رونمايي از كمك 10 هزار ميلياردي دانشگاه آزاد به آموزش عالي كه با وجود رقم اعلامي كه به اندازه بودجه چندين وزارتخانه است، به اندازه خبر وقف اموال دانشگاه آزاد ميتوانست برد رسانهاي و واكنش نهادهاي نظارتي را در پي داشته باشد، اما به نظر ميرسد دانشگاه آزاد زمان اعلام آن را مهندسي كرده است. اين كمك ميلياردي در شرايطي به آموزش عالي كشور اعطا ميشود كه از يك طرف چند روزي از تصويب سند آمايش آموزش عالي گذشته و از سوي ديگر مجلس و رسانهها سرگرم انتخابات هستند. كارشناسان اين كمك را باجدهي دانشگاه آزاد به آموزش عالي در قبال عدم اعمال آمايش سرزميني آموزش عالي در مورد اين دانشگاه عنوان ميكنند.
از بعد از ماجراي وقف اموال دانشگاه آزاد، عملكرد اين دانشگاه بيش از پيش زير ذرهبين جامعه دانشگاهي و افكار عمومي قرار گرفت. هرچند پيش از آن نيز دانشگاه آزاد از نظر مالي و ذيحسابي پرونده قابل دفاعي نداشت و تحقيق و تفحص مجلس از آن به عنوان سند اين ادعا رسانهاي و منتشر شد. در عين حال در حدود سه سال گذشته برخي اقدامات اين دانشگاه بيش از سايرين محل توجه قرار گرفته است. از جمله اعلام كمك 10 هزار ميليارد توماني اين دانشگاه به آموزش عالي كه اين روزها به نقل از حميد ميرزاده، رئيس دانشگاه آزاد در رسانهها منتشر شده است. ميرزاده در توضيح اينكه اين پول از كجا آمده گفته است: « اين دانشگاه سال آينده حدود 10 هزار ميليارد تومان به آموزش عالي كشور از محل اعتبارات خود كه توسط مردم تأمين شده است، كمك خواهد كرد كه اين رقم شامل طرحهاي عمراني، جذب اعضاي هيئت علمي و هزينههاي جاري دانشگاه ميشود.» اين خبر كه با وجود رقم اعلامي كه به اندازه بودجه چندين وزارتخانه است، به اندازه خبر وقف اموال دانشگاه آزاد ميتوانست برد رسانهاي و واكنش نهادهاي نظارتي را در پي داشته باشد، اما به نظر ميرسد دانشگاه آزاد زمان اعلام آن را مهندسي كرده است. اين كمك ميلياردي در شرايطي به آموزش عالي كشور اعطا ميشود كه از يك طرف چند روزي از تصويب سند آمايش آموزش عالي گذشته و از سوي ديگر مجلس و رسانهها سرگرم انتخابات هستند.
بخشش از كيسه خليفه چرا و چگونه؟!اگر «از محل اعتبارات خود كه توسط مردم تأمين شده» را شهريه بخوانيم، يعني اعتبارات اين دانشگاه منهاي هزينهكرد آن، تنها از محل شهريه دانشجويان به اندازه بودجه چند وزارتخانه است. فارغ از محاسبه سالانه اعتبارات و سالهايي كه يك دانشجو در مقاطع مختلف در اين دانشگاه مشغول به تحصيل است و به استناد آمار اعلامي رئيس دانشگاه آزاد، در حال حاضر يك ميليون و 700 هزار دانشجو كه 37 درصد دانشجويان كل كشور را شامل ميشود در اين دانشگاه تحصيل ميكنند و در صورتي كه رقم اعطايي دانشگاه آزاد به مجموعه آموزش عالي را به تعداد كل دانشجويان تقسيم كنيم نزديك 6 ميليون تومان سهم هر دانشجو ميشود. علاوه بر اين از ميزان و شرايط اين بخشندگي هم كه بگذريم، از علت آن نميتوان چشمپوشي كرد.
