی در کشتار مردم یمن است. کشورهایی مانند امارات، بحرین و قطر که دستشان به خون هزاران انسان بیگناه آغشته است. برخی نیز شامل کشورهایی مانند پاکستان و سودان میشود که با وعده کمکهای اقتصادی در این نشست حضور یافتهاند. به عبارتی میتوان گفت که به کار بردن واژه کشورهای اسلامی برای این نشست ادعایی ظاهر سازانه برای فریب افکار عمومی است چرا که در عمل اکثر این کشورها دارای حاکمانی به دور از اصول اسلامی هستند که همواره در کنار آمریکا به کشتار مسلمانان پرداختهاند.
آنچه این امر را بیش از پیش آشکار می سازد تاکید بر مطرح شدن مسائلی همچون ادامه دخالت نظامی در سوریه و نیز تشدید کشتار مردم یمن و نیز عدم پرداختن به مسئله فلسطین است که ماهیت ضد اسلامی این نشست را نشان میدهد.
در جمعبندی کلی از آنچه سعودی از برگزاری نشست به اصطلاح کشورهای اسلامی - آمریکا مطرح شد میتوان گفت که این نشست نه برگرفته از قدرت و توان بالای سعودی بلکه نشات گرفته از بحرانهای شدید داخلی و خارجی آن است که با برگزاری چنین نشستهایی به دنبال پنهانسازی آنان است در حالی که هم زمان یک رویکرد مهم در اقدامات سعودی مشاهده میشود و آن گامهای بلند سعودی برای خیانت به فلسطین است چنانکه در مجموعه نشستهای برگزار شده نامی از فلسطین و مقابله با رژیم صهیونیستی به میان نیامده و با رویکرد سازشکارانه موجب تشدید جنایات صهیونیستها علیه ملت فلسطین شدهاند.
این روزها فلسطین سخت ترین و حساس ترین دوران خود را سپری میکند در حالی که بسیاری از کشورهای عربی از رویکرد به آن خودداری میکنند و نشستی مانند نشست آتی ریاض نیز سیاست داخلی نشان دادن مسئله فلسطین را با عدم پرداختن به آن پیگیری میکند که خود خیانت ارتجاع عربی به فلسطین را نشان میدهد. البته باید توجه داشت که چالشهای سعودی چنان گسترده است که با چنین نشستهایی توان پنهان سازی آن را ندارد و حتی خواسته شخصی بن سلمان پادشاه سعودی برای استفاده از این نشستها جهت تقویت موقعیت خود و فرزندش در عرصه جنگ قدرت داخلی خاندان سعودی محقق نخواهد شد.