پيش از اين دانشمندان معتقد بودند كه پوسته حلزونها همگي شبيه هم هستند اما طي آزمايشهاي مختلف مشخص شد كه ژني در پوست حلزون وجود دارد كه پيچش را تغيير ميدهد.
دكتر آنگوس داويسون، متخصص ژنتيك تكاملي در دانشگاه ناتينگهام، اين پروژه تحقيقاتي را با همكاري چند دانشمند انجام داد. با كمك حلزونها كه به طور طبيعي از نظر چگونگي پيچش پوستهايشان متفاوت هستند، داويسون و همكارانش توانستند ژني را شناسايي كنند كه پيچش ساعتگرد يا پادساعتگرد پوسته حلزون را كنترل ميكند. اين ژن، پروتئيني به نام فورمين توليد ميكند كه در ايجاد چارچوب سلولي ايفاي نقش ميكند. نقص و مشكل در فورمين به اين معناست كه كل حلزون مانند تصويري آيينهاي از ساير همنوعهاي خود، «معكوس» ميشود. داويسون در اينباره گفت:«ما قادر بوديم از توالي DNA لبه برش و تحليلهاي كامپيوتري نه تنها به طور سريع براي توالي ژنوم حلزون تالابها استفاده كنيم، بلكه اين موضوع مرا در ادامه قادر ساخت كه تغييرات كوچكي (يك حرف در ميان ميلياردها ژنوم حلزون) را كه منجر به تعويض از حالت ساعتگرد به پادساعتگرد ميشد، شناسايي كند. تركيب ژنتيك سنتي و زيستشناسي رشد با ابزارهاي ژنوميك جديد، نتايج قابل توجهي ارائه داده است.»
به منظور تأييد اين موضوع، تيمها محلي را كه ژن فورمين در آن فعال بود، ترسيم كردند – در جنينهاي اوليه و در سلولهاي سمت راستي – و از رفتار دارويي ضد فورمين استفاده كردند تا حلزونهاي سمت «راستي» معمولي (با پيچش ساعتگرد) را به تصوير آيينهاي يعني جنينهاي سمت چپي (پادساعتگرد) تبديل كنند. دكتر دن جكسون از دانشگاه گوتينگن آلمان گفت: «برخلاف آنچه انتظار داشتيم، از مرحله دوسلولي به بعد، از ديدن عدم تقارن در جنين اوليه خيلي شگفتزده شديم. با به تصوير كشيدن فعاليت غيرمتقارن ژن فورمين در اين جنينهاي اوليه، به مدرك بسيار محكمي دست يافتيم كه به نقشي كه ژن فورمين در فرايند تكاملي قديمي ايفا ميكرد، اشاره داشت.»
محققان بر اين باورند كه نتايج آنها گواه معتبري بر اين موضوع است كه وجود مولكول يكساني در ميان اجزاي اوليه «از بين برنده تقارن» در ميان همه بايلاتريا – حيواناتي كه صفحه بدن آنها يك خط تقارن دارد - خيلي محتمل است. جنينهاي حلزون و قورباغه اين عدمتقارن را از رويدادهاي فورمين- كه داخل سلولها در مراحلي اوليه رشد آنها اتفاق ميافتد- به دست ميآورند.
آنها استدلال ميكنند كه احتمالاً عدمتقارن يك ويژگي كهن سلولها است كه رد آن به اجدادي از تمامي حيوانات بايلاتري ميرسد.
دكتر آنگوس داويسون اضافه كرد: «اين «تعويض» در حلزونها از ساعتگرد به پادساعتگرد، يكي از ابتداييترين نشانههاي به ارث برده شده است كه قبلاً تشريح شده و به سال 1920 بازميگشت، اما شناسايي ژني كه اين نقش را به عهده داشت، تاكنون مجهول مانده بود. زماني كه در سال 2001 در ژاپن زندگي ميكردم، به اين موضوع توجه كردم كه حلزونهايي كه اطراف من هستند، از نوع «نادرست» (مارپيچ پادساعتگرد) هستند. از آن زمان در تلاش براي يافتن ژن بودم. پس از تضمين تأمين بودجه از طرف BBSRC، از تكنولوژيهاي توالي DNA جديدي براي يافت ژن در مدت سه سال و نيم استفاده كرديم. اين كار، نه تنها معماي ژنتيكي قديمي را حل ميكند، بلكه نشان ميدهد كه چگونه كار روي حيوانات آزمايشگاهي كمتر شناخته شده با استفاده از تكنولوژيهاي جديد، ميتواند به درك ابعاد مربوط به رشد خودمان كمك كند.»
منبع:ساينس ديلي