بودجه وزارت علوم يا همان مجموعه آموزش عالي در سال جاري بالغ بر 12 هزار ميليارد تومان بود كه بر اساس پيشنهاد دولت در لايحه بودجه سال آينده افزايش 12 درصدي را تجربه خواهد كرد. حالا سؤال اينجاست كه چرا دانشگاه آزاد بايد رقمي نزديك به بودجه دولتي آموزش عالي به آن كمك كند؟
اگر زمان اعلام اين كمك طوري انتخاب شده كه كمتر كسي به فكر كشف ابهامات آن بيفتد اما چند نكته مبهم در آن غيرقابل چشم پوشي است.
اولاً اگر اين دانشگاه براي بخشش، اين ميزان پول در اختيار دارد چرا در شهريههاي دانشجويان مقاطع مختلف بازنگري نميكند تا دانشجويان براي تسويه شهريه خود با مشكل مواجه نشوند و شب امتحان كارت ورود به جلسهشان در گرو تسويه بدهيشان نرود؟
كمكهاي مردمي كه ميرزاده از آن ياد ميكند چه زماني و در قالب چه رديفي از مردم گرفته شده است و اين مردم غير از شهريهپردازها شامل كدام دسته و قشر ميشوند؟ آيا دانشگاه آزاد بنياد خيريه است كه مردم داوطلبانه به آن كمك ميكنند؟
علاوه بر اين استفاده از عنوان آموزش عالي دامنه بزرگتري از ابهامات را پوشش ميدهد. از سوي ديگر ممكن است نظر رئيس دانشگاه از كمك به آموزش عالي يادآوري ديني باشد كه از بابت تحصيل 37 درصد دانشجويان كشور و اشتغال بيش از 100 هزار كارمند، عضو هيئت علمي و. . . به گردن آموزش عالي گذاشته است و باز هم احتمال دارد اين يادآوري درست بلافاصله بعد از تصويب سند آمايش آموزش عالي در ازاي درخواستي از مجموعه آموزش عالي باشد. اين ابهامات، دامنه گمانهزنيها را نسبت به علت اين كمك غافلگيركننده افزايش داده است.
امپراتوري دانشگاه آزاد از هفت دولت آزاد است!يكي از قويترين احتمالات، داشتن ارتباط ميان سند آمايش آموزش عالي با كمك 10 هزار ميلياردي دانشگاه آزاد به آموزش عالي است. اين در حالي است كه دانشگاه آزاد در زمينه سند آمايش آموزش عالي كه اولين هدفش كنترل گستردگي فيزيكي دانشگاهها در كشور و ادغام واحدهاي كوچك به منظور استفاده بهتر از ظرفيت آنها در جهت ارتقاي كيفيت است، از همين مجموعه آموزش عالي تبعيت نميكند و رئيس آن در حاشيه جلسه ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور از بررسي سند آمايش اين دانشگاه در كميتهاي سهجانبه تشكيلشده از اعضاي وزارت علوم، دانشگاه آزاد اسلامي و ستاد نقشه جامع علمي كشور خبر ميدهد. ميرزاده در حاشيه هفتاد و پنجمين جلسه ستاد راهبري نقشه جامع علمي كشور در جمع خبرنگاران گفت: «طرح آمايش دانشگاه آزاد اسلامي در جلسه شوراي عالي انقلاب فرهنگي مطرح شد، تبادلنظرهايي صورت گرفت و ظرفيتهاي دانشگاه آزاد اسلامي از نظر هيئت علمي، فضاي آموزشي، كارگاهها و آزمايشگاهها مورد بررسي قرار گرفت». او افزود: «در اين جلسه مقرر شد كه بايد براي كاهش بار مالي دولت از ظرفيتهاي دانشگاه آزاد اسلامي استفاده شود.» و دانشگاه آزاد هم در کمتر از دو هفته از این مسئله تصمیم گرفت از کمک 10 هزار میلیاردی خود به آموزش عالی رونمایی کند. گفتنی است واکنش عملی وزارت علوم و یا اتخاذ موضع از سوی مدیران این وزارتخانه شعاع احتمالات و ابهامات در مورد بده و بستان ریالی در حوزه آموزش عالی را محدودخواهد کرد.
