در بازارهاي روز مایحتاج روزانه، کالاهای
مصرفی و اقلام مختلف از اجناس خوراکی و غیر خوراکی تا پوشاك و لوازم منزل به فروش
میرسد. درواقع بازرهاي روز از دو وجه قابل تامل هستند و در مورد برپايي انها نظرات
متفاوتي وجود دارد. برخي اعتقاد دارند بازارهاي روز در شهرها به نفع خریداران عمل
میکنند زيرا در این بازارها اجناس با قیمت ارزانتری نسبت به بازارهای شهری به
فروش میرسد. اما اجناسي كه در اين بازارها عرضه ميشود کیفیت پاییني دارند و یکی
از دلایل ارزانی آنها بیکیفیتی آنهاست. البته برخي از اين اجناس در این بازارها پيدا
مي شوند که قیمتی مناسب و کیفیتی خوب دارند. برتري ديگر اين بازارها اين است كه خریداران به راحتی میتوانند
خریدهای کل هفته خود را در یک روز مشخص انجام دهند.
اراك، مرکز استان مرکزي، يكي از شهرهايي است كه
بازارهاي هفتگي در محلات مختلف اين شهر برپا ميشود تا از حضور دست فروشان در سطح
شهر جلوگيري شود اما در سالهاي اول راهاندازی این بازارهای روز به نظر مي رسيد
فرصت خوبی برای عرضه مستقیم کالا و خدمات باشد اما رفتهرفته تبدیل به مرکزی برای
عرضه محصولات بیکیفیت و گاه قاچاق، محصولات وارداتی شد که با رونق اين اقلام در
این بازارها هدف اصلي راه اندازي اين بازارها فراموش شد.در سطح شهراراك بيشتر از 7
بازار روز در نقاط مختلف در روزهاي متفائتي راه اندازي شده است كه به گفته علي
نجفي مدير عامل سازمان ميادين ميوه و تره بار شهرداري اراك، با وجود مشکلات و
ایرادهای وارده بر بازارهای روز هفته در اراک، طرح راهاندازی بازارهای روز هفته
در اين شهر با هدف ساماندهی دستفروشان صورت گرفت تا ضمن تحقق این مهم از سد معبر
و ایجاد مشکلات ترافیکی جلوگیری شود.
در كلانشهر اصفهان نيز همين مشكلات وجود
دارد و مسئولان شهرداري اصفهان از شرايط نا به سامان اين بازارها در سطح شهر راضي
نيستند. عضو شورای اسلامی شهر اصفهان در اين مورد ميگويد: سازمان میادین تنها با
اتکا به بازارهای روز نمیتواند شهر را سامان دهد. کریم داوودی ميافزايد: هدف از ایجاد سازمان
میادین و مشاغل شهری جمع آوری مشاغل مزاحم از سطح شهر و هدایت آنها به نقاط خاص
است كه در سالهای اخیر سازمان از وظیفه اصلی خود دور شده و تنها با ایجاد
بازارهای روز تأثیری در شهر ایجاد نمیکند.
بازرهاي روز فرصتي براي اشتغال
بازارهاي روز در استان مازندران رونق
بسياري دارد و علاوه بر كشاورزان، صيادان و هنرمندان صنايع دستي نيز مشغول به كار
هستند و از اين راه امرار معاش ميكنند. اهميت اين بازارها تا جايي است كه در
روستاهاي بزرگ هم برپا ميشود و مردم هر منطقه و گردشگران از اين بازارها خريد ميكنند.
البته اين استان براي راه اندازي بازارهاي روز برنامه مشخصي ندارد و هر منطقه به
نسبت نياز خود اقدام به برپايي اين بازارها ميكند. در گيلان شرايط كمي متفاوتتر
است و براساس برنامهاي مدون توسط مسئولان بازارهاي روز در شهرهاي مختلف به كارشان
ادامه ميدهند.
مردم استان گيلان، مخصوصا جوانان براي
گذران زندگي و کسب درآمد در بازارهاي هفتگي کار ميكنند و به عبارتي فروشندگي در
بازارهاي هفتگي شغل دوم بسياري از گيلاني هاست. در اکثر نقاطي که بازارهاي هفتگي
در آن برپا است، مردم هفتگي خريد ميکنند و قيمت محصولاتي که در آن بازارها عرضه
مي شود به نسبت مغازه ها پايين تر است.
از ديگر امتيازهاي مهم بازارهاي هفتگي
متعادل نگه داشتن بهاي اجناس، کالاها و جلوگيري از افزايش نامتناسب قيمتها است.
به نظر اهالي اين منطقه بازارهاي هفتگي مناسبترين مکان براي خريد و فروش بدون
واسطهها و دلالان است. در برخي مناطق گيلان نيز بازارهاي فصلي برپا ميشود كه به
نسبت قبل كمتر شده است. البته زنان نيز در اين بازارهاي مناطق شمالي نقش مهمي
دارند و علاوه بر فروش محصولات كشاورزي، صنايع دستي و كار دست خود را عرضه ميكنند.
مشكلات برپايي بازار روز
همانطور كه برپايي بازارهاي روز باعث
اشتغال عده بسياري از افراد ميشود و فروشندگان نيز از اين راضي هستند، براي
بازارهاي شهرها مشكلات بسياري به وجود ميآورد. مسلما بازارهای روز و هفتگی به نفع
فروشندگان سیار است چرا که آنها بدون پرداخت عوارض و هزینهای سود زیادی را از این
بازارها بدست ميآورند. آنها همچنین هزینههای جاری یک مغازه را متحمل نمی
شوندو با کمترین هزینه بیشترین سود را می برند و به همین دليل هیچ دغدغهای
از بابت نبود مشتری و بی رونقی بازار ندارند. اما طرف دیگر قضیه بازاریان ثابت شهری فرق دارد
و اين دسته از فروشندگان که از برپایی اين بازارهای آسیب میبینند. زماني كه
خريداران به سمت بازارهاي روز ميروند از رونق بازارهاي ثابت كاسته ميشود و كمي
نگران كننده است. در واقع در اين زمينه هم مي توان به نكات مثبت و هم به ويژگي هاي
منفي برپايي بازارهاي روز توجه كرد و مسئولان استانها بايد براي رسيدگي و سروسامان دادن به اين
بازارها اقدامات جديتري انجام دهند.
