یکی از عوامل مؤثر در آلودگی هوا تردد خودروهای فرسوده و موتورسیکلت ها در شهرهای بزرگ است و مسؤولان نیز برای رفع این مشکل، طرحهایی را به تصویب رسانده اند که از جمله آنها میتوان به از رده خارج کردن خودروهای فرسوده و نوسازی وسایل حمل و نقل خصوصی و عمومی اشاره کرد اما با وجود این، هنوز هیچ یک از این طرح ها به سرانجام مطلوب نرسیده است. طرح ممنوعیت تردد خودروهای فرسوده برای اولین بار اواخر دهه ۷۰ از سوی مسئولان محیط زیست وقت مطرح و کار کارشناسی روی آن انجام شد اما به دلیل اینکه هیچگاه امکان اجرای آن با توجه به وجود بیش از یک میلیون خودرو و موتورسیکلت وجود نداشت اجرایی نشد.رییس ستاد مركزی معاینه فنی خودرو شهرداری اصفهان در گفتگو با "جوان" می گوید: بر اساس آمار ، در حال حاضر 900 هزار دستگاه خودروی سبک شامل سواری و وانت بار ، 500 هزار دستگاه موتورسیکلت و 17500 دستگاه وسیله نقلیه سنگین دیزلی در شهر اصفهان تردد می کنند .جمشید جمشیدیان سن فرسودگی وسایل نقلیه در کلان شهرها را برای خودروهای سواری 20 سال، وانت بارها 15 سال ، موتورسیکلت ها 10 سال و کامیون ها 20 سال اعلام کرده و اظهار می کند:امسال حدود 500 هزار دستگاه خودروی سبک در حال تردد در شهر اصفهان مشمول انجام معاینه فنی هستند ، این در حالی است که در حال حاضر سالانه فقط 20 درصد خودروهای مشمول معاینه فنی به مراکز مراجعه می کنند .
وی تاکید می کند: متأسفانه پس از تصویب قانون 5 ساله شدن معاینه فنی خودروها برای خودروهای مدل سال 90 به بالا میزان مراجعات به مراکز معاینه فنی خودروهای شهر اصفهان کاهش چشمگیری داشته است.رییس ستاد مركزی معاینه فنی خودرو شهرداری اصفهان با بیان اینکه در حال حاضر 60 درصد خودروهای سنگین و نیمه سنگین دیزلی اصفهان فرسوده هستند، گفت: 70 درصد موتورسیکلت های در حال تردد شهر اصفهان نیز فرسوده هستند و باید از رده خارج شوند.وی ادامه می دهد: در شهر اصفهان 116 هزار خودروی سبک فرسوده تردد می کنند که برای خارج کردن خودروهای فرسوده نیاز به یک عزم ملی داریم.
به گفته جمشیدیان ، طی سال گذشته 35 هزار دستگاه خودروی فرسوده در شهر اصفهان از رده خارج شد که نسبت به سال 90 که حدود 14 هزار دستگاه خودرو از رده خارج شد ، شاهد جهش خوبی بودیم.وی با بیان اینكه حمل و نقل عمومی ظرفیت محدودی دارد، ادامه می دهد: ترافیك، خیابان های شهر را به یك توقف گاه بزرگ تبدیل كرده است كه این شرایط موجب كاهش ظرفیت حمل و نقل عمومی می شود و مترو نیز پاسخگوی درصد بسیار پایینی از نیازهای حمل و نقل عمومی است. رییس ستاد مركزی معاینه فنی خودرو شهرداری اصفهان بیان می کند: خروج یك خودروی فرسوده به ازای شماره گذاری یك خودروی جدید در كنار سایر راهكارها می تواند تاثیر به سزایی در كاهش آلودگی كلانشهرهای كشور به ویژه اصفهان داشته باشد.
خودروهای فرسوده سیمای شهر اصفهان را نازیبا می کند
هرچند قرار بود با ورود بخش خصوصی به مسئله نوسازی خودروهای فرسوده، روند نوسازی در کشور با سرعت بیشتر طی شود اما آنچه اکنون اتفاق افتاده، با آنچه که مسؤولان وعدهاش را داده بودند بسیار تفاوت دارد.رييس كميسيون حمل و نقل و ترافيك شوراي اسلامي شهر اصفهان در این باره می گوید: معمولاً موضوعاتی همچون از رده خارج کردن خودروهای فرسوده از موضوعاتی هستند که به هوشیاری مسؤولان بر می گردد که چه مسائلی برای آنها بیشتر مهم است و همچنین بر می گردد به اقتصاد و پول هایی که دولت و تشکل ها می توانند برای رفاه عمومی تامین کنند تا آلودگی هوا کاهش یافته و نظم ترافیکی به وجود آید.غلامرضا شيران می افزاید: در این راستا بودجه های دولتی از یک سو و درک مردم از مسأله جلوگیری از آلودگی هوا از سوی دیگر بسیار مؤثر است؛ به طور مثال اگر شهروندی نداند که خودرو فرسوده او اول برای خود و خانواده اش ضرر دارد بعد برای سایر افراد ، برای از رده خارج کردن خودرو فرسوده اش به طور قطع اقدام خواهد کرد، اما با این وضعیت نابسامان ترافیکی همچنان شاهد هستیم که برخی افراد با بی تفاوتی به آلودگی ها دامن می زنند.وی معتقد است: از رده خارج کردن خودروهای فرسوده سیمای شهر اصفهان را تغییر می دهد .رييس كميسيون حمل و نقل و ترافيك شوراي اسلامي شهر اصفهان تحقق این مهم را در گرو تصمیمات دولتی می داند و اینکه سازمان حفاظت محیط زیست کشور پیچ و مهره های کار را محکم نموده و از شهرداری ها و راهنمایی و رانندگی بخواهد این اتفاق بیفتد.وی با اشاره به اینکه ورود هر خودروی نو باید با از رده خارج شدن سه خودرو فرسوده توأم باشد، تصریح می کند: خارج کردن خودروهای فرسوده و نوسازی آن ها باید از برنامه های مهم دولت باشد . جلوگیری از تردد خودروهای فرسوده در کاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا بسیار مؤثر است . به گفته کارشناسان خودروهای فرسوده که اکثراً کاربراتوری هستند به طور معموول بیش از 8 برابر خودروهای انژکتوری آلودگی تولید می کنند. شاید یکی از راهکارهای عملی در این باره فراهم ساختن زیرساختهای لازم و همچنین افزایش ارائه تسهیلات بانکی باشد . البته برخورد جدی تر پلیس راهور در شهر اصفهان نیز بسیار حائز اهمیت است، زیرا برخورد قاطعانه پلیس راه در جاده ها در صورت نداشتن برگ معاینه فنی خودروها، باعث شده کمتر خودرویی فاقد برگه معاینه فنی پا در جاده ها بگذارد. به نظر میرسد باید دلایل استقبال کمرنگ مالکان از جایگزینی و حذف خودروهای فرسوده بررسی و تدابیر لازم برای تسریع در این اقدام اتخاذ شود.به هر حال آنچه پر واضح است اینکه سرمایه گذاری بیشتر دولت، اعطای تسهیلات و کاهش بوروکراسی اداری و بانکی مؤثرترین راهها برای تسریع در خروج خودروهای فرسوده از چرخه حمل و نقل به شمار می روند.
