
دانشگاه آزاد و رسانههاي وابسته به آن يك هفتهاي است در پي انتشار گزارشي در روزنامه «جوان» با عنوان «باج ميلياردي دانشگاه آزاد به آموزش عالي در ازاي ناديده گرفتن سند آمايش» در تاريخ 6 اسفند سال جاري. هجمه گستردهاي عليه اين روزنامه و حتي جريان اصولگرايي كوك كردهاند و با اتكا به اطميناني كه در پس جمله «هر كسي با دانشگاه آزاد مخالفت كرد، شكست خورد» رئيس هيئت امناي دانشگاه آزاد نهفته است، بدون خواندن تمام گزارش اقدام به هتاكي عليه روزنامه «جوان» كردهاند. در گزارش ياد شده به كمك 10 هزار ميليارد توماني اين دانشگاه به آموزش عالي اشاره و جوانب اين كمك بررسي شده بود.
در پي انتشار گزارشي از سوي روزنامه «جوان» با عنوان «باج ميلياردي دانشگاه آزاد به آموزش عالي در ازاي ناديده گرفتن سند آمايش» كه در آن به نقل از حميد ميرزاده، رئيس دانشگاه آزاد به كمك 10 هزار ميليارد توماني اين دانشگاه به آموزش عالي اشاره و جوانب اين كمك بررسي شده است دانشگاه آزاد به توهينهاي رسانه وابستهاش به روزنامه «جوان» اكتفا نكرده و جوابيه 5 بندي براي اين روزنامه ارسال كرده است؛ جوابيهاي كه لحن آن علاوه بر اينكه كمطاقتي مديران دانشگاه آزاد را نشان ميدهد، ميتواند دليلي بر صحت ادعاها و اشارات گزارش «جوان» باشد، وگرنه كمتر ديده شده برداشت آزاد از سخنان مسئولان واكنشهايي به اين تندي داشته باشد. طبق بند 4 جوابيه دانشگاه آزاد و بر اساس اصول حرفهاي رسانهاي كه تنظيمكنندگان اين جوابيه به آگاهي از آن ادعا ميكنند براي خبر يا تحليلي كه به قضاوت مخاطب گذاشته ميشود، صفت آورده نميشود و در خصوص آن پيشداوري نميشود. اين اصل حرفهاي در بندهاي جوابيه دانشگاه آزاد و به ويژه در بند 4 آن ناديده گرفته شده است. البته ما اين قبيل پرخاشگريها را پاي سن كم حرفهاي و فشاري كه از تأمينكنندگان بودجه بر آنها وارد است، ميگذاريم و ميگذريم كه «وَإِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُوا سَلَامًا».
بر اين اساس در بند يكم جوابيه دانشگاه آزاد از روزنامه «جوان» با عنوان روزنامهاي كه از بودجه عمومي ارتزاق ميكند ياد شده است كه اميدواريم تنظيمكنندگان جوابيه مزبور مدارك قابل ارائهاي دال بر ارتزاق روزنامه «جوان» از بودجه عمومي داشته باشند، در غير اين صورت اين روزنامه حق پيگيري اين ادعاي كذب را در محاكم قضايي براي خود محفوظ ميداند.
در بند دوم جوابيه مزبور، اظهارات ميرزاده در جمع اعضاي هيئت علمي، كاركنان و نمايندگان تشكلهاي دانشجويي در واحد قم نقل شده است. در حالي كه اين نقل قول عيناً در گزارش روزنامه «جوان» آورده شده است. در اين گزارش آمده: «علاوه بر اين استفاده از عنوان آموزش عالي دامنه بزرگتري از ابهامات را پوشش ميدهد. از سوي ديگر ممكن است نظر رئيس دانشگاه از كمك به آموزش عالي يادآوري ديني باشد كه از بابت تحصيل ۳۷ درصد دانشجويان كشور و اشتغال بيش از ۱۰۰ هزار كارمند، عضو هيئت علمي و... به گردن آموزش عالي گذاشته است و باز هم احتمال دارد اين يادآوري درست بلافاصله بعد از تصويب سند آمايش آموزش عالي در ازاي درخواستي از مجموعه آموزش عالي باشد. اين ابهامات، دامنه گمانهزنيها را نسبت به علت اين كمك غافلگيركننده افزايش داده است.»
