پيشقراول تخريب هاشمي رفسنجاني در دوران حاکميت اصلاحات را بايد سعيد حجاريان تئوريسين اين جناح دانست. سعيد حجاريان، بارها شخصيت، تفکرات و سياستهاي هاشميرفسنجاني را در دوران حاکميت وي زير سؤال برده و رئيس دولتهاي پنجم و ششم را به عنوان يک ديکتاتور به جامعه معرفي کرده است. اگر سعيد حجاريان نميتوانست يا فرصت تخطئه هاشمي رفسنجاني را به دست نميآورد رسانههاي تحت مديريت وي اين وظيفه را به نحو احسن انجام ميدادند.
«روزنامه صبح امروز» به مديرمسئولي سعيد حجاريان، يکي از دهها رسانهاي است که در آستانه انتخابات ششم مجلس شوراي اسلامي هاشمي را مورد هجمه قرار ميداد: «... آقاي هاشمي تحليل قابل قبولي راجع به امنيت اقتصادي ارائه داديد و گفتيد در حال حاضر سرمايهداران، سرمايهشان را بلااستفاده گذاشتهاند. براي اين سؤال را مطرح كرد كه چه كسي مسئول اين قضيه است. هميشه شاهد بوديم كه هرچند وقت يكبار شعار داده ميشود، هركس پولي دارد بايد حساب پس بدهد وگرنه ما چنين ميكنيم و چنان. نتيجه اين شد كه به علت نبودن ضوابط صحيح و نداشتن ثبات اقتصادي، هر كسي سرمايهاي انباشته بود و از اين مملكت خارج كرد كه اين باز خود حديث مفصلي دارد. فقط كافي است شركتهايي كه در اين مدت توسط ايرانيان در كشور كوچك همسايه ما، دوبي تأسيس شده، شمارش شود تا دلارهاي خارج شده از اين مرز و بوم محاسبه كوچكي شود. آن زمان است كه ميبيند چه بر سر اين سرمايههاي ملي مملكت آمده است.»(1)
«پاره كردن لباسهاي جوانان»، «ماشين كردن موهاي نوجوانان تازه به بلوغ رسيده» و «موافقت با منع قانوني ماهواره» از جمله ويژگيهايي است که وابستگان به جريان تجديدنظرطلب برشمرده تا نشان دهند رفتار و سياستهاي هاشمي و دولت تحت مديريت وي قرابتي با مباني دموکراسي نداشته، برعکس سياستهاي بسته و خشن سياسي و فرهنگي جايگزين آن شده است: «او [هاشميرفسنجاني] حتي اعتقاد ندارد كه دوم خرداد معلول سياستهاي بسته فرهنگي، سياسي و حاكميت شعارهاي افراطي در زمان صدارت او بود. هاشمي ميگويد: «لباس مردم، شكل موي سر مردم، نشستن روي صندلي مدرسه يا دانشگاه يا اينكه مردم چيزهايي را استفاده كنند يا نكنند، به ماهواره گوش كنند يا نكنند، اينها هيچ كدام زمينه شرعي محكمي ندارد.» بيشك او رفتار زيرمجموعه خود در دوران صدارتش بر هيئت دولت را فراموش كرده است. هاشمي ناگزير نميداند كه بسياري از ادارات دولتي از ورود مردان با آستين كوتاه به اين مراكز جلوگيري ميكردند. او به خاطر ندارد كه سران سرشناسي كه اينك در افواه گروه فشار مشهورند در اوج قدرت او به پاره كردن لباسهاي جوانان، لباسهايي كه حداكثر جرم آن آستين كوتاه بودن يا داشتن ماركهاي خارجي بود و ماشين كردن موهاي نوجوانان تازه به بلوغ رسيده مشغول بودند. او معتقد است كه از ماهواره نميتوان جلوگيري كرد و تلويحاً مخالفت خود را با منع قانوني ماهواره در ايران ابراز ميكند بيگمان او باز هم وزير ارشادش را از ياد برده است. هم او كه با تيغ سانسور غيرمنطقياش لطمهاي به فرهنگ، ادب و هنر اين مملكت وارد ساخت كه تا سالهاي سال جبران نخواهد شد.»(2)
