نماينده سازمان ملل در امور سوريه گفت: اين ملت سوريه است كه درباره سرنوشت بشار اسد تصميمگيري ميكند. واشنگتن مخالفت خود را با اين اظهارات اعلام كرد. ايران و روسيه بارها گفتهاند فقط مردم سوريه حق دارند درباره آينده كشورشان تصميمگيري كنند. معاون خاورميانهاي رئيسجمهور روسيه نيز امروز براي رايزني با مقامات ايراني به تهران سفر ميكند تا درباره مسائل منطقهاي با مقامات ايراني گفت و گو كند.
با طولاني شدن بحران سوريه، سازمان ملل به اين جمعبندي رسيده است كه هيچ كس به غير از مردم سوريه نميتوانند درباره سرنوشت كشورشان تصميمگيري كنند. هرچند كشورهاي غربي و متحدان منطقهاي آنها به كارشكني در امور سوريه ادامه ميدهند و بر مواضع سابق خود مبني بر بركناري رئيسجمهور سوريه از قدرت تأكيد دارند ولي سازمان ملل ميگويد كه اين مسئله مربوط به مردم سوريه است و آنها ميتوانند در اين زمينه تصميم بگيرند. استفان دي ميستورا، نماينده ويژه سازمان ملل در امور سوريه جمعه شب در گفتوگو با شبكه تلويزيوني فرانس 24 گفت: «آيا نميتوانيم سوريها را به حال خودشان بگذاريم تا در اين باره تصميمگيري كنند؟ چرا ما بايد از قبل به سوريها ديكته كنيم كه چه بگويند در حالي كه آنها آزادي و فرصت ابراز عقيده دارند و لازم است تا مسئله رهبري مردم سوريه، به دست خود آنها حل شود.» دي ميستورا گفت كه همچنان نسبت به توقف اقدامهاي خشونتطلبانه در سوريه با وجود نقض آتشبس در برخي موارد خوشبين است. فرحان حق، سخنگوي رسمي بان كيمون، دبيركل سازمان ملل نيز بهمن ماه گذشته به نقل از بان كي مون گفته بود كه سرنوشت اسد توسط ملت سوريه تعيين ميشود. پيشتر جان كري، وزير امور خارجه امريكا در نشست وين درباره سوريه، گفته بود: «ما بر سر اين مسئله كه فرآيند سياسي مربوط به سوريه است و اين ملت سوريه است كه آينده كشورشان را تعيين ميكنند توافق كرديم.» جان كري همچنين در سخناني با عقب نشيني از مواضع سابق واشنگتن در قبال دولت سوريه، گفته بود كه اسد ميتواند در دوره انتقالي حضور داشته باشد. برخي مقامات غربي به اين نتيجه رسيدهاند كه بحران سوريه راهحل نظامي ندارد و تنها از مسير سياسي است كه ميتوان به بحران پنج ساله اين كشور پايان داد و تلاش براي برقراري آتش بس نيز در همين راستا انجام شده است. اين درحالي است كه كشورهاي حامي تروريستها به خصوص رژيم عربستان سعودي و تركيه همچنان به بركناري اسد از قدرت اصرار دارند و اين مسئله را تنها راه حل بحران سوريه ميدانند. به رغم اصرار حاميان تروريستها بر كناره گيري اسد، مقامهاي روسي و ايراني بارها اعلام كردهاند كه فقط مردم سوريه ميتوانند و حق دارند درباره حكومت كشور خود و سرنوشت رئيسجمهور اين كشور تصميم بگيرند و كشورهاي ديگر چنين اجازهاي را ندارند. حسين امير عبداللهيان، معاون عربي آفريقايي وزارت خارجه ايران پيشتر با اشاره به اينكه نه تركيه، نه امريكا و نه عربستان و نه حتي ايران بخواهند پيرامون حق مردم سوريه اظهارنظري داشته باشند، گفته بود: «فقط و فقط مردم سوريه ميتوانند نسبت به آينده كشورشان تصميم بگيرند.» كوفي عنان و اخضر ابراهيمي نمايندگان سابق سازمان ملل در امور سوريه به دليل كارشكني برخي طرفهاي خارجي در نشستهاي سوريه و با به بن بست رسيدن مذاكرات صلح از سمت خود استعفا كردند. استفان دي ميستورا نيز يك ماه پيش با متهم كردن عربستان به كارشكني در مذاكرات ژنو 3، تهديد كرد كه در صورت شكست مذاكرات صلح سوريه از سمت خود استعفا ميكند.
