دروازه اصلي ورود گندم به کشور هنوز سيلو ندارد

گندم‌هاي هرمزگان در انبارهاي روباز فاسد مي‌شود

پس از جنگ تحميلي، استان هرمزگان به عنوان دروازه اصلي ورود گندم از کشورهاي کانادا، آلمان، استرالیا، روسیه، قزاقستان و اوکراین شناخته شده و سالانه حدود دوميليون تن گندم وارداتي در بندرهاي شهيد رجايي و شهيد باهنر اين استان بارگيري و به انبارهاي اين بنادر منتقل مي شود. ضمن اينکه استان هرمزگان خود در توليد غلات از جمله گندم نيز جزو استانهاي پيشرو بوده و ميزان تولید گندم سالانه در استان به طور ميانگين از مرز65هزار تن مي گذرد. با اين وجود اين استان هنوز از داشتن سيلوي نگه داري و ذخيره سازي غلات محروم است و سالهاست گندم هاي وارداتي و توليدي هرمزگان در محوطه کالاهای فله ای بندرشهید رجایی و انبارهاي روباز بندر شهيد باهنر نگه داري مي شود. انبارهايي که قرار بود مکاني موقت براي نگه داري اين محصول استراتژيک باشد اما چند سال است به دليل تعلل در ساخت سيلو به انبارهاي دائمي تبديل شده که از حداقل استاندارهاي لازم براي نگه داري غلات بي بهره است.

به رغم اينکه در سالهاي اخير مسئولان دولتي اعلام کرده اند به هرمزگان به عنوان استان بازانداز کشورهاي آسياي ميانه نگاه ويژه اي دارند و بارها براي پررنگ کردن نقش اين استان دراين حوزه وعده و وعيدها داده اند اما شواهد نشان مي دهد اين وعده ها نتوانسته به اولين نيازهاي موجود در اين بخش از جمله ايجاد سيلو پاسخ مثبت دهد.

از چند سال پيش بحث لزوم ايجاد سيلو در هرمزگان به عنوان تنها استان فاقد سيلوي گندم مطرح شده اما تا به امروز نه تنها پروژه ساخت سيلو محقق نشده بلکه سال به سال شرايط نگه داري و ذخيره سازي محصولات کشاورزي از جمله گندم در استان بدتر مي شود.

‌ دولت جا خالي داد، بخش خصوصي واماند!

اگرچه در سالهاي اخير دولت با انجام اقداماتي از جمله خريد تضميني محصول گندم از کشاورزان سعي کرده حمايت خود را از صنعت کشاورزي به ويژه درتوليد غلات نشان دهد اما شرايط موجود از ضعف شديد دولت در اين زمينه حکايت دارد. گذشته از اينکه نحوه اجراي طرح خريد تضميمن گندم در هرمزگان با استاندارد فاصله داشته و انجام اين اقدام از هدف خود فرسنگ ها فاصله دارد! در حفظ و نگه داري محصولات خريداري شده نيز ضعف هاي بسياري وجود دارد.

در حال حاضر به رغم افزايش هر ساله ميزان توليد گندم در استان هرمزگان، در کنار افزايش ميزان واردات از کشورهاي مختلف به اين استان به عنوان دروازه ورودي محصولات کشاورزي، همچنان جايي براي نگه داري از اين محصول استراتژيک وجود ندارد و نگهداری گندم هاي توليدي اين استان و حتي گندم هاي خريد تضميني از کشاورزان در محوطه کالاهای فله ای بندرشهید رجایی استان هرمزگان ودر شرايط غير استاندارد و نا ايمن نگه داري مي شود!

ضمن اينکه در طي سالهاي اخير مسئولان دولتي براي ايجاد سيلو و مکاني جهت حفظ اصولي از محصول گندم موجود در استان هيچ اقدامي انجام نداده اند. ناگفته نماند یکی از سیاست‌های دولت نهم خارج کردن سیلوسازی از انحصار دولت و واگذاری آن به بخش خصوصی بود و ظاهرا دولت بعدي هم ترجيح داده در اين زمينه دنباله رو سياست ها دو دولت قبل باشد چرا که به رغم ضرورت ايجاد سيلو در هرمزگان و پيگيري هاي فراوان مسئولان استان، دولت در اين حوزه يک قدم هم برنداشته است!

