نخستین نشانههای فرونشست
در کشور از سال 84 خودنمايي کرد، در آن زمان شايد هيچ کدام از مسئولان به فکرشان
نميرسيد که اين معضل روزي به خطوط راهها و سازههاي بزرگ کشور برسد. بنابراين
هيچ تصميمي براي جلوگيري از به تاراج رفتن ذخاير آب زيرزميني نگرفتند. از سال 84
تاکنون حدود یکسوم مساحت کشور با این بحران که نتیجه افزایش چاههای غیرمجاز و برداشت
از سفرههای زیرزمینی است، دست و پنجه نرم میکند و اکنون اين معضل به حدي افزايش
يافته که نهتنها تاسیسات شهری که تمام شبکههای انتقال نیرو، شبکههای جادهای و زمینهای
کشاورزی در خطر این فرونشستها قرار دارند.
خطوط ريلي در خطر
فرونشست!
با توجه به بحراني
که پيش روي کشور است، به گفته مژگان ثابت تیموری، عضو هیات علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی مشهد،
نشست دشتهای خراسان یک امر قطعی است و هر چقدر سرعت قطار و لرزشهاي آن بیشتر باشد
باعث میشود فرو نشست لایههای فوقانی سریعتر صورت بگیرد.
وي با اشاره به اينکه در فاصله مشهد- تهران
چهار دشت بحرانی وجود دارد که یک مورد آن دشت نیشابور و سپس سبزوار است، ميافزايد:
هرچند فرونشست زمین به طور میانگین حدود 57 تا 60 سانتیمتر اعلام شده، اما در برخی
مناطق نشست زمین تا حدود سه متر نیز مشاهده و ثبت شده و متاسفانه کشور ما نسبت به استانداردهای
جهانی، چهار هزار برابر سرعت فرونشست بیشتری دارد.
ثابت تیموری همچنين با اشاره به دهانه گسل
یا شکاف دشت نیشابور که در دهه 70، حداکثر سه سانتیمتر عرض و در دهه 80، یک تا سه
متر عمق فرونشست پیدا کرد، ادامه ميدهد: در حال حاضر عرض دهانه آن به 20 متر، با عمقی
نامشخص افزایش یافته که متاسفانه این گسل خطوط راهآهن و جاده مشهد- تهران را نیز قطع
میکند؛ بنابراین احتمال و خطر فرونشست زمین در مسیر ریل قطار جدی است.
رد معضل فرونشست زمين توسط مسئولان راهآهن
اما در حالي که عضو هیات
علمی پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی مشهد از خطري جدي در آينده نزديک خبر ميدهد، محمد
هادي ضيائي مهر، مدیرکل راه آهن خراسان رضوی در گفتگو با خبرنگار «جوان» اين موضوع
را انکار ميکند و ميگويد: خطوط ريلي مشهد با هيچ بحراني مواجه نيستند و فرونشستها
در محدوده خطوط ريلي قرار ندارند، وگرنه قطارهاي مشهد نميتوانستند ترددي به نواحي
مختلف کشور داشته باشند.
البته در اين بين صحبتهاي،
مشاور و سخنگوي سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور هم در گفتگو با خبرنگار «جوان»
جاي تامل دارد، ولي با اشاره به اينکه متاسفانه بحران فرونشست بيش از آني است که
در خبرها منتشر ميشود، ميگويد: اين معضل تنها پيش روي راه آهن نيست و تمام راه
ها و شريانهاي خطي ما با پديدي فرونشست دچار معضل شدهاند. چون فرونشست در يک
وسعت زياد در سطح زمين تغيير شکل ايجاد ميکند و هر سازهاي مثل راه آهن، راهها،
خطوط انتقال نيرو شبکههاي آبرساني، شبکههاي فاضلاب، را در معرض خطر فرونشست قرار
ميدهد.
مسئولان راهآهن
پاسخگو نيستند!
محمد جواد بلورچي علاوه
بر تاييد صحبتهاي تيموري، عضو هیات علمی
پژوهشکده گردشگری جهاددانشگاهی مشهد، مي گويد: فرونشست زمين تا عمق 3 متر تنها بخش کوچکي از ماجرا است، سازمان
اکنون تا عمق صد متر فرونشست را هم ثبت کرده است. علاوه بر اين برخي از فرونشست ها
هنوز عمق سنجي نشده و بيش از اين 100 متر هم فرونشست داريم.
حمید گرمابی نماینده
مردم نیشابور و فیروزه در مجلس شورای اسلامی نيز در گفتگو با خبرنگار «جوان» با
تاييد اينکه پديده فرونشست در کشور وجود دارد از شدت اين معضل در خزاسان اظهار بياطلاعي
ميکند و ميگويد: پيشنهادي که براي
مسئولان سازمان زمين شناسي دارم اين است که نقشه گسلها و نشستها را پيدا کنند تا
اين موضوع را به صورت جامع در مسيرهايي همچون راهآهن بررسي کنند.
پس از پيگيريهاي
مکرر خبرنگار جوان ديگر مسئولان راهآهن با اظهار بي اطلاعي يا رد اين موضوع از
صحبت درباره اين بحران خودداري کردند!
