نبود تصفیه‎خانه بازي باخت باخت انسان و طبيعت

حالا ديگر صحبت كردن در مورد آب به يك موضوع كاملا بي معني تبديل شده است. چون از مسئولان رده بالاي مملكتي تا عامي ترين و ساده ترين شهروندان هم براي خودشان كارشناساني هستند زبده، كه مي توانند براي هر محور از اين بحث هزاران تحليل و تجزيه و دليل بياورند كه چه حركتي به چه نتايجي منتج مي شوند.با اين حال هنوز كسي نمي خواهد تا در مورد رهاسازي فاضلاب ها در محيط زيست و عوارض غيرقابل جبران آن حرفي بزند و احيانا مسئولي آستين بالا بزند و براي جلوگيري از اين اتفاق كاري كند.

با اينكه سالهاست از كمبود آب در ايران و خشكسالي هاي چند دهه اخير صحبت مي شود اما كارشناسان به خوبي مي دانند كه مي شود با مهار فاضلاب ها بخصوص در شهرستانها ، مي توان آنها را به چرخه دوباره مصرف بازگرداند. كاري كه به ندرت شاهد انجام آن هستيم. براي مهار آبهاي هرز و فاضلابها حتما وجود تصفیه‌خانه از ضروریات هر شهر به شمار مي ايد.

متأسفانه با سركشي به اكثرشهرستانها مشخص مي شود كه تصفیه‌خانه اي وجود ندارد و ‌در نتیجه حجم انبوهی از فاضلاب بدون استفاده و بازگشت دوباره به چرخه مصرف از دست می‎رود. از دست رفتن فاضلاب ها يك بحث است و عوارض آنها براي محيط زيست و انسان ها و حيوانات بحث ديگر. زيرا فاضلاب تولیدی به لحاظ زیست‎محیطی مشکلات زیادی برای هر منطقه ایجاد می‎کند. همچنین با شیوع بیماری‎های مزمن رابطه مستقیم دارد.

کافيست سري به يكي از شهرستانهاي زيباي ايران بزنيم تا شاهد باشيم با اينكه فاضلاب ها جمع آوري مي شوند اما به تصفيه خانه هدايت نمي شوند چه بر سر محيط زيست مي اورد. شهرستان دلفان در استان لرستان. جايي كه عدم اجرای تاسیسات در شبکه سراسری جمع‌آوری فاضلاب باعث جاری بودن آن در سطح شهر می‌شد اما با پیگیری‌های به عمل آمده هم اکنون در محدوده شهری شبکه‌بندی انجام شده است. با اينكه این فاضلاب‌ها از سطح شهر جمع‌آوری شده‌اند، اما در نهایت به رودخانه سرازیر می‌شوند که به تبع آن آلودگی محیط زیست و منابع آب را به همراه دارد. مرگ ماهي ها، خشك شدن برخي درختان و بيماري هاي ناشي از مصرف اين آبها براي انسانها و موجودات اين منطقه از ديگر ضربات رها سازي فاضلاب در محيط زيست است.

با اين حال یک شبکه دفع مناسب فاضلابی می‌تواند بسياري از مشکلات زیست محیطی را حل و آلودگی‌های موجود در سطوح مختلف را کاهش دهد.البته در برخي نقاط فاضلابها مستقيم به مزارع هدايت مي شوند تا در جهت آبياري مورد استفاده قرار گيرند.بر اساس تحقيقي كه چندي پيش در اصفهان صورت گرفت مشخص شد آبياري با فاضلاب خام تصفيه خانه شمال اصفهان بر روي عملكرد گياهان كاشته شده در تاغزارهاي شرق ايستگاه حبيب آباد و همچنين مزارع تاثيرات بسيار بدي داشته است.

محصولات كاشته شده در مزارع اطراف تاغزار كه با پساب فاضلاب آبياري مي گردند شامل گندم، جو،چغندر،ذرت ، آفتابگردان و كلزا مي باشند . شوري بالاي پساب فاضلاب ، عدم تصفيه پساب به منظور آبياري ، زه كشي ضعيف خاكهاي منطقه ، بارش ساليانه بسيار كم و تبخير سالانه بسيار زياد از عواملي است كه باعث نگراني هايي در زمينه شور و سديمي شدن خاكهاي منطقه مي شود . بنابراين مطالعه تاثير فاضلاب بر رشد ، عملكرد و كيفيت گياهان كاشته شده در منطقه و همچنين تاثير آن بر خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك و پيامدهاي زيست محيطي آن كارشناسان را نگران كرده است.

در فاضلابها وجود عناصر سنگين و افزايش مقدار آنها در طي زمان و همچنين تجمع اين عناصر در سيستم زنده مي تواند اشكالات بسياري را ايجاد نمايد . ارتباط ميان فلزات سنگين كه به صورت آلاينده به خاك وارد مي شوند و ميزان جذب اين عناصر توسط گياهان مختلف به صورت يك مسئله مهم و قابل بررسي مطرح مي باشد . حال بايد منتظر ماند و ديد اين همه كارشناس و استاد و صاحبنظر در سطح جامعه آيا چاره اي براي اين معضل خواهند انديشيد؟