روسيه بخشي از نيروها و تجهيزات نظامي خود را از سوريه خارج كرد ولي مقامات
كرملين ميگويند حملات عليه گروههاي تروريستي بهويژه جبهه النصره و داعش
ادامه خواهد يافت.
وزارت دفاع روسيه روز سهشنبه اعلام كرد نخستين گروه از جنگندههاي بمبافكن «سوخو-34» ارتش روسيه، سوريه را ترك و در فرودگاه «ورونژ» روسيه فرود آمدند. بازگشت نخستين گروه از جنگندههاي روسي بعد از دستور ولاديمير پوتين رئيس جمهور روسيه براي خروج بخشي از نيروهاي نظامي روسيه از سوريه انجام شده كه پوتين دوشنبه شب در يك نشست با حضور وزراي دفاع و امور خارجه خود آن را اعلام كرد: «فكر ميكنم مسئوليتي كه به نيروهاي مسلح و وزارت دفاع سپرده شده بود، به طور كلي به اهداف مورد نظر دست يافته، بنابراين من به وزارت دفاع دستور ميدهم فرآيند خروج بخش اصلي نيروهاي ما در جمهوري عربي سوريه از روز سهشنبه آغاز شود.» رئيس جمهور روسيه گفته است: «نيروهاي سوري با مشاركت ارتش روسيه توانستهاند به موفقيتهايي اساسي در مقابله با تروريسم بينالمللي دست يابند و از بسياري جهات ابتكار عمل را در اختيار گرفتهاند.»
خروج با هماهنگي دمشقمقامات روسيه و سوريه تأكيد كردهاند كه خروج نيروهاي روسي با هماهنگي دولتهاي دو كشور انجام شده است. دفتر رياست جمهوري سوريه طي بيانيهاي اعلام كرد: «در پي كاهش درگيريها در اين كشور و بازگشت امنيت به مناطق مختلف آن، مسكو و دمشق بر سر كاهش تعداد نيروهاي روسيه در سوريه توافق كردند.» دفتر رياست جمهوري سوريه در بيانيه خود گفته كه مسكو و دمشق توافق كردند روسيه تعداد نيروهاي خود در سوريه را كاهش دهد. رياست جمهوري سوريه در ادامه اعلام كرد كه توافق بين مسكو و دمشق در تماس تلفني بين بشار اسد و ولاديمير پوتين انجام شده است. مقامهاي روسيه و پوتين تأكيد كردهاند كه بخشي از نيروهاي خود را از سوريه خارج ميكنند و هسته اصلي مركز هوايي روسيه در سوريه باقي خواهد ماند.
ادامه حملات روسهاباوجود خروج بخشي از نيروهاي روسيه از سوريه، كرملين تأكيد كرده كه حملاتش عليه گروههاي تروريستي ادامه خواهد يافت. بنابر دستور پوتين «پايگاههاي عملياتي روسيه از جمله پايگاه طرطوس و حميميم به طور عادي به عمليات خود ادامه خواهند داد.» پوتين ميگويد: «بخشي از نيروهاي نظامي ما كه از قبل هم طي سالهاي گذشته در سوريه فعاليت داشتهاند، در شرايط كنوني نيز به ايفاي نقش مهم خود در رصد برقراري آتشبس و ايجاد شرايط پيشبرد فرآيند صلح ادامه خواهد داد.» «سرگئي ايوانوف» رئيس دفتر رياستجمهوري روسيه نيز اعلام كرد، روسيه تمام تجهيزات لازم براي حفاظت از پايگاههاي نظامي در سوريه را از جمله سامانههاي دفاعي اس-400 حفظ خواهد كرد. وي افزود: «به منظور تأمين امنيت به طور مؤثر، چه امنيت هوايي و چه زميني، پيشرفتهترين سامانههاي دفاع هوايي مورد نياز است.» ايوانوف تأكيد كرد: روسيه قصد دارد عمليات مبارزه با تروريسم در سوريه را شدت بخشد اما چنين حجم گستردهاي از نيروها و تجهيزات نظامي براي تحقق اين هدف لازم نيست. وي افزود: « ما به هيچ عنوان در حال كاهش شدت عمليات مبارزه با تروريسم نيستيم، ما سعي داريم اين عمليات را شدت بخشيم اما آنچه مسلم است اين حجم از تجهيزات و نيروهاي نظامي براي انجام اين امر ضرورتي ندارد.» دفتر رياست جمهوري سوريه هم طي بيانيهاي خاطر نشان كرد: كرملين به دمشق تعهد داده كه حمايت خود را در زمينه مقابله با تروريسم ادامه خواهد داد. ارتش سوريه هم بامداد سهشنبه بعد از اعلام تصميم روسيه براي خروج بخشي از نيروهايش از سوريه در بيانيهاي اعلام كرد اين كشور به مبارزه با داعش، جبههالنصره و ساير گروههاي تروريستي وابسته به آنها ادامه خواهد داد. در بيانيه ارتش سوريه خاطرنشان شده نيروهاي مسلح با عزمي همانند گذشته و با همكاري متحدانش تا بازگرداندن ثبات به نقطه نقطه اين كشور مبارزه را ادامه خواهد داد.
