با وجود اينکه اين جزيره از سالهاي دور از نظر سوق الجيشي و بازرگاني از اهميت خاصي برخوردار بوده و فرصت هاي اقتصادي، زيست محيطي و اجتماعي منطقه آن را در زمره مناطق جغرافياي خاص کشور قرار داده اما تاکنون اقدام موثري براي توسعه صنعت گردشگري اين جزيره صورت نگرفته است. پتانسيلي که مسئولان اين منطقه با صراحت اذعان مي کند بهترين راه براي برون رفت منطقه از محروميت و رونق اقتصادي ساکنان آن است.
***
جزیره هرمز به عنوان یک گنبد نمکی، سرزمینی رنگارنگ با اکوسیستمی منحصربفرد محسوب میشود که پدیدههای زمین شناختی، آبسنگهای مرجانی، جنگلهای مانگرو، غارهای دریایی، کرانههای سنگی، پهنههای جزر ومدی، سواحل شنی ماسهای و گونههای حیات وحش همچون جبیر و پرندگان موجود در دل آن جايگاه ارزشمندي به اين جزيره بخشيده است. اين جزيره که زمان تولد آن به دوره نخستین زمین شناسی برمیگردد و طی 500 میلیون سال، سر از اعماق خلیج فارس برآورده است، چندسالي است با قلعه پرتغالي ها، فرش خاکي و آيين هاي فرهنگي بوميان جزيره آراسته تر شده و دسته دسته گردشگران خارجي و داخلي را به سمت خود مي کشاند. مقوله اي که مي تواند رونق اقتصادي و توسعه همه جانبه منطقه را تضمين کند اما متاسفانه به عاملي براي ناراحتي و عدم رضايت ساکنان تبدلي شده است. هجوم انفجاري مسافران و بازديدکنندگان که بدون ساماندهي و برنامه مشخصي راهي اين منطقه مي شوند باعث ايجاد فضايي آشفته و پرازدحام شده که گاهي موجبات نارضايتي ساکنان و اهالي اين جزيره را فراهم مي آورد. مي توان گفت جزيره هرمز در هيچ فصلي بي مهمان نيست با اين وجود هنوز وضعيت ساماندهي مسافران و گردشگران بلاتکليف مانده و بي توجهي به زيرساخت هاي توريستي سبب هدر رفت منابع و پتانسيل هاي بالقوه شده است. اگرچه چندي پيش بحث الحاق جزيره هرمز به منطقه آزاد قشم با رویکرد توسعه گردشگری و کم کردن مشکلات پيش پاي اهالي و گردشگران مطرح شد اما اين راهکار مدتهاست مسکوت مانده است.
البته در طي يک دهه اخير فعاليت هايي در قالب پروژه هاي "مرکز هنر پردیس هرمز" و "فرش خاکی" اجرایی شده و از تبلیغات رسانهای گستردهای نیز بهره گرفته که توانسته نقش موثری در برندسازی هرمز به عنوان یک مقصد جذاب توریستی داشته باشد اما حالا انچه بيش از معرفي اين جزيره درابعاد گسترده تر به عنوان يک مقصد گردشگري اهميت دارد تدوين برنامه هايي براي هدفمند کردن صنعت توريسم در اين جزيره است. جزيره اي که حالا بين ظرفيت هايي چون توسعه گردشگری تفریحی یا ترویج اکوتوریسم و ژئوتوریسم(زمین گردشگری) سرگردان مانده و مشخص نيست سکان گردشگري آن قرار است به کدام سو بچرخد.
اجراي طرح الحاق در زمان نامشخص
چند سالي است كه مسئولان استان هرمزگان با هدف بهبود و استفاده بهینه از جایگاه گردشگری و چشم اندازهای طبیعی، فعالسازی ظرفیتهای محور اقتصادی و زیربنایی هرمز و رفع محرومیت ، بحث الحاق اين جزيره به منطقه ازاد قشم را مطرح کرده اند. اما در طي اين مدت هيچ اقدام عملي دراين خصوص انجام نشد. بالاخره در آبان ماه امسال سرپرست مدیریت منطقه هرمز با اشاره به انتظار مردم و مسئولان این جزیره برای تصویب جزئیات لایحه الحاق این جزیره به منطقه آزاد قشم از سوی مجلس شورای اسلامی گفت: کلیات لایحه الحاق هرمز به منطقه آزاد قشم که در تیرماه 1393 از سوی دولت تدبیر و امید به مجلس تقدیم شده بود؛ به تصویب نمایندگان رسید و پس از بررسی در کمیسیون امنیت ملی و اقتصادی، هماکنون برای تصویب جزئیات در اختیار هیئت رییسه مجلس شورای اسلامی است.
بنا به گفته عباس خدادادزاده مطالعات کارشناسي اين طرح همچنان در دست اقدام است و با اجراي آن علاوه برتبديل هرمز به قطب گردشگري دريايي در زمينه هاي شيلات،گردشگري، تجارت و اقتصاد جزيره و وضعيت معيشتي ساکنان هرمز تحولي صورت مي گيرد. وی توجه به شیلات، صنایع تبدیلی وابسته و صنایع کوچک سازگار با محیط زیست را از جمله برنامههای مدیریت هرمز برای اشتغالزایی و تولید در این جزیره برشمرد و افزود: باید امتیازات ویژه ای برای جذب سرمایهگذاران فراهم شود تا بتوان از فرصتها نهایت استفاده را برای توسعه این بخش از کشور انجام داد.
غريب نوازي جزيره و خالي شدن خانه ها
در کنار بحث گردشگري و پتانسيل ها و ظرفيت هاي جزيره هرمز، شرايط نامناسب اقتصادي و وضعيت معيشتي مردم بيشتر به چشم مي آيد. جزيره اي که در زيبايي و قابليت هاي گردشگري شهره است اما ساکنانش به ماندن در آن دلخوش نيستند. اشتغال، هزینههای بالای زندگی، وضعیت بهداشتی درمانی نامناسب، مسافت زیاد با مناطق همجوار سبب شده بسياري از اهالي جزيره هرمز خانه و کاشانه خود را رها کنند و براي زندگي راهي شهرهاي ديگر شوند.با اين وجود درطي سالهاي اخير جز وعده و وعيد چيزي عايدشان نشده است. ازوضعيت نابسامان جاده ها و مسيرهاي درون شهري گرفته تا نبود امکانات حمل و نقل در کنار پايين بودن سطح درامدهاي اهالي همه از جمله مشکلاتي است که سبب نارضايتي اهالي شده است.
ناگفته نماند که در پاييز 89 ستاد معين هرمز براي رفع مشکلات اين منطقه در حوزه هاي مختلف ايجاد شد و قرار بود با ارجايي شدن مصوبات اين ستاد مشکلات اهالي هرمز در کمترين زمان ممکن رفع شود. بحث احداث مجتمع هاي فرهنگي و تفريحي، تجهيز مراکز درماني، پيگيري معافتي هاي گمرگي، کوتاه سازي مسير دسترسي هرمز از جمله اين مصوبات بود که حالا پس از گذشت بيش از 5 سال همچنان بر زمين مانده است.
