نويسنده:
مریم فلاح رضوانکلایی
////
در کوچه های تنگ
و بی قواره، سرگرمی کودکان آب بازی کردن در میان فاضلاب های آلوده ای است که هیچ وقت
مدیران به فکر ساماندهی آن نیفتاده اند. چند
جوان بیکار هر روز به مقصدی نامعلوم راهی شهر هزار رنگی می شوند که مردمانش به آنها
به دید عقب افتاده نگاه می کنند. چندی آن طرف تر زن میانسالی نشسته که می توان ضعف
روحی و جسمی را به وضوح در نگاه نزارش دید. خودش می گوید ماه هاست که بیمار است و هزینه
درمانش را ندارد. همسر و فرزندانش بیکارند و درآمدی ندارند.
وقتی در کوچه و خیابان
های محله قدم می زنی اگر چکمه ای به پا نکنی حتماً تا ساق پا در گل فرو خواهی رفت.
می گویند روزی نا امن ترین منطقه ساری بوده است. سال ها گذشت تا مسئولان بالاخره دستی
به سر و روی این منطقه کشیدند. در نخستین اقدام فرماندهی انتظامی استان مازندران در
تابستان سال 92 در اقدامی ضربتی معتادان و خلافکاران این منطقه را جمع آوری کرده و
از این حیث منطقه تا حدی پاکسازی شد. پس از آن نیز طرح هایی برای ارتقای سطح امنیت
اجتماعی و روانی این منطقه به عمل آمد، اما کافي نبود!
قول هایی که عملی
نشد
به اندازه ای که
از این منطقه بازدید شده امکانات در آن فراهم نشده و هنوز مردم این منطقه با مشکلات
ابتدایی همچون نبود جوی آب برای هدایت آب های سطحی و فاضلاب مواجه هستند. اسفند 94
بود که معاون سياسي استاندار مازندران و برخي مديران دستگاه هاي اجرايي از منطقه نوبنیاد
ساری بازديد به عمل آوردند. عليرضا يونسي رستمي آن روز گفت: روند بهسازی نوبنياد با
شتاب لازم به پيش نمي رود و قصد اين مجموعه از اين بازديد، سرعت بخشيدن به روند كاهش
مشكلات اين محله است. عزم استان براي برخورداري مردم ساكن در اين مناطق از خدمات زير
بنايي، فرهنگي و آموزشي جدي است. همچنین در آن مقطع انجام آسفالت منطقه، احداث خانه
عالم، احداث مدرسه شبانه روزي، ايجاد زير گذر عابر پياده، ايجاد سالن ورزشي، زيباسازي
محلات، ايجاد سيستم دفع بهداشتي فاضلاب و اجراي طرح هادي به تصويب رسيد.
اما پس از گذشت ماهها
مشکلات زیرساختی این منطقه همچنان وجود دارد. یکی از اهالی منطقه در این باره می گوید:
در سال های گذشته منطقه نوبنیاد با مشکلات فراوانی روبرو بود. از ناامنی گرفته تا کمبود
امکانات و مسائلی که هر بیننده ای را آزار می داد. اما از وقتی نیروی انتظامی استان
در سال 92 معتادان و مجرمان را از محل جمع آوری کرد امنیت اجتماعی منطقه تا حدی افزایش
یافت. اما مشکلات همچنان پابرجا بوده و مردم این منطقه همچنان با مشکلاتی از قبیل فقر،
بیکاری و ضعف زیرساخت های عمرانی همچون مشکل معابر عمومی روبرو هستند.
این ساکن منطقه نوبنیاد
که خواست نامش فاش نشود با بیان اینکه یکی از اصلی ترین مشکلات اینجا خاکی بودن معابر
است، می افزاید: با کوچک ترین بارندگی معابر وضعیت نامناسبی پیدا کرده و چنان گل آلود
می شود که رفت و آمد برای عابر پیاده به شدت مشکل آفرین است. معبر اصلی منطقه نیز که
در حاشیه اتوبان ساری – قائم شهر است وضعیت مناسبی نداشته و عبور و مرور از عرض اتوبان
که یک آزادراه پر رفت و آمد است بسیار خطرناک است. مسئولان حتی ساختن یک روگذر را نیز
در دستور کار جدی قرار نمی دهند تا رفت و آمد به آن سوی خیابان آسان شود.