مخالفت واشنگتن و رياضاظهارات دي ميستورا مخالفت واشنگتن را در پي داشت. جان كربي، سخنگوي وزارت خارجه امريكا جمعه شب در واكنش به سخنان نماينده سازمان ملل در اظهاراتي گفت: «ما موضعمان درباره اسد را به صراحت گفتهايم و من يك بار ديگر آن را تكرار ميكنم؛ اينكه ما همچنان معتقديم اسد نميتواند بخشي از آينده سوريه باشد و ما به دولتي در سوريه نياز داريم كه بشار اسد در رأس آن نباشد.» تأكيد مقامات ارشد امريكايي به سوريه بدون اسد، درحالي است كه رابرت اف كندي، برادرزاده رئيسجمهور سابق امريكا بر اين باور است كه امريكا در سال 2000 و زماني كه بشار اسد با طرح لولههاي انتقال گاز قطر به اروپا مخالفت كرد، سازمان جاسوسي «سيا» براي سرنگوني او طرحريزي كرد و اين مسئله به شروع بحران سوريه در سال 2011 مربوط نميشود. از سوي ديگر، عادل الجبير، وزير خارجه سعودي نيز روز شنبه بار ديگر ادعاهاي ضدسوري خود را تكرار كرد و گفت كه بشار اسد بايد در ابتداي دوره انتقالي كناره گيري كند. اظهارات الجبير در شرايطي است كه مقامات سعودي پيشتر بر كنارهگيري اسد پيش از دوره انتقالي تأكيد داشتند ولي بركناري وي در دوره انتقالي نوعي عقبنشيني از مواضع سابق اين رژيم است. سعوديها در حالي در مواضع اخير خود به خانه نخست، يعني كنارهگيري فوري اسد از قدرت بازگشتهاند كه بر اساس بيانيه وين و قطعنامه 2254 شوراي امنيت سازمان ملل، هيچ صحبتي از كنارهگيري اسد نشده و تنها قرار است ضمن تشكيل يك دولت وحدت ملي، قانون اساسي اصلاح شده و انتخابات پارلماني و رياستجمهوري در سوريه برگزار شود.
سفر بوگدانف به تهران همزمان با آتشبس در سوريه، مقامات روسي به ايران سفر ميكنند تا درباره مسائل دوجانبه و منطقهاي گفت و گو كنند. خبرگزاري ايتارتاس به نقل از يك مقام ديپلماتيك ارشد ايراني گزارش داد كه ميخائيل بوگدانف، معاون خاورميانهاي ولاديمير پوتين، رئيسجمهور روسيه ششم و هفتم مارس براي مذاكره درباره سوريه به تهران سفر ميكند. اين گزارش افزود، علاوه بر مسئله سوريه ديگر مسائل مهم منطقه نيز در دستور كار خواهد بود. به غيراز مسائل منطقهاي، درباره همكاريهاي ميان ايران و روسيه بحث و گفتوگو خواهد شد. 10 روز پيش نيز وزير دفاع روسيه به تهران سفر كرده بود.
تأكيد لاوروف و كري بر آغاز مذاكراتسرگئي لاوروف، وزير خارجه روسيه و جان كري، در گفتوگويي تلفني بر لزوم آغاز سريع دور بعدي مذاكرات صلح سوريه تأكيد كردند. به گزارش رويترز، اين مذاكرات تحت نظارت سازمان ملل در ابتدا قرار بود هفتم مارس در ژنو آغاز شود اما به دليل دلايل فني و لجستيكي و همچنين ادامه آتشبس تا 9 مارس به تعويق افتاد. وزارت خارجه روسيه ديروز در بيانيهاي اعلام كرد: «دو طرف خواستار شروع مذاكرات در سريعترين زمان ممكن ميان دولت سوريه و تمام مخالفان شدند؛ مذاكراتي كه در جريان آن خود مردم سوريه درباره آينده خود تصميمگيري خواهند كرد.» وزارت خارجه روسيه در ادامه اين بيانيه اعلام كرد كه كري و لاوروف بر لزوم همكاري دوجانبه به منظور اطمينان از پايان خشونت در سوريه تأكيد كردند.