از چند سال پيش که سرمايه گذار بخش خصوصي اعلام کرد بخش خصوصي به تنهايي و بدون حمايت هاي دولتي از پس تامين هزينه هاي ساخت سيلو برنمي آيد مسئولان هرمزگان از جمله استانداران يکي پس از ديگري در خواست کرده اند پروژه‌ سیلوسازی استان جزو طرح‌های ملی قرار گیرد تا از این طریق بندرعباس بتواند بودجه‌ کمکی را از دولت دریافت کند اما ظاهرا دولت همچنان مايل است طبق سياست هاي دولت نهم، وظيفه سيلوسازي را به گردن بخش خصوصي بيندازد.

اوايل سال 90 کلنگ احداث اولين سيلوي هرمزگان با ظرفيت 100 هزار تن گندم به زمين زده شد و قرار بود بخش خصوصي با حمايت هاي دولتي در کمتر از 5 سال پروژه را به بهره برداري برساند اما بي پولي و کمبود نقدينگي سد راه پيشرفت پروژه شد. بنا به گفته مسعود دشوارگر مدیر عامل شرکت غله وخدمات بازرگانی منطقه شش کشور تاکنون ۲ میلیارد تومان توسط سرمایه گذار بر روی پروژه احداث سیلوی ۱۰۰هزار تنی بندرعباس هزینه شده اما براي تکميل پروژه به مبالغ بيشتر و حمايت بانک ها نياز است. اين در حالي است که قبلا دو سیلوی گندم در بندرعباس و حاجی آباد با اعتباری به ترتیب ۲۵ و ۱۰ میلیارد ریال از محل تسهیلات بانکی مصوب شد و قرار بود این سیلوها با پرداخت تسهیلات بانکی، یکساله احداث شود و مشکل نگهداری گندم در انبارهای روباز به اتمام برسد اما اين مصوبه تا به امروز محقق نشده است. حالا بخش خصوصی در احداث سیلوی ۱۰۰هزار تنی بندرعباس با مشکلاتی از جمله عدم ارائه تسهیلات بانکی روبرو شده و با اذعان به اينکه ادامه ساخت سيلو در شرايط موجود توجیه اقتصادی ندارد دست از کار کشيده است!

تهديدي براي سلامت مردم!

در حال حاضر گندم توليدي هرمزگان در کنار محصول وارداتي از کشورهاي ديگر در انبارهاي روباز و موقت اسکله شهید رجایی و شهید باهنر نگهداری مي شود. جايي که به وضوح مي توان جنب و جوش انواع حشرات و حيوانات موذي از جمله موش را در نواحي مذکور مشاهده کرد. متاسفانه تنها پوشش اين انبارها چادرهاي بزرنتي است که نه تنها مانع تردد پرندگان و جانواران نمي شود بلکه نمي تواند از گندم هاي انباشته شده در انبارها در مقابل رطوبت و شرجي هوا و گرد و غبار محافظت کند. همين روش نگهداری غیر اصولی باعث شده که فساد پذیری گندم ها بالا رود و درصد آلودگی آن افزايش پيدا کند. ضمن اينکه ماندن گندم ها در معرض هوا در طولاني مدت، سبب کاهش کيفيت و ارزش غذايي اين محصول و ورود آرد نامرغوب به بازار مصرف خانوارها مي شود.

اين در حالي است که هر ساله مبالغ بيش از ۳۰۰میلیون تومان صرف نگه داري گندم هاي توليدي هرمزگان در همين انبارهاي روباز مي شود. مبالغي که با توجه به شرايط غير استاندارد نگه داري، زيان وضرر وارده به بخش کشاورزي و توليد غلات را چند برابر مي کند.

ضمن اينکه به دليل هزينه هاي بالاي حمل و نقل و انتقال محصول به سيلوهاي استانهاي مجاور هم ظاهرا هيچ گزينه انتخابي ديگري بر سر راه گندم کاران منطقه وجود ندارد.