وی ادامه می دهد:
حدود 700 متر در جاده کناره مربوط به اداره راه است و بیش از 1000 متر معابر اصلی و
فرعی داخل محل مربوط به بنیاد مسکن که برآورد هزینه ها و مصوبات انجام شده و معلوم
نیست چرا کار بهسازی معابر انجام نمی شود. طبق قرارها باید جدول کشی معابر همین روزها
انجام می شد که فعلاً خبری نیست.
بی توجهی به عمران
مناطق حاشیه ای
مدل نوبنیاد تقریباً
در تمام مناطق حاشیه ای و سکونت گاه های غیر رسمی مازندران در حال تکرار است و مسئولان
کمتر به عمران و آبادی در این مناطق توجه می کنند. در 3 سال اخیر همواره از زبان مقامات
استانداری مازندران شنیده شد که 30 محله آلوده و حاشیه ای استان پاکسازی شد. اما امروز
با نگاهی به این مناطق مشاهده می شود که تنها امور انتظامی و امنیتی در این مناطق انجام
شده و اثری از کار عمرانی، بهسازی معابر، تأسیس پارک و سراهای محله، بهسازی و ارتقای
کیفی مدارس، کانال فاضلاب و ... نیست.
مدیرکل اجتماعی استانداری
مازندران در زمینه اقدامات صورت گرفته در این منطقه می گوید: بهسازی 700 متر جاده روستایی،
شناسایی و صدور شناسنامه برای 30 نفر از افراد منطقه که بدون شناسنامه بودند، تحویل
آب روستایی، اهدا کمک به نیازمندان در قالب سبد غذایی، حمایت از مددجویان توسط کمیته
امداد با تعمیر حمام و سرویس های بهداشتی منازل و توزیع بسته های آموزشی و بهسازی فضای
مدرسه از جمله اقداماتی که در این منطقه انجام شد.
عیسی قاسمی طوسی
درباره وضعیت حاشیه نشینی در مازندران مي افزايد: از حیث فراوانی سکونتگاه های غیررسمی
5 شهر آمل، بابل، قائم شهر، ساری و نکا از جمله مهم ترین شهرها هستند که در معرض این
معضل قرار دارند و در همین راستا 30 نقطه اسکان غیررسمی و مناطق آلوده در مازندران
شناسایی شد.
مهاجرت برای یافتن
شغل
انجام آسفالت منطقه،
احداث خانه عالم، احداث مدرسه شبانه روزي، ايجاد زير گذر عابر پياده، ايجاد سالن ورزشي،
زيباسازي محلات، ايجاد سيستم دفع بهداشتي فاضلاب و اجراي طرح هادي تقریباً هیچ کدام
امروز در منطقه انجام نشده است. در حالي که ارتقای سطح رفاه، ایجاد شرایط کارآفرینی،
بهبود امکانات عمرانی و مواردی از این دست می تواند به ارتقای سطح اجتماعی محله های
حاشیه نشین کمک کند اما گویی پس از عملیات های ضربتی سه سال قبل دیگر عملیات های پس
از آن که می توانست حداقل امکانات عمرانی منطقه را احیا کند صورت نگرفت. امروز در حالی محله هایی در قائم شهر، ساری،
آمل، بهشهر و دیگر شهرهای استان مازندران رنگ محرومیت حاشیه نشینی را به خود گرفته
اند که به گفته برخی مسئولان حاشیه نشینی در مازندران در حال افزایش است و باید به
طور جدی تمهیداتی برای آن در نظر گرفت. بیکاری، افزایش قیمت مسکن و سوداگری از جمله
دلایلی است که می تواند به حاشیه نشینی در مازندران دامن زده و سکونت گاه های غیر رسمی
را گسترش بخشد.
