
وزراي خارجه قدرتهاي جهاني و منطقه روز شنبه در لوزان سوئيس درباره بحران سوريه گردهم آمدند؛ اين ديدار پس از آن صورت گرفت كه ارتش سوريه و متحدانش، در پي بدعهدي امريكا به آخرين توافق خود، حملات خود را براي بازپسگيري مناطق باقي مانده در كنترل گروههاي مسلح تحت حمايت غرب تشديد كرده و موفق شدهاند تروريستها را به صورت قابل توجهي به عقب برانند. حالا تهران و مسكو دو متحد كليدي دمشق تصميم گرفتهاند اين بار بدون توقف حملات و به صورت موازي به مذاكرات سياسي در لوزان فرصت دهند؛ هرچند مقامات ايراني و روسي نسبت به موفقيتآميز بودن اين دور از مذاكرات ابراز بدبيني كردهاند.
وزراي كشورهاي ايران، روسيه، عراق، مصر، امريكا، تركيه، عربستان سعودي، قطر و اردن روز شنبه براي گفتوگو درباره بحران سوريه بهويژه حلب در شهر لوزان سوئيس حاضر شدند. موضع روسها مانع حضور انگليس و فرانسه در مذاكرات شد. مذاكرات روز گذشته پس از آن صورت ميگيرد كه گفتوگوهاي قبلي ويژه مذاكرات دو جانبه واشنگتن و مسكو با شكست مواجه شدهاند؛ سرنوشتي كه به نظر ميرسد در اين دور از مذاكرات نيز تكرار خواهد شد.
سرگئي لاوروف، وزير امورخارجه روسيه با اشاره به جدينبودن قدرتهاي غربي براي حل بحران سوريه، گفت: «از مذاكرات لوزان سوئيس هيچ انتظار خاصي ندارد. در اين نشست ميخواهيم به امور ملموس بپردازيم و ببينيم كه آيا شركاي ما به قطعنامه شوراي امنيت درباره سوريه پايبند هستند يا خير.» در همين حال امريكاييها همانند روسها نسبت به اين مذاكرات با ترديد نگاه ميكنند. «مارك تونر» سخنگوي وزارت خارجه امريكا روز جمعه گفت: «از لوزان انتظار گشايش نداريم.»
شرط ايرانيمقامات كشورمان در ابتدا نسبت به حضور در اين نشست به دليل بينتيجهبودن احتمالي آن اكراه داشتند، اما پس از اينكه شروط تهران محقق شد، تصميم گرفته شد وزير خارجه به لوزان اعزام شود. بهرام قاسمي، سخنگوي وزارت خارجه با اشاره به دعوت ايران براي شركت در اين مذاكرات از چند روز قبل به خبرگزاري صدا و سيما گفت: «با توجه به سوابقي كه از اين اجلاس وجود داشت و وضع ميداني در سوريه و منطقه، احساس ما اين بود كه اين اجلاس شايد نتواند اثرگذاري لازم را براي آتش بس جدي و سازنده داشته باشد.» وي مهمترين دليل تغيير نظر تهران براي شركت در اين مذاكرات را تعديل كشورهاي مشاركتكننده عنوان كرد: «با توجه به برخي گفتوگوها و وعدههايي كه وجود داشت و تغييري كه در تركيب دعوتكنندگان در اجلاس ايجاد شد تصميم گرفتيم با توجه به اهميتي كه براي سوريه و مسائل انسان دوستانه در اين كشور قائليم در اين اجلاس شركت كنيم .» در همين حال، منابع خبري گزارش دادند رفتن محمد جواد ظريف به لوزان پس از آن صورت گرفت كه شروط ايران تحقق يافته است. تسنيم به نقل از منابع دولتي گزارش داد ظريف در گفتوگو با سرگئي لاوروف و فدريكا موگريني، رئيس سياست خارجي اتحاديه اروپا پيشنهادهاي جمهوري اسلامي ايران را براي حل بحران سوريه ارائه داده و طرفهاي مقابل نيز خواستار حضور ايران در اين نشست ميشوند كه ايران نيز متقابلاً شروطي براي حضور خود در اين نشست تعيين ميكند. بر اساس اين گزارش، طرف روس و بقيه طرفها نيز با پذيرش برخي شروط ايران، تهران را براي حضور در اين نشست راضي ميكنند.
تركيب نشستبهرغم بدبينياي كه نسبت به نشست لوزان وجود دارد اين دور از مذاكرات از يك جهت با ساير گفتوگوهاي سياسي كه تاكنون درباره سوريه صورت گرفته است فرق ميكند. اجلاسهاي قبلي يا با مشاركتهاي دولتي بيشتري (دستكم 17 كشور) صورت ميگرفت يا به صورت دوجانبه بين امريكا و روسيه صورت ميگرفت اما اين اولين بار است كه مذاكرات سياسي درباره سوريه با مشاركت محدودي از كشورها(9كشور) برقرار ميشود. به نظر ميرسد مسئله مهمتر توازن نسبي است كه بين طرفين مذاكرات برقرار شده كه ظاهرا از شروط ايران بوده است. بهرام قاسمي در ادامه گفتوگوي خود با خبرگزاري صدا و سيما با اشاره به اينكه «در نگاه كلان به دو دسته مخالفان حاكميت سوريه و مدافع آن تقسيم ميشوند» گفته است: «اگر كشورهاي شركتكننده را بهعنوان موافقان و مخالفان حاكميت سوريه تقسيم كنيم چهار كشور جزو مخالفان و چهار كشور نيز جزو موافقان تماميت ارضي و حاكميت ملي سوريه حضور دارند.» اين مقام وزارت خارجه دقيقاً به اسم كشورها اشاره نكرد اما آنچه مشخص است چهار كشور موافق تماميت ارضي و حاكميت ملي سوريه عبارتند از: ايران، روسيه، عراق و مصر. سياست قاهره درباره سوريه، طي چند هفته گذشته، برخلاف ميل عربستان سعودي بوده و مقامات مصري از مواضع مسكو به صورت علني حمايت كردهاند.