اين جايزه سينمايي امسال پنجمين دوره برگزاري خود را پشت سر ميگذارد و در حال تبديل شدن به يك جايزه مهم سينمايي است. برگزاركنندگان اين جايزه در معرفي خود ميگويند: سينما، خاكريز تسخير ناشده انقلاب است و جهاد ميخواهد اين ديار. (شرط انصاف، كه باز هم ياد كنيم از تكبارقهها، آنها كه هنرهاي نابند و حكمت انقلاب را به نمايش گذاردهاند و در اين آسمان تيرهگون، چون ستاره ميدرخشند.)
داستان آنگاه تلختر ميشود كه يادمان ميآيد كه ظرفيتهاي رسمي و بودجهبگير انقلاب، همه كاره هستند در اين سينما؛ سياستگذارند، برنامهريزند، متولي و متصدياند، صاحب بودجهاند، ناظرند و ... همه كارهاند و كار بر زمين است. مَخلص كلام: سينماي پس از انقلاب، سينماي انقلاب نيست. ناگهان حيرت و هيبت است كه خرد انسان انقلابي را به خود ميگيرد و او را غيور ميسازد كه چرا چنين است و چرا چنان؟ چرا هر روز بايد آه و صد آه كشيد كه چرا امروز لااقل چون ديروز نيست، چرا دوستان و رفيقان...
اهل نظر و صاحبان خرد گفتهاند كه بروكراسيزدگي، عملگرايي و پراگماتيسم فرهنگي، وادادگي هويتي، نگرشهاي تكنوكرات، ضعف تشكيلاتي و ساماندهي سرمايه اجتماعي، تفكر ليبرال و ايدئولوژيزدگي و بيش از همه غيبت تفكر انقلابي را ميتوان سببهاي اين اتفاق تلخ دانست. آري در حجاب بودن تفكر انقلابي و هژموني تاريخي روشنفكري، سبب اصلي عقبماندگي مفرط سينماي كنوني ما از آرمانهاي تاريخي انقلاب است، آرمانهايي كه پهلو به عالم مدرن و طاغوت حاكم ميزنند. شأن نزول ما در سينما و به راه افتادن اين بساط، همين دغدغه است. يكي از اقدامات جالب توجه سينما انقلاب برگزاري اكران فيلمهاي منتخب جشنواره فيلم فجر است كه با حضور انديشمندان و اهالي سينما فيلمها بعد از جشنواره بار ديگر اكران شده و اين بار فرصت مغتنمي است كه با حضور كارشناسان سينما، فيلمهاي برتر جشنواره فجر از منظر سينماي انقلاب مورد نقد و بررسي قرار گيرد. امسال 21 فيلم سينمايي حاضر در جشنواره فيلم فجر در سينما انقلاب اكران شد و قرار است براي اولين بار جايزه جديدي نيز به عنوان جايزه مجمع نويسندگان و منتقدان سينماي انقلاب به بهترين نقدهاي نگاشته شده درباره فيلمهاي جشنواره فيلم فجر اهدا شود. سخنرانيهاي صورت گرفته طي برگزاري سينما انقلاب بيشتر به ديدگاههاي استراتژيك درباره سينما نظر دارد. مطالبي كه در نشستهاي تخصصي سينما انقلاب مطرح ميشود، كمتر در محافل سينمايي ديگر بيان شده يا به گستردگياي كه در سينما انقلاب گفته ميشود، نيست. يكي از سخنرانيهاي مهم پنجمين دوره برگزاري همانديشي سينما انقلاب سخنراني دكتر محمدصادق كوشكي درباره رابطه دين و سينما بود. دكتر كوشكي در اين نشست با انتقاد از فرار سينماي ايران از ورود به مقوله دين گفت: اولين كاري كه دين ميتواند براي سينما انجام دهد، اين است كه سينما را به حقيقتي كه وجود داشته، نزديك كند. همين حالا اگر كسي بيايد فيلمهاي ۳۷ سال گذشته اين كشور را ببيند، اصلاً فكر نميكند كه انقلاب در ايران اتفاق افتاده و برايش ناآشناست. اين استاد دانشگاه همچنين تأكيد كرد: پرشكوهترين و جديترين حادثه فرهنگ كشور ما عاشوراست، حادثهاي كه عمومي و فراگير است و اكثريت جامعه را درگير ميكند، حالا بايد ببينيم كه اين موضوع چقدر در سينماي ايران ما ديده ميشود، البته به جز صحنههايي مثل نذري دادن و... . وي ادامه داد: اگر از سينماي امريكا كليسا را حذف كنيم، ۴۰ درصد از سينماي آنها را حذف كردهايم. اما در ايران سهم خيلي كمي را دين و مسجد تشكيل ميدهد. چون سينماي ما واقعبين نيست. كوشكي همچنين با اظهار اينكه احساس مسئوليت به جامعه اثر ديگري است كه دين روي سينما دارد، يادآور شد: هاليوود به حس وطنپرستي امريكاييها برميگردد و اداي دين ميكند يا بر اساس جنگ جهاني دوم فيلم ميسازد و از خودش دفاع ميكند، در حقيقت سينماي امريكا در خدمت جنگ و در خدمت امور مقدس است. در طول برگزاري نشستهاي هم انديشي سينما انقلاب، كارشناساني مانند دكتر مجيد شاهحسيني نيز به سخنراني پرداختند. سينما انقلاب محفلي گفتماني است كه در صورت برگزاري مناسب و با سر و شكل بهتر ميتواند مسير جديدي را در سينماي ايران ايجاد كند. اما اين را نيز بايد در نظر گرفت كه مهمترين نياز اين محفل سينمايي برگزاري هدفمندتر است. تجربه چهار دوره گذشته اين انتظار را به وجود آورده است كه در دوره پنجم و در سالهاي آينده شاهد ساختارمندي مناسبتري از سوي محفل سينما انقلاب باشيم.
