طبق قانون مصوب مجلس شوراي اسلامي، دولت مكلف به قيمتگذاري كالاهاي اساسي، انحصاري و خدمات عمومي است كه تاكنون خودرو نيز جزو كالاهاي انحصاري به شمار ميرفته و قيمت آن از سوي شوراي رقابت تعيين ميشده است.
اما چند سالي است كه خودروسازان تأكيد ويژهاي بر تعيين قيمت محصولات خود در حاشيه بازار و خروج آن از زير نظر نهادهاي قيمتگذاري دارند چراكه معتقدند بازار خودرو انحصاري نيست. بر اساس برنامه راهبردي وزارت صنعت، معدن و تجارت در سال 92 قرار بود طي مدت 10 سال، آزادسازي قيمت خودر در بازار عملياتي شود. از اين رو نعمتزاده وزير صنعت نيز در همايش خودرو، تأكيد دوباره بر انجام اين برنامه، طي مدت تعيين شده داشت و تصريح كرد: عدم دخالت دولت در نظام قيمتگذاري و در نتيجه تعيين قيمت خودرو در بازار آزاد از جمله برنامههاي وزارت صنعت در سند راهبردي صنعت خودرو است.
مخالفان آزادسازی
آزادسازي از ديد مخالفان سبب افزايش يكباره قيمتها و فشار بر مصرفكننده و به تبع آن ادامه ركود در بازار خودرو ميشود اما موافقان تعيين قيمت در حاشيه بازار، اين امر را تنها راهكار موجود براي خروج از بحران و افزايش كيفيت محصولات داخلي ميدانند. البته در شرايط فعلي كه خودروسازان توانستند با ارتباطگيري مجدد با شركاي خارجي، توليداتشان را تنوع بخشند، بايد پيش از هرچيز به فكر كاهش قيمت و ارتقاي كيفيت باشند، اما به نظر ميرسد كه رشد قيمتها بيش از كيفيت در دستور كارشان قرار گرفته است.
دراين خصوص احمد نعمتبخش دبير انجمن خودروسازان معتقد است، پيش از اين شوراي اقتصاد مصوب كرده بود كه خودروي سواري در دسته كالاهاي انحصاري قرار دارد و قيمتگذاري را اجباري ميدانستند، اما سال گذشته انجمن خودروسازان، طي نامهاي به رئيس سازمان مديريت دلايلي را ارائه كرد كه حاكي از انحصاري نبودن خودرو بود، هرچند كه پاسخ شفافي دريافت نكرديم، اما ركود بازار در سال گذشته و امسال نشانگر كاهش قدرت خريد مردم بود، از اين رو، بيش از گذشته، ضرورت آزادسازي قيمتها به مسئولان ثابت شد.
وي افزود: با آزادسازي قيمت خودرو به دنبال افزايش شديد قيمت نيستيم چراكه قدرت خريد مصرفكنندگان كاهش پيدا كرده است، البته طي دو سال اخير نيز افزايش قيمتي در صنعت خودروسازي نداشتهايم و همين امر سبب كاهش كيفيت خودروهاي سواري و نارضايتي مردم شده است.
وي تصريح كرد: در صورتي كه قيمت خودرو آزادسازي شود براي تأمين هزينهها و افزايش كيفيت، كمي افزايش قيمت سنواتي خواهيم داشت و برخلاف تصور افزايش قيمت ناگهاني و بيمنطق نخواهيم داشت و اين امر قطعاً باعث افزايش كيفيت ميشود. نعمتبخش در مورد تأثيرات مثبت آزادسازي قيمت گفت: بحث قيمتگذاري خودرو به عنوان ترمز براي سرمايهگذاران خارجي عمل ميكند زيرا آنان به دليل اينكه اختيار قيمتگذاري خودرو را ندارند تمايلي براي مشاركت و سرمايهگذاري در كشور نخواهند داشت در نتيجه آزادسازي قيمت خودرو جذب سرمايهگذاري خارجي را هم در پي خواهد داشت.
وي عنوان كرد: زماني كه خودروساز توان فروش در حاشيه بازار را دارد دلالان از اين بازار كنار ميروند و در نتيجه متقاضيان واقعي اقدام به خريد خودرو ميكنند و همين امر باعث ميشود تقاضاي بازار كمتر و تعادل در قيمت خودرو ايجاد شود.
قيمتهاي فعلي بازار كاذب هستند
مسعود تهرانچي كارشناس اقتصادي نيز در مورد تأثيرات آزادسازي خودرو عنوان كرد: اجرايي كردن آزادسازي قيمت خودرو علاوه بر ايجاد رقابت سبب شكسته شدن قيمتها ميشود و بهتر است دولت به جاي آزادسازي قيمت خودرو بخش خصوصي را حمايت كند، هماكنون انجمن بزرگ كانون ويژه دارندگان خودرو تأسيس شده و لازم است كه دولت اين كانون را حمايت كند. وي با تأكيد براينكه قيمتهاي فعلي بازار را قبول ندارم چراكه تمامي قيمتها كاذب هستند، افزود: درحال حاضر براي اينكه اطمينان مصرفكنندگان جلب شود، خودروسازان بايد برنامه رشد كيفيت و كاهش قيمت را همزمان پيش بگيرند و بعد از كاهش قيمت و تثبيت بازار، از آزادسازي قيمتها سخن بگويند.
احمد آريايينژاد نماينده ملاير و عضو كميسيون صنايع و معادن مجلس شوراي اسلامي نيز در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران، در همين رابطه عنوان كرد: اگر بتوانيم بر مبناي عرضه و تقاضاي مناسب آزادسازي قيمت خودرو را داشته باشيم شايد شاهد اثرات مثبت آن باشيم ولي بايد مراقب بود و تمام تلاش خود را در جهت فراهم كردن رفاه عمومي مردم جامعه به كار گيريم. وي اظهار داشت: اگر با آزادسازي قيمت خودرو كاري كنيم كه قيمت خودرو در عرش قرار گيرد و فرشيان به آن دسترسي نداشته باشند كار درستي نكردهايم بنابراين تمام جوانب كار را بايد با بررسيهاي كارشناسي مناسب سنجيده شود.
آريايينژاد درخصوص پيشبيني قيمت خودرو پس از آزادسازي قيمت گفت: مادامي كه ثبات اقتصادي نداشته باشيم توان پيشبيني قيمتهاي آينده را نخواهيم داشت ولي ميتوان گفت كه بوي گراني در بازار خودرو به مشام ميرسد، آزادسازي قيمت خودرو نكات مبهم بسياري دارد و تا اين نكات مشخص نشود هيچ قضاوتي نميتوان كرد.