صادق زيباکلام، فردي که امروز يکي از هواخواهان پروپاقرص هاشميرفسنجاني به شمار ميآيد هم در روزگاري که تخريب هاشميرفسنجاني و زير سؤال بردن سياستهاي وي نقل محافل مدعيان اصلاحطلب بود هم از قافله جا نماند و در مطالبي به شخصيت هاشمي حمله کرد: «هاشميرفسنجاني هيچ گامي براي توسعه سياسي و آزاديهاي مطبوعات و اجتماعات برنداشته است. به نظر من علت اول آراي كم ايشان، نحوه عملكرد آقاي هاشمي در هشت سالي است كه زمام امور رياست جمهوري كشور را در دست داشته است. البته عملكرد ايشان در قبل از آن هشت سال اهميت دارد. دليل ديگر به نوع گفتمان آقاي هاشمي كه ايشان همواره به خصوص نسبت به مخالفين خود از آن استفاده كردهاند، باز ميگردد. گفتمان او بر اين پايه استوار است كه من هرچه كردهام درست بود و منتقدان و مخالفان من اشتباه ميكنند و بايد خود را درست كنند. حالت تفاخرگونهاي كه من هرچه ميكنم درست است و مخالفان بر اثر عنادورزي يا عدم توجه نادرست ميگويند، اين نوع برخورد نگاه از بالا به نظر من علت دوم بود. علت سوم اين بود كه مستقل از اين مسئله كه ايشان در پنهان تا چه اندازه براي خلاصي عبدالله نوري و براي بيرون آوردن غلامحسين كرباسچي از زندان تلاش كردند - كه من معتقدم عليالقاعده تلاشهايي صورت گرفته است - در سطح افكار عمومي اينگونه رايج شد كه ايشان از افرادي كه در كنار ايشان هستند استفاده ميكند، اما هنگامي كه دچار مشكل شده و با هجوم جناح راست روبهرو ميشوند، آقاي هاشمي تلاش و تقلايي نشان نميدهند. دليل چهارم نيز جوي بود به خصوص در چند ماه اخير توسط روزنامهنگاران دوم خردادي پديد آمد. جو پديد آمده فضايي يك طرفه بود كه نتيجه آن در كنار پيشينه قبلي، آقاي هاشمي را به عنوان نماد و سمبل خرابيهاي 20 سال گذشته معرفي كرد. برخي از دوم خرداديها جوي را درست كردند كه گويا تاكنون هيچكس مسئوليتي نداشته است و همه چيز برگردن آقاي هاشمي است.(3)
اگرچه بعد از افول دوران اصلاحات در کشور، تخريبگران ديروز هاشمي به حاميان وي تبديل شدند اما رويکرد تند و راديکالي هاشمي با منتقدانش همچنان به مانند سابق ادامه پيدا کرد و وي در هر موقعيتي جريان مخالف خود را با عبارات تند و خاص مورد خطاب قرار ميداد: «اين افراد [منتقدان] کمسواد و شعارگوي مانع ميشوند که خيلي از تحصيلکردههاي خوب، خوشغيرت و دلسوز کشور که از خارج ميآيند و ميتوانند براي کشور مفيد باشند، فعاليت کنند.»(4)
پينوشت:
1. روزنامه صبح امروز، 78/10/2
2. مهدي مهدويآزاد، پيام آزادي، 78/10/2
3. صادق زيباكلام، همان، 78/12/7
4. پايگاه اطلاعرساني آيتالله هاشميرفسنجاني
به نظرم آقای هاشمی رویکرد فکریش عوض شده و تحلیل زیبا کلام نیز در زمان خودش درست بوده و هاشمی الان می تواند به جناح میانه رو جهت انجام اصلاحات کمک کند. 
