چهارشنبه سوري و تعطيلات نوروز دو واقعهپرخطر در تاريخ حوادث كشور هستند. از سالها قبل و همزمان با وارد شدن مواد محترقه به مراسم چهارشنبه سوري، سبك برگزاري آنهم به طور كامل تغيير كرد. هر چند اين تغييرات با خطرات جاني و مالي همراه است، اما اشتياق جوانان براي رفتن به دامن خطر هر سال بيش از هر زمان ديگري اوج ميگيرد. انتشار فيلم و تصاوير افرادي كه در اين شب دچار حادثه فوتي يا معلوليت شدهاند، رستاخيز صدا و سيما براي نگهداشتن مردم پاي جعبه جادو و مواردي از اين دست هم نتوانسته از اشتياق بسياري براي ايجاد خطر كردن كم كند، اما در مقابل اين تغيير سبك برگزاري، رفتارهاي بازدارنده به دليل بيتوجهي ساختارهاي فرهنگي و آموزشي در شكل سنتي خود باقي مانده، به اين معنا كه متوليان و به خصوص پليس تلاش ميكنند با كشيدن خط و نشان براي برهم زنندگان نظم عمومي، آنها را از ايجاد خطر كردن براي ديگران برحذر دارند. خطونشانهايي كه گوش شنوايي براي آن در جامعه وجود ندارد. تجربه نشان ميدهد كه همه زمينههاي لازم براي فراهم شدن شبي هولناك در كشور وجود دارد. مواد محترقه به راحتي در دسترس است و رغبت هم براي خريد آن وجود دارد، همه سازمانهاي امدادي براي امدادرساني به حادثهديدگان در آماده باش هستند، بنابراين شكست ساختارهاي فرهنگي براي تغيير سبك برگزاري اين شب هولناك كه بايد به تغيير رفتارهاي فردي منجر شود، با رقم خوردن آن در چهارشنبه هر سال خودش را نشان خواهد داد.
اين موضوع البته درباره آسيبهاي سوانح رانندگي كه ارتباط مستقيمي با رفتارهاي فردي دارد هم مصداق دارد. در تقويم سوانح رانندگي هر سال آمار تعطيلات نوروز همواره تكاندهنده است. اگر بخواهيم نگاه آماري به اين موضوع داشته باشيم، در نوروز امسال هزار و 84 نفر جان خود را در اين سوانح از دست دادند. گزارش سازمان پزشكي قانوني حكايت از اين دارد كه به طور ميانگين روزانه 2/54 نفر در اين مدت جانشان را از دست دادند. بيشترين تصادفات هم مربوط به جادههاي برونشهري است با 64 درصد، جادههاي درون شهري با 28 درصد، جادههاي خاكي و روستايي هم با 7 درصد در رتبههاي بعدي قرار دارند. 3/77درصد كشتهها مرد و 7/22 درصد هم زن بودند. بر اساس آمارها 9/39 درصد قربانيان را رانندگان، 8/35 درصد را هم راكبان يا سرنشينان خودروها و 2/23 درصد هم عابران بودند. پليس هم بيشترين علت سوانح را رعايت نكردن فاصله طولي، بيتوجهي به جلو و سرعت غيرمجاز اعلام كرده است. دلايل بروز حوادث ارتباط معناداري با رفتار فردي دارد كه پشت فرمان خودرو مينشيند و رانندگي ميكند. آنگونه كه پليس اعلام كرده است در 10 ماه گذشته 3 هزار راننده در مرگ 14 هزار نفر نقش داشتهاند كه نشان از بيتوجهي رانندگان به ساختارهاي قانوني دارد. هزار و 84 نفري كه در نوروز 94 در جريان تصادف جان باختند، فرصت اين را داشتند كه عيد امسال را هم كنار خانواده خود باشند، اما با غفلت راننده به جاي نشستن سر سفره هفت سين در خاك سرد آرام گرفتهاند.
آهنگ سفرهاي نوروز كوك شده و خودروها براي رفتن به سفر به صف ميشوند. همه كساني كه پشت فرمان خودرو مينشينند ميدانند كه دير رسيدن بهتر از نرسيدن است، بنابراين اگر ميخواهيد نامتان در ليست مشابهي قرار نگيرد، بهتر است هشدارهاي پليس را جدي بگيريد.
