اين روزها كه سال تحصيلي جديد آموزشي آغاز شده است براساس قوانين موجود آموزش و پرورش بازار برگزاري مجامع عمومي و نشستها براي انتخاب اعضاي انجمنهاي اوليا و مربيان در مدارس هم گرم شده است. بدون ترديد يكي از روشهاي ايجاد پيوند ميان خانه و مدرسه و بهرهگيري از تجربيات، ظرفيتها و توانمندي اوليا و مربيان در عرصههاي مختلف در مدارس، تشكيل چنين انجمنها و تشكلهايي است كه با انتخاب و رأي والدين صورت ميگيرد و مدارس در طول سال از اين ظرفيت عظيم بهرهمند ميشوند اما ارزيابيها نشان ميدهد تشكيل انجمنهاي اوليا و مربيان در بسياري از مدارس شكل اداري و حالت رفع تكليف به خود گرفته است و بيشتر به پر كردن فرمها و دفترچهها محدود و منحصر شده و از كاركرد و اهداف اوليه خود دور شده است.
انجمن هايي كه ميتوانست مبدأ و منشأ تحول و تغيير در مدارس باشد امروز از اهداف و كاركردهاي واقعي خود دور شده است. تجربيات نگارنده در اين زمينه حاكي از اين است كه برخي از انجمنهاي اوليا و مربيان نيز حالت تداركاتچي به خود گرفتهاند و بيشتر وقت اعضا صرف تأمين بودجه يا برخي امكانات فيزيكي ميشود و از مسائل اصلي آموزشي، فرهنگي و تربيتي غافل ميشوند. برخي انجمنها نيز پس از برگزاري انتخابات حتي شكل فرماليته اداري خود را از دست ميدهند و اعضا مسئوليتها را به رئيس انجمن و معاونش تنفيذ ميكنند و از حضور فعال و مستمر در مدرسه و جلسات سر باز ميزنند. براين اساس به نظر ميرسد انجمنهاي اوليا و مربيان ماهيت، هويت و اصالت خود را از دست داده و براي بازيابي اين هويت نياز به يك خانه تكاني مجدد دارد.
اينكه مسئولان آموزش و پرورش و مديران مدارس تشكيل انجمنها را صرفاً يك تكليف اداري براي خود نپندارند و به هويت واقعي و اهداف اصلي آن باور داشته باشند، اينكه انجمنها كاركرد و وظايف واقعي خود را بشناسند و با مسائل تربيتي، فرهنگي و آموزشي مدرسه، بچهها و دانشآموزان منتقدانه و دلسوزانه برخورد كنند و صرفاً تمام وقتشان براي تجهيز و تأمين امكانات فيزيكي صرف نشود و اينكه انجمنها به عنوان مشاوري امين در كنار مجموعه و تيم آموزشي مدرسه قرار گيرند و آسيب شناسي مسائل آموزشي و تربيتي را در دستور كار خود قرار دهند تا آينده روشني براي نسل آينده رقم بخورد، بايد در قالب و فرآيند حركت انجمنها نهادينه شود و تمامي تلاشها بدين سو باشد. دانشآموزان امروز با مخاطرات فراوان تربيتي و فرهنگي دست و پنجه نرم ميكنند و مدارس بخش اعظمي از هويت و شخصيت فرهنگي و رفتاري نسل آينده را ميسازند. نبايد به سادگي از كنار نقش تأثيرگذار اين نهاد تصميمساز عبور كرد.
