در سالهايي كه دلارهاي فراوان ناشي از نفت به كشور سرازير ميشد واردات و قاچاق تقريباً هر كالاي توليدي در خارج و مشابه را به ايران گسيل ميكرد كه مهمترين دليل آن پايين بودن ارزشهاي خارجي و پر قدرت بودن پولهاي ايراني بود، در اين شرايط توليدكننده داخلي در مقابله با همتايان خارجي روز به روز به حاشيه ميرفت اما تحريمها ناگهان واردات سنگ قبر و چوب بستني و... را محدود كرد و دولتمردان كارهاي گذشته را به شدت مذمت كردند. اما بعد از جدیشدن مذاكره 1+5 و آغاز دوران پساتحريم بهخصوص از نيمه دوم سال قبل به بعد دوباره در ليست واردات رسمي آمار گمرك كالاهاي عجيب و غريبي ديده ميشود كه مخاطب آنها كمتر از يك درصد جامعه است.
قرار بود پسابرجام فرصتي براي عقبماندگي از تكنولوژي و بهروز كردن تجهيزات كارخانجات باشد تا بهرهوري و كاراييها را بيشتر كند. با اين حال نگاهي به تركيب واردات در ماههاي پس از برجام نشان ميدهد همچنان واردات اين محصولات با محدوديتهاي جدي روبهرو است و نگراني تبديل ايران به بازاربرندهاي خارجي و كالاهاي فوق لوكس در حال تحقق يافتن است و هنوز هم اقتصاد ايران پذيراي چوب بستنيهاي آلماني، خاك مخصوص گربه، انواع قفس و محل نگهداري حيوانات و... است.
در اينباره مجيدرضا حريري نايب رئيس اتاق ايران چين درباره علت تغيير نكردن تركيب واردات و ميزان واردات كالاهاي سرمايهاي به «جوان» گفت: اقتصاد ايران با محيط كسب و كار موجود قادر به جذب سرمايههاي خارجي نيست در حالي كه بايد براي عقبماندگي كارخانجات در تجهيز ماشينآلات جديد تلاش جديتر و برنامهريزيهاي بيشتري داشت. وي ادامه ميدهد: اساساً اقتصاد موجود توان جذب سرمايههاي خارجي را ندارد و نگاههاي كوتاهمدت در كنار احتياط طرفهاي خارجي باعث ميشود به بازار ايران به عنوان يك بازار مصرفي نگريسته شود. وي تأكيد ميكند: تا زماني كه فضاي كسب و كار كشور تمايل به سرمايهگذاري در ميان ايرانيها را فراهم نكند و تا زماني كه قوانين داراي ثبات مناسبي نباشند كه در آن توليدكنندگان به خود اجازه برنامهريزي بلندمدت ندهند، با افزايش درآمدهاي نفتي تنها واردات كالاهاي مصرفي بيشتر ميشود.
اظهارات اين كارشناس اقتصادي نشان ميدهد محيط اقتصادي ايران قادر به جذب سرمايههاي خارجي و بهروزرساني كارخانجات نيست زيرا مسير اقتصاد و سودي كه در آن تعريف شده به نفع توليد نيست. از اين رو است كه حتي تغيير شركاي اقتصادي پس از برجام نيز نه تنها كمكي به بيشتر شدن كالاهاي سرمايهاي نكرده بلكه واردات كالاهاي عجيب و غريب را در ليست واردات كالاهاي گمركي افزوده است.
