در شرايطي كه جامعه همچنان به دنبال توجيه علمي، فناوري و اقتصادي خريد هواپيماهاي A330 از فرانسه است و در عين حال شبكههاي نخبگاني و فناورانه در حفظ و جذب سرمايههاي انساني كشور دچار نقصانهاي چندبعدي ارزيابي ميشوند، معاون پژوهشي پژوهشگاه فضايي كشورمان از توقف صنعت فضايي، ندادن مجوز از سوي دولت براي پرتاب شش ماهواره و خروج 40 نفر از متخصصان صنعت فضايي به مقصد امريكا و اروپا و حتي امارات خبر ميدهد. اين در حالي است كه صنعت فضايي به عنوان يكي از صنايع راهبردي در كنار فناوري هستهاي به عنوان ابزار چانهزني كشورمان در عرصههاي بينالمللي شناخته ميشود.
در سالهاي اخير دولت همواره هشدارها نسبت به تهديد منافع ملي را به تندرويها منتسب و آنها را بدبيني و سياهنمايي عليه عملكرد خود تعبير كرده و كاهش شتاب رشد علمي و توقف فعاليتهاي مطالعاتي در جهت توسعه دانش و فناوري را منكر شده است. با اين وجود مطالعه بخشي از عملكرد دولت در اين زمينه كه از پرده حفاظت شده و طبقهبندي شده بيرون ميافتد نشان ميدهد هشدارها بدون پشتوانه حقيقي نيستند.
اقتصاد دانشبنيان، اقتصاد مقاومتي، كاهش و قطع وابستگي اقتصاد به نفت از جمله كليدواژههاي پيشرفت كشورمان هستند كه مورد تأكيد تمام اركان كشورند. دولت نيز كاهش وابستگي بودجه سال آينده به نفت را در جهت رفع اين دغدغه اجتماعي عنوان ميكند. در حالي كه در برنامه بودجه پيشنهادي دولت خبري از توسعه اقتصادي مبتني بر دانش و فناوري بومي نيست و كم شدن سهم نفت در درآمدهاي دولت را افزايش ماليات و واگذاريها و خصوصيسازي جبران ميكند. تأمين كسريها هم به عهده پولهاي آزادشده از حسابهاي بلوكه شده كشورمان گذاشته شده است.
تيشه تدبير دولت به ريشه صنعت فضايي!از سوي ديگر دولت سرخوش از توافق برجام در حالي از راهاندازي سريال برجامها سخن ميگويد كه هيچ برنامهاي براي توسعه دانش و فناوري و ايجاد شبكه نخبگاني كشور ندارد. در عوض با نظر گرفتن افق چهارساله و اتخاذ تصميماتي با تاريخ انقضاي برابر با عمر دولت، پرداخت پولهاي كلان براي خريدهاي فناورانه و صنعتي را در دستور كار قرار داده است. به طوري كه منتقدين دولت بر اين باورند كه دولت عزم كرده تمام پولهاي آزادشده كشور را به بهانه اينكه كليد قفل مذاكرات را در دست داشته، صرف خريدهاي اروپايي خود كند و از آن در راستاي اهداف سياسي و تبليغاتي بهره ببرد.
در اين شرايط محسن شاطرزاده، معاون پژوهشي پژوهشگاه فضايي ايران در حاشيه همايش 600 نفري بسيج دانشجويي در ساري اظهار كرد: امروز دانش و تكنولوژي از مؤلفههاي قدرت نرم يك كشور محسوب ميشود و ما براي اينكه زير سلطه نباشيم و به قدرت برسيم بايد رشد علمي خود را ارتقا بدهيم كه البته اين امر در حال شكل گرفتن بود تا اينكه دولت يازدهم روي كار آمد.
وي با اشاره به تأكيدات رهبر معظم انقلاب مبني بر توقف رشد علمي افزود: اين دولت همه زمينههايي را كه باعث ايجاد قدرت نرم براي كشور ميشد، از جمله هستهاي و فضايي تعطيل كرد و پس از تعطيلي صنعت هستهاي، با فشار غرب اقدام به تعطيلي صنعت فضايي كرد و آن را از معاونت رياست جمهوري به معاونت يك وزارتخانه بيربط تنزل داد و تمام بودجههاي پژوهشي آن را صفر كرد.
واردات هواپيما و صادرات دانشمند!شاطرزاده تصريح كرد: متأسفانه سه سال است كه صنعت فضايي ما خوابيده است و نگذاشتند كه در حوزه فضايي كاري انجام شود. وي با اشاره به اينكه ما شش ماهواره آماده پرتاب داريم و دولت اجازه نداده است كه آنها پرتاب شوند، تأكيد كرد: صنعت فضايي ما كه قرار بود در سال 2015 انسان به فضا پرتاب كند، عملاً از بين رفته است.
معاون پژوهشي پژوهشگاه فضايي ايران با بيان اينكه دولت نهتنها صنعت فضايي كشور را تعطيل كرد، بلكه دانشمندان اين صنعت را هم به حال خود رها كرده است، گفت: در اين دو سال 40 نفر از متخصصان صنعت فضايي به امريكا و اروپا رفتهاند و جذب كار شدهاند، حتي امارات متخصصان ما را جذب ميكند و در حال راهاندازي صنعت فضايي است و ميخواهد تا چند سال آينده گردشگر به فضا پرتاب كند.
وي در پايان تأكيد كرد: در اين دولت تمامي ابزارهاي قدرت و مؤلفههاي قدرت ما تعطيل شده است و اين موضوع در بحث اتمي ما هم همينگونه است. دانش و تكنولوژي يك امر استراتژيك است و اگر ميخواهيم مستقل باشيم بايد مسلط به دانش و تكنولوژي باشيم.
گفتني است اقدام معكوس دولت در فرآيند توسعه علم و دستيابي به فناوري پيشرفته در حالي اتفاق ميافتد كه اخيراً كشورمان به عنوان بزرگترين خريدار فناوري غرب وارد بازارهاي جهاني شده است و اين كشورها در فروش محصولات خود به ايران با يكديگر رقابت ميكنند. روند خريدهاي خارجي دولت به طوري بوده كه برخي گمانهزنيها بر عزم غرب در ممانعت از خروج پولهاي آزادشده كشورمان از بانكهاي امريكايي و اروپايي به هر قيمتي دلالت دارند. خريد هواپيماهاي مسافربري از كشور فرانسه يكي از نمونه خريدهاي دولت است كه توجيه علم و فناورانه آن بيان نشده است.
در عين حال موضع دولت در برابر دانش و فناوري فضايي به اندازهاي آشكار بوده كه جايي براي آماربازي باقي نميگذارد؛ كاري كه براي تعديل شيب نزولي توليد علم ظرف دو سال گذشته از سوي وزارت علوم و مجموعه دولت صورت گرفت.
سایت جوان "قصد سیاستمداران امریکا