فشار بر اسدبعد از اعلام خروج روسها، بعضي تحليلگران هدف از اين اقدام روسها را اعمال فشار به بشار اسد عنوان كردند اما سخنگوي كاخ كرملين در گفتوگو با خبرنگاران تأكيد كرد: «خارج كردن نيروهاي روسيه از سوريه به هيچ وجه با هدف اعمال فشار بر «بشار اسد» رئيسجمهوري سوريه يا مجازات وي صورت نميگيرد.» پسكوف در گفتوگو با خبرنگاران در پاسخ به سؤالي درباره اينكه «آيا اقدامات روسيه در خارج كردن نيروي هوايي خود از سوريه نشانهاي از نارضايتي از موضع دمشق در گفتوگوهاي سوري- سوري در ژنو بوده يا خير» گفت: خير. به هيچ عنوان چنين مسئلهاي وجود ندارد.
انگيزهاي براي مذاكراتدستور غيرمنتظره پوتين براي خروج بخشي نيروها، باعث غافلگيري خيلي از ناظران شده و گمانهزنيهاي زيادي ايجاد كرده است. به نظر ميرسد دادن انگيزه به مخالفان و حاميان خارجي آنها براي مشاركت فعال در مذاكرات صلح يكي از اهداف روسيه است. رئيسجمهوري روسيه ابراز اميدواري كرد كه تصميم وي «براي خروج نيروهاي روسي از سوريه تمامي جناحها را تشويق كند كه به سمت حل بحران در اين كشور با استفاده از راهكاري مسالمتآميز حركت كنند.» پوتين همزمان با دستور خروج نيروهاي روسي از وزارت خارجه روسيه خواست مشاركت مسكو در سازماندهي فرآيند صلح و حركت به سمت حل بحران سوريه را افزايش دهد. حال استفان ديميستورا، فرستاده سازمان ملل متحد در امور سوريه از اقدام روسيه استقبال كرد و گفت: «اعلام اين خبر از سوي پرزيدنت پوتين درست در روز آغاز دور تازه مذاكرات صلح سوريه در ژنو تحول مهمي است كه اميدواريم تأثير مثبتي بر روند مذاكرات بگذارد. محمدجواد ظريف وزير خارجه ايران هم گفت كه اقدام روسيه در خروج بخشي از نيروهاي خود بايد به عنوان نشانه مثبتي براي آتشبس در سوريه تلقي و ديده شود. ظريف تصريح كرد: اعلام روسيه براي خروج بخشي از نيروهايش از سوريه نشان ميدهد كه آنها نياز فوري و قريبالوقوع براي توسل به گزينه نظامي براي حفظ آتشبس نميبينند. وزير خارجه كشورمان همچنين بر لزوم ادامه مقابله با داعش و ديگر گروههاي تروريستي در منطقه تأكيد و اعلام كرد كه كشورهاي مختلف و جامعه بينالمللي بايد سيگنال و پيام واضحي در قبال مقابله با اين گروههاي تروريستي ارائه دهند.
واكنشها
دستور ناگهاني پوتين با واكنشهاي متفاوت دولتها و سياستمداران مواجه شد. جان كربي سخنگويان دولت و وزارت خارجه امريكا و همچنين سفير روسيه در بيروت از تصميمي كه مسكو در خصوص خروج نيروهاي روسيه از سوريه اعلام كرد، ابراز بياطلاعي كردند. اين اظهارات كربي در حالي صورت ميگيرد كه كرملين خاطر نشان كرده ولاديمير پوتين در جريان يك تماس تلفني باراك اوباما را در جريان اين تصميم خود گذاشته است. «سالم المسلط» سخنگوي هيئت عالي معارضان سوري در گفتوگوهاي ژنو ضمن استقبال از تصميم روسيه، اعلام كرد كه خروج نيروهاي روسي از سوريه بر گفتوگوهاي ژنو تأثير مثبت خواهد گذاشت. رئيس ستاد مشترك ارتش رژيم صهيونيستي ميگويد كه اين رژيم از اعلام تصميم رئيسجمهور روسيه براي خارج كردن نيروهاي اين كشور از سوريه «شگفتزده» شده است. «گادي ايزنكوت» گفت كه «اسرائيل از اعلاميه ولاديمير پوتين شگفتزده شد و درباره خروج نيروهاي روسيه از سوريه، هيچ اطلاعي از قبل نداشت.» «فيليپ هاموند» وزير خارجه انگليس از خروج بخشي از نيروهاي روسي از سوريه استقبال كرد. هاموند همچنين در شبكه توئيتر نوشت: «اقدام روسيه اگر به انتقال قدرت و ادامه آتشبس منتهي شود، ميتواند در جهت مثبت تلقي شود.»