كالاهاي عجيب و غريب پسابرجام بر اساس آمار گمرك بيش از 86 تن تفلون به ارزش دلاري 196 هزار و 869 و ارزش ريالي 6 ميليارد و 64 ميليون و 636 هزار و 295 وارد كشور شده است كه سهم چين از اين مقدار حدود 86 تن و 403 كيلوگرم است و پس از آن هند با صادرات 60 كيلوگرم به ارزش دلاري يك هزار و 767 و ارزش ريالي 54 ميليون و 596 هزار و 86 در رده دوم قرار دارد. همچنين براساس آمار گمرك در شش ماه منتهي به شهريور ماه سال جاري، بيش از دو تن دستگاه ضربان قلب جنين وارد كشور شده است كه ارزش دلاري آن 314 هزار و 629 و ارزش ريالياش 9 ميليارد و 624 ميليون و 729 هزار و 185 بوده است. اين دستگاهها از امريكا تايوان و چين بوده است. اما در حالي كه كارخانجات ساخت بشكه در حالت نيمهتعطيل يا تعطيل قرار دارند، طي شش ماه منتهي به شهريور بيش از 176 تن بشكه به ارزش دلاري 697 هزار و 348 و ارزش ريالي 21 ميليارد و 392 ميليون و 151 هزار و 651 وارد كشور شده است.
همچنين براساس آمار گمرك در هفت ماهه نخست سال 95، بيش از 218 تن سنجاق قفلي از كشور چين و تركيه وارد كشور شده كه براساس آن حدود 406 هزار دلار ارز از كشور خارج شده كه ارزش ريالي اين ميزان واردات 12ميليارد ريال در آمار گمرك ثبت شده است. گفتني است از اين حجم واردات، يك تن سنجاق قفلي از كشور تركيه و حدود 217 تن از كشور چين وارد ايران شده است.
به گفته رئیس سازمان گسترش و نوسازی وقت علاوهبر کالاهای مذکور همچنین 52 تن کلوخشکن، 928 تن سرپیچ لامپ، 23 تن توپ بدمینتون، 1/5 تن رطوبتسنج و... وارد شده است.
اما در ليست كالاهاي سال 94 هم كالاهاي عجيبتري مانند خاك گربه، سنگ قبر، کاهوی چینی، چوب بستنی، خون حيوان و انسان، شن و ماسه، كالاهاي كريسمس و هالوين و... نيز به چشم ميخورد. به عنوان نمونه در آمار پنج ماهه نخست سال 94 گمرك، ۲۲ هزار و ۹۹۲ كيلوگرم خون انسان و خون حيوان براي مصارف درمان و پيشگيري يا تشخيص بيماري و به ارزش 3 ميليون و ۳۰۴ هزار و ۹۹ دلار به كشور وارد شده است.
وارد كردن اشيا براي جشن كريسمس از چين با ارزش بيش از 120ميليون تومان يعني حدود 42 هزار دلار آن هم در چهار ماه اول سال 94 يعني در بازه زماني بين مارس تا ژوئيه يا واردات 73 ميليون توماني كلاهگيس و ريش مصنوعي از چين و امارات از نمونههاي ديگر واردات عجيب و غريب در كشور است. همچنين آمارهاي گمركي نشان ميدهد در چهار ماهه نخست همين سال كمتر از 400 ميليون تومان صرف خريد شن و ماسه طبيعي از چين، آلمان، تركيه و هلند وارد شده است، واردات مانكن از چين، امارات، آلمان، اسپانيا و تركيه نيز در اين مدت به 280 ميليون تومان ميرسد.
مديريت واردات يكي از مهمترين و اصليترين برنامههاي مديريت منابع ارزي و حفظ و ايجاد اشتغال است كه بايد بيش از همه به آن توجه كرد و اجازه نداد فرصتهاي شغلي با واردات برخي كالاها از بين برود، آيا روند واردات كالاهاي عجيب و غريب بيشتر خواهد شد يا دولت با برنامهريزي صحيح مانع از تكرار اشتباهات قبلي خواهد شد؟
نظر به افزایش اختلاس ها ،تاجر تیز هوش سنجاق قفلی اورده تا بزنیم در جیبمان ، اگر چه جیب خالی سنجاق قفلی لازم ندارد ولی کار از مجکمکاری عیب نمیکند. 
