همانطور كه «جوان» در گزارشات خود آورده بود، بسته جديد تحريك تقاضا در قالب رابطهاي يارانهاي -تسهيلاتي به بانكها و صنايع توليدي كه انبارهايشان مملو از كالاست با حضور نوبخت معاون رئيسجمهور، سيف رئيس كل بانك مركزي و طيبنيا وزير امور اقتصاد