با اين وجود مديران دانشگاه آزاد به اندازه مطالعه دقيق گزارش وقت نگذاشته و صبوري نكردهاند. به طوري كه در بند سوم جوابيهشان تأكيد دارند كه: «با مطالعه سخنان رئيس دانشگاه آزاد اسلامي كاملاً مشخص است كه منظور ايشان از كمك به آموزش عالي برداشتن بار مالي از دوش دولت بوده است و نه آنگونه كه خبرنگار محترم گمان كردهاند يك هديه يكباره به صورت رقم ريالي! كاملاً مشخص است دانشگاه آزاد اسلامي از طريق درآمدهاي شهريهاي و غيرشهريهاي توسعه فضاي آموزشي، جذب هيئت علمي و ايجاد زمينه بهتر و مناسبتر براي تحصيل جوانان ايران اسلامي آموزش عالي كشور را بدون دريافت ريالي از بودجه عمومي انجام داده و سالها است كه به دولت كمك ميكند و دانشگاه آزاد اسلامي با صرف اين هزينه بخش بزرگي از آموزش عالي كشور را بدون تكيه بر دولت به عهده گرفته است و بيمنت باري از دوش دولت برميدارد و با توزيع عدالت آموزشي در كشور مانع خروج ارز از كشور شده است. پرسش اين است كه فهم چنين موضوع سادهاي از سوي روزنامه «جوان» سخت بوده است؟ سفسطهگري روزنامه «جوان» شوربختانه ناشي از عدم آگاهي و عدم تسلط به مسئله موجود است كه به دنبال آن اتهاماتي را به دانشگاه آزاد روا داشته است كه امكان پيگيري حقوقي موضوع از طريق مراجع قانوني از سوي دانشگاه آزاد اسلامي وجود دارد.»
از اين نكته بگذريم كه ايجاد زمينه بهتر و مناسبتر براي تحصيل جوانان با ممانعت از شركت در امتحانات و گرو گرفتن كارت ورود به جلسه امتحان به دليل بدهي تناقض دارد، بايد ديد چرا «جوان» در جوابيه دانشگاه آزاد به ناديده گرفتن يادآوري دين دانشگاه آزاد به گردن آموزش عالي در سخنان ميرزاده متهم شده در صورتي كه اين مورد به وضوح در گزارش آمده است.
به هر رو خدا را شاكريم كه گزارش «جوان» سوژهاي براي رسانههاي وابسته به دانشگاه آزاد فراهم كرد تا بلكه بتوانند اندكي بيش از گذشته مخاطب جذب كنند.
در مورد بند 5 جوابيه دانشگاه آزاد به گزارش روزنامه «جوان» كه بر تدوين سند آمايش دانشگاه آزاد و ارائه آن به شوراي عالي انقلاب فرهنگي تأكيد دارد نيز ذكر چند نكته ضروري به نظر ميرسد.
اگرچه كمك دانشگاه آزاد در برههاي توانست از خروج ارز تحصيلي از كشور جلوگيري كند اما به زعم كارشناسان ادامه سياستهاي آن باعث برهم زدن معادلات توزيع جمعيت و نيروي انساني متخصص و ماهر مورد نياز بازار كار شده است. بديهي است اين امر افزايش انتقادات به گسترش بيرويه واحدهاي دانشگاهي دانشگاه آزاد و عدم كنترل كيفيت آموزش در آنها را نيز در پي داشته است.
از سوي ديگر محدود كردن توسعه كمي واحدهاي دانشگاهي در كشور به منظور تجميع ظرفيتها و در جهت ارتقاي كيفيت آموزشي و پژوهشي مراكز علمي و دانشگاهي يكي از راهبردهاي سند آمايش آموزش عالي است. بنابراين اگرچه دانشگاه آزاد را تافته جدابافتهاي از مجموعه آموزش عالي بدانيم كه بايد سند آمايش جداگانهاي از وزارتخانههاي بهداشت و علوم داشته باشد، اين سند نميتواند خلاف جهت سند آموزش عالي باشد. اين در حالي است كه برآورد ميزان بار مالي كه دانشگاه آزاد براي رضاي خدا از دوش آموزش عالي برميدارد و اعلام رسانهاي آن در گيرودار تصويب سند آمايش آموزش عالي شائبه ارتباط اين دو را تقويت ميكند، ضمن اينكه به نظر نميرسد رئيس دانشگاهي كه به قول خود قريب به نيمي از دانشجويان كشور را تحت پوشش دارد بدون منظور و خيلي اتفاقي براي سخنراني خود اين موضوع را انتخاب كرده باشد.