هنوز فروشگاههاي اينترنتي در كشور جا نيفتاده و هر از چند گاه اخباري مبني بر كلاهبرداريهايي در قالب فروشگاههاي اينترنتي و سفارش خريدهاي آنلاين منتشر ميشود كه حالا نوبت به فروشگاههاي تلگرامي رسيده و از شير مرغ تا جان آدميزاد در كانالهاي تلگرامي به حراج گذاشته شده و به شكل آنلاين فروخته ميشود؛ فروشگاهها و فروشندههايي كه هيچ وسيله و واسطهاي براي پيگيريهاي بعدي آنها وجود ندارد و حتي شماره تلفن آنها هم در اختيار خريدار قرار نميگيرد.
فروشگاههاي اينترنتي خيلي سال نيست كه پايشان به بساط خريد و فروش كالاها باز شده است. اين فروشگاهها ميتوانند آسايش در خريد و حذف بخشي از ترافيك و رفت و آمدها را به دنبال داشته باشند اما از آنجايي كه فضاي مجازي و اينترنت داراي قواعد و قوانين خاص خودش است و فرهنگ استفاده از اين فضا هنوز در كشورمان جا نيفتاده، هر از چندگاه با كلاهبرداريهايي در قالب فروشگاههاي اينترنتي مواجه هستيم و در موارد متعددي پليس فتا در اين باره هشدارهايي داده است. حالا اما با فراگير شدن استفاده از تلفنهاي همراه هوشمند و فراگير شدن شبكههاي اجتماعي، نوبت به راهاندازي فروشگاههاي تلگرامي رسيده است. فروشگاههايي كه حتي شماره تلفن فروشندهها هم در اختيار خريداران نيست. اين مسئله موجب ميشود امكان هرگونه كلاهبرداري فراهم شود، بدون آنكه ردي بر جاي بماند. از سوي ديگر بسياري از اين كانالهاي فروشگاهي توانستهاند با عرضه كالاهايي در تضاد با فرهنگ جامعه علاوه بر تبليغ سبك زندگي غربي از آنجايي كه امكان عضويت هر فردي از هر جنس و با هر سن و سالي در اين كانالها فراهم است، چالشهايي را در جامعه ايجاد كنند.
ژورنالهاي زير زميني در تلفن همراه امكان عضويت هزاران نفر در كانالهاي تلگرامي بدون آنكه ديده شوند يا مشخصاتشان قابلرديابي باشد كمكم به معضل تازه فضاي مجازي تبديل ميشود. هر روز در ميان ميليونها پيام تلگرامي كه در بين گروههاي دوستانه و از طريق كانالهاي مختلف جابهجا ميشود شاهد تبليغ صدها كانال تلگرامي با عناوين و تيترهاي فريبنده و جذاب هستيم؛ كانالهايي كه محتويات برخي از آنها مناسب هيچ قشر يا سني نيست، آن هم در شرايطي كه هر كسي ميتواند به راحتي عضو اين كانالها بشود و در جامعه كنوني سن استفاده از تبلت و موبايل به سنين مهد كودك رسيده است. اما آيا محتواهاي به نمايش در آمده در بسياري از اين كانالها براي اين سنين مناسب است؟
كانالهاي فروش انواع و اقسام لباس زير و لباس خواب نمونهاي از اين كانالهاست كه با انتشار تصاوير نامناسب، ژورنالهاي زيرزميني را به راحتي در گوشيهاي تلفن همراه شما جا داده است.
از سير داغ و پياز داغ تا لباس زير و پيراهن مجلسيكانالهاي تلگرامي اما حسابي ذهن برخي از افراد را در حوزه كارآفريني خلاق كرده است! حالا كانالهاي تلگرامي هم مانند متروي پايتخت شده و از شير مرغ تا جان آدميزاد در آن پيدا ميشود.
كانالي براي فروش سبزي قورمه و كوكو و پياز داغ، كانالي براي فروش لباسهاي مجلسي، كانال فال و طالعبيني، كانال آموزش آشپزي و... خلاصه بازار انواع و اقسام كانالها داغ است. براي سفارش كالاي مورد نظر در اين كانالها بايد به سراغ پيوي مدير كانال برويد و محصول مورد نظرتان را سفارش دهيد. محصول با پيك يا پست به آدرسي كه شما ميدهيد ارسال ميشود، البته بعد از آنكه مبلغ مورد نظر را به شماره حساب فروشنده واريز كرديد و تصوير فيش واريزي را هم از طريق تلگرام براي مدير كانال فرستاديد. تا زماني كه تسويه حساب نكردهايد خبري از كالا نيست، هر چند در صورت تسويه حساب هم خيلي نميتوانيد اميدوار باشيد كالا به دستتان برسد و اگر كالا به دستتان رسيد هم معلوم نيست چه كالايي باشد و آيا اصلاً قابل استفاده هست يا نه. در صورت غيرقابل استفاده بودن هم بديهي است دست شما به جايي بند نيست تا بخواهيد كالا را پس بفرستيد يا تعويض كنيد. نكته قابلتوجه اينجاست كه گاهي اوقات هزينه پيكي كه قرار است كالا را به شما تحويل دهد از هزينه خود كالا بيشتر است.
لزوم ساماندهي فروشگاههاي تلگرامينماد اعتماد الكترونيكي و آرم ستاد ساماندهي پايگاههاي اينترنتي در فروشگاههاي اينترنتي نشانهاي است كه ميتواند يك فروشگاه اينترنتي را معتبر و قابل اعتماد كند. هم اكنون نيز برخي فروشگاهها هستند كه با داشتن چنين نمادهايي و رعايت قواعد و قوانين از جمله ارائه مشخصات كامل مانند آدرس و شماره تلفن و اطلاعاتي از اين قبيل توانستهاند براي خود اعتباري دست و پا كنند و از بار ترافيك و مشكلات خريد و انتخاب كالا بكاهند. اين در حالي است كه با باب شدن فروشگاههاي تلگرامي بايد براي اين بخش نيز فكري كرد تا پروندههاي بيشتري روي دست دستگاه قضا نماند. اين هم يكي از وظايف شوراي عالي ملي فضاي مجازي است، هر چند اين شورا در ضرورتهاي اوليه خود هم مانده است.
