خانواده نخستين كانون تربيت كودك و معمار اوليه شخصيت اوست. در همين مدرسه بزرگ تربيتي است كه فرزندان به تدريج از رفتارهاي پدر و مادر الگوبرداري ميكنند. كودكان تا چند سالي مقلدند و مطابق اصل «همانند سازي» تلاش ميكنند كه كارهاي خود را همانند پدر و مادر انجام دهند. اينجاست كه اهميت تربيت، خود را نشان ميدهد. پدر و مادري كه به تعليم و تربيت فرزندان خويش توجه نكنند بلكه با رفتار و كردار غلط خود، فرزندانشان را منحرف كنند بزرگترين اشتباه را مرتكب خواهند شد زيرا اين رفتار آنها گامي براي خراب شدن فرداي كودك است. پدران و مادران با نوع تربيت خود در برابر اجتماع نيز مسئولند. كودكان امروز زنان و مردان آينده خواهند شد و جامعه فردا را همين افراد تشكيل ميدهند.
اگر تربيت درستي داشته باشند جامعه فردا جامعهاي صالح و پيشرفته خواهد بود. با اين وصف پدران و مادران در راه تربيت فرزندان به مشكلاتي برخورد ميكنند كه به مشاوره و راهنمايي و تجربه ديگران نياز خواهند داشت. به عنوان مثال جدا كردن جاي خواب كودكان براي والدين بسيار سخت و دشوار است و براي فرار كردن از اين مسئله، كودك گاه تا سن نوجواني در كنار پدر و مادر ميخوابد كه پرواضح است اين كاري غلط و به دور از تربيت صحيح كودك است. از سويي كودكان گاهي خواب منظمي ندارند كه اين موضوع نيز آسايش ديگر اعضاي خانواده را به هم ميزند. اگر پدر و مادر به چند راهكار ساده توجه كنند و آنها را به كار گيرند مطمئن باشند كه به نتيجه خوبي خواهند رسيد.
هر شب قبل از خواب محيط خانه را براي خوابيدن آماده كنيد، روشنايي خانه را كم كنيد، تلويزيون را خاموش كنيد. كودكتان را به اتاقش ببريد و از او بخواهيد به تختش برود اگر مقاومت كرد و قصد بازي كردن داشت با او مخالفت نكنيد. با او بازي به دور از هيجان انجام دهيد بعد به او بگوييد: «حالا ديگه وقت خوابه، ببين همه خوابيدن حتي خورشيد، پرندهها و....» براي او قصه شب را بخوانيد.
عروسكهاي پشمالو همدم و دوستان خوبي براي فرزندتان هستند. عروسكها را در آغوش او
بگذاريد و از او بخواهيد تا آنها را بخواباند. البته مراقب باشيد كه فرزندتان به الياف اين عروسكها حساسيت نداشته باشد.
چراغ خواب اتاق خوابش را روشن كنيد و شب بخير بگوييد و به تختخواب خود برويد. به او اطمينان دهيد كه در طول شب به او سر ميزنيد و مراقب او هستيد.
امكان دارد زماني كه شما خواب هستيد كودك به تخت شما بيايد. اجازه ندهيد كه خواب آرامي را تجربه كند. اندكي او را هل بدهيد و او را از تختخواب بيرون بيندازيد؛ عرصه را براي او تنگ كنيد. گاهي لگد آرامي به او بزنيد يا دستتان را روي او بيندازيد. پس از مدتي او به اين نتيجه ميرسد كه با اين وضع در تخت شما خواب آرامي نخواهد داشت و نهايتاً به تخت خودش ميرود.
اگر كودك در نيمههاي شب شما را صدا زد و خواست كه به تختش برويد، همين كارها را تكرار كنيد. نهايتاً او تنها و راحت خوابيدن را به خوابيدن دركنار آدمي كه همه تخت را اشغال كرده و حتي در طول خواب خرناس ميكشد ترجيح ميدهد.
براي اينكه كودكتان را به تنها خوابيدن ترغيب كنيد برنامههاي تشويقي را براي او در نظر بگيريد.
پيشنهاد ميكنيم كه تعدادي اسباب بازي كوچك و حتي خوراكي مورد علاقه فرزندتان را تهيه كنيد. زماني كه كودك تمام شب را در اتاق خودش سپري كرد و به اتاق شما نيامده بود يكي از آن اسباب بازيها را زير بالشتش قرار دهيد. خواهيد ديد كه صبح آن روز او با اشتياق از خواب بيدار خواهد شد و با ديدن جايزهاش حسابي ذوق زده ميشود و تلاش ميكند تا شبهاي ديگر هم در تختخواب خودش بخوابد.
براي همه ما لذتبخش است در جايي بخوابيم كه دوستش داريم و در آن احساس راحتي ميكنيم. اتاق خواب كودك را به سليقه خودش تزئين كنيد و از برچسبها و پوسترهاي شخصيتهاي كارتوني مورد علاقهاش در تزئين اتاقش استفاده كنيد تا از اين طريق مشوق خوبي براي خوابيدن او در اتاقش باشيد.
و نهايتاً به او بگوييد چقدر افتخار ميكنيد كه او در اتاق خودش ميخوابد و به هر ترتيبي به او ابراز كنيد كه اين كار او بسيار ارزنده و شجاعانه و قابل تقدير است.
