در حال حاضر ۵۲ محله حاشیه‌نشین با جمعيتي بالغ بر ۲۴۰ هزار و ۹۱۵ نفر ر كردستان وجود دارد

درد كهنه حاشيه نشيني در كالبد 240 هزار كردستاني

حاشيه‌نشيني به عنوان يکي از مشکلاتي که روز به روز در حال افزايش است،‌ اين روزها در کردستان معضلا اجتماعي بسياري را ايجاد کرده و به دردي قديمي تبديل شده است. در حال حاضر در اين استان ۵۲ محله حاشیه نشین با ۲۴۰ هزار و ۹۱۵ نفر جمعیت وجود دارد که با انواعي از مشکلات دست و پنجه نرم مي‌کنند که مسئولان بايد هرچه سريع‌تري راهي براي رفع آن بيابند. به گفته ‌‌جمال ارشدی‌، مدیرکل امور اجتماعی استانداری کردستان افزایش فعالیت باندهای موادمخدر، گسست فرهنگی، درصد بالای بی‌سوادی و کم‌سوادی و ترک تحصیل از جمله نتايج گسترش حاشيه‌نشيني در کردستان است.

محدوده اسکان غيرمجاز افراد در حاشيه شهرهاي بزرگ و کوچک روز به روز در حال افزايش است. مناطقي که از تاسيسات زيربنايي شهري محروم هستند و بوميان آنها با عديده‌اي از مشکلات فرهنگی و اجتماعی تا نابسامانی فضای شهری دست و پنجه نرم مي‌کنند. با اينکه گسترش اين پديده در اکثر مناطق کشور به چشم مي‌خورد و اغلب به دليل مهاجرت روستاييان به حاشيه شهرهاي ايجاد شده اما به نظر می‌رسد در استان کردستان اين روند به شکل ديگري رخ داده است. کمبود زمین و قیمت بالای زمین و مسکن در داخل محدوده شهری به عنوان یکی از عوامل مهم گسترش حاشه نشيني در کردستان به حساب مي‌آيد.

سنندج و مریوان در راس حاشيه‌نشينان

کردستان جمعيتي بالغ بر یک میلیون و 480 هزار نفر دارد که از اين تعداد ۲۴۰ هزار و ۹۱۵ نفر در حاشيه شهرها ساکن هستند و نام حاشيه نشين را به دوش مي‌کشند. سنندج و مریوان دو شهری هستند که بیشترین میزان حاشیه‌نشینی را در خود جاي داده‌اند. استاندار کردستان با اشاره به اينکه نبود ‌برنامه، حاشیه‌‌نشینی و وجود سکونتگاه‌های غیر رسمی 2 مشکل عمده حوزه عمران شهری است،‌ می گوید: شهرها تنها محل سکونت، تردد و کسب و کار نیستند بلکه هدف اصلی از تاسیس شهرها ایجاد و توسعه عمران شهری و فراهم کردن فضایی برای زندگی انسان است.

عبدالمحمد زاهدی با اشاره به اينکه این معضل، نظام شهری را با گرفتاری‌های جدی به لحاظ خدمات‌رسانی و برنامه‌ریزی مواجه کرده، مي‌افزايد: باید در حوزه بازآفرینی مناطق حاشیه‌ای و سیاست‌های مربوط به توسعه روستایی تجدید نظر اساسی صورت گیرد. با اينکه براي خدمت رساني به روستاها تاکنون اقدامات خوبي صورت گرفته است اما با اين حال همچنان شاهد مهاجرت‌های گسترده از روستاها به مناطق حاشیه شهرها بوده‌ایم که این مسئله به آسیب‌های اجتماعی دامن مي‌زند.

وی با اشاره به اينکه باید در تدوین برنامه ششم توسعه کشور به موضوع مناطق حاشیه‌ای و آسیب‌های اجتماعی رسيدگي شود، ادامه مي‌دهد: در زمينه حاشيه نشيني، بخصوص بايد در زمينه فعاليت باندهاي مواد مخدر و افزايش اعتیاد توجه جدی شود.

انبوهي از مشکلات اجتماعي

حاشيه نشيني در دو شهر سنندج و مريوان به مرض بحران رسيده و مجوب نگراني برخي از مسئولان استاني شده است. مدیرکل امور اجتماعی استانداری، با اشاره به اينکه ۵۲ محله حاشیه نشین در کردستان وجود دارد، مي‌گويد: چهار آسیب از جمله، طلاق، اعتیاد و خودکشی از مهمترین مسایل و معضلاتي است که با افزایش حاشیه نشینی و سکونتگاه‌های غیررسمی رخ داده است.

‌جمال ارشدی‌ با اشاره به اينکه سه شهر سنندج، سقز و مریوان بیش از ۱۵ درصد جمعیت آنها حاشیه نشین هستند، مي‌افزايد: در سنندج بیش از ۵۴ درصد، در سقز و مریوان هم به ترتیب بیش از ۱۶ و ۱۴ درصد حاشیه نشینی داریم.

وي با اشاره به مشکلات حاشيه‌نشيني ادامه مي‌‍دهد: آسیب‌های موجود در مناطق حاشیه‌ای پرداخت و افزایش فعالیت باندهای موادمخدر، گسست فرهنگی، درصد بالای بی سوادی و کم سوادی و ترک تحصیل را شامل مي‌شوند که خوشبختانه در بحث خودکشی و طلاق در شش ماهه اول امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته‌ایم.

با اينکه اغلب مشکلات ناشي از حاشیه‌نشینی در شهر سنندج وجود دارد اما اگر این پدیده مدیریت و کنترل نشود، سایر شهرهای استان کردستان هم دچار این معظل اجتماعی مي‌شوند که کنترل و مدیریت آن دشوار بسيار دشوار است.