كلانشهرها و شهرهاي بزرگ به دليل تعداد جمعيت زياد و گنجايش مشخص از معضلي به نام حاشيهنشيني رنج ميبرند. مراكز استانها بيشتر از ساير شهرها با اين مشكلات مواجه هستند و به دليل سرازير شدن امكانات و شرايط مناسب زندگي مردم ترجيح ميدهند كه به شهر مهاجرت كنند و با هر وضعيت اقتصادي و اجتماعي زندگي خود را بگذرانند. اين حضور زياد جمعيت در شهرها باعث ميشود كه حاشيه نشيني و ساخت مناطق مسكوني در اطراف شهرها گسترش پيدا كند و نوع ديگري از زندگي در مناطق شهري شكل بگيرد. ياسوج از جمله شهرهايي است كه با توجه به تفاوت امكانات در روستاهاي كهگيلويه با مركز اين استان روند مهاجرپذيري قابلتوجهي دارد و مشكلات بسياري براي اين افراد و ساكنان ديگر شهر ايجاد شده است كه به آنها بايد رسيدگي شود.
**
مهاجرت از روستا به شهر در برخي استانها مانند کهگیلویه و بویراحمد كمي نگران كننده است و آژير خطرآن مدتهاست به صدا درآمده است. اين مسئله را ميتوان از زواياي مختلف بررسي كرد و به آن توجه كرد. اولين نكتهاي كه در مورد حجم بالاي مهاجرت به اين شهر به نظر ميرسد، تقسيم ناعادلانه امكانات در اين استان است كه باعث ميشود همه راهها به ياسوج ختم شود. در گذشته اين استان بيشترين تعداد عشاير را به خود اختصاص داده بود و مردم از راه دامداري و كشاورزي روزگار سپري ميكردند اما با گذشت زمان و مشكلاتي كه در ييلاق و قشلاق براي اين دسته از افراد پيش آمد ترجيح دادند به جاي كوچ كردن به يكجانشيني روي آورند. عشاير در روستاها مستقر شدند اما نسبت روستاييان اين استان در طول اين سالها به 47 درصد رسیده است و اين معضل زماني نگران كنندهتر ميشود كه اين روستاييان نيز بخواهند راهي شهر شوند. درواقع مهاجرت براي برطرف شدن امكانات اوليه زندگي است. وقتي در شهر حتي در حاشيه از كمترين امكانات مثل برق، گاز و آب اشاميدني بهداشتي برخوردار ميشوند، زندگي در شهر به روستا ارجحيت پيدا ميكند و در اين در هر شرايط حاضرند در شهر زندگي كنند.نماینده مردم کهگیلویه در مجلس شورای اسلامی نیز در این زمینه معتقد است؛ مهمترین عامل مهاجرت مردم کهگیلویه به سمت مرکز استان، محرومیت است.حجت الاسلام سیدعلی محمد بزرگواری ميگويد: اغلب نقاط کهگیلویه از آب شرب هم برخوردار نیستند، در نتیجه مردم ناچار هستند مهاجرت کنند و از آنجایی که یاسوج مرکز استان است و آبو هوا و طبیعت مناسبی دارد مقصد خوبی برای مهاجران است.وی مي افزايد: مردم در گذشته در روستاهای اين استان، کشاورز بودند ولی بحران کمآبی آنها را مجبور به مهاجرت کرده است. دولت باید به مناطق محروم نگاه ویژهای داشته باشد و استان ما هم شهر و هم روستایش محروم است.در واقع زیرساختهای زندگی در روستا فراهم نیست و به دليل تفاوتها شاهد افزايش مهاجرتها هستيم. البته شهري شدن و استفاده از امكانات حق همه افراد است اما شهری شدن نباید با مهاجرت اتفاق بیفتد و امكانات اوليه را ميتوان در روستاها در اختيار افراد قرار داد.
روند نگران كننده در ياسوج
جمعیت روستاهای پیوسته به یاسوج، در برخی موارد از شهرهای استان بیشتر شده است واضح است كه حاشیه نشینی در اطراف یاسوج، این شهر را از نظر مسائل اجتماعی تهدید میکند. اين مناطق به دليل كمبود امکانات اولیه از جمله فضای سبز، خدمات شهري و مکانهای تفریحی، بسيار سالم آسیب پذير هستند.در دی ماه گذشته معاون عمرانی استاندار کهگیلویه و بویراحمد اعلام كرده بود: 68 هزار نفر در پیرامون شهر یاسوج سکونت دارند که 43 درصد جمعیت شهرستان بویراحمد را تشکیل میدهند.در اين زمينه استاندار کهگیلویه و بویراحمد اعلام كرد: هماکنون نسبت روستائیان به شهرنشینان 47 درصد است، روند شهرنشینی و مهاجرت از روستاها به شهر در این استان رو به افزایش است و انتظار میرود برای جلوگیری از مهاجرت روستائیان به شهر چارهاندیشی شود.
موسي خادمی روند افزایشی مهاجرت در شهرستان کهگیلویه را نگران کننده دانست و افزود: باید در این زمینه چارهاندیشی شود زیرا در صورت ادامه این روند باید منتظر بحران روستاهای خالی از سکنه بسیاری باشیم.وی گفت: یکی از مهمترین دغدغههای مدیریت استان جلوگیری از روند افزایشی مهاجرت در شهرستان کهگیلویه است و مدیریت این مهم را مهمترین هنر مدیران متولی میدانیم.
خادمی اعلام کرد: گچساران از قدیم از شهرهای مهم و تولید کننده نفت و گاز است و پتانسیل خوبی برای نگهداری جمعیت دارد اما مسئولان باید دهدشت را مدیریت کنیم و آنچه تاکنون در دهدشت اتفاق افتاده نشاندهنده این است که ما خوب نتوانستیم کار كنيم و از آنچه که استعدادهای طبیعی دهدشت است درست بهره ببريم و جمعیت را نگهداریم. در شهرستان کهگیلویه آنطور که حقش بوده کار نشده و در بخشی از کارها سرعت پیشرفت نسبت به سایر مناطق کمتر بوده است.
چهره زشت شهر
افزايش حاشيه نشيني در ياسوج باعث شده كه تعداد محلات اطراف شهر افزايش يابد و ساخت و سازهاي غير اصولي انجام شود. پديده حاشيه نشيني باعث تضاد فرهنگی می شود و معمولا مردم اين بخش كمبضاعت هستند و اراضی حاشیه شهر را با قیمت پایین خریداری ميكنند. شهرداری اين شهر نيز نمیتواند از ساخت و ساز غیرقانونی جلوگیری کند و به حاشیه نشینها و ساخت و سازهای اطراف شهر هیچگونه خدماتی ارائه دهد.اين نوع ساخت و سازها باعث شده است كه در اكثر مناطق اطراف ياسوج معماري غيراصولي شكل بگيرد و چهره شهر تغيير كند. متاسفانه افزايش حاشیهنشینی علاوه بر اینکه چهره شهر را زشت میکنند و بر ادامه روند اين ساخت و سازها تاثير ميگذارد. در اين خصوص یاریپور، فرماندار بويراحمد اعلام كرد: در اين شرايط انتظار داريم اطراف شهر هر چه سریعتر ساماندهی شود و باید فکری اساسی برای خدماتدهی اين مناطق کنیم. به دستگاههای خدماترسان تاکید کردیم که برای مقابله با ساخت و سازهای غیرمجاز تا اطلاع ثانوی خدماتی ارائه ندهند که این مسئله ساخت و سازها را کند کرده است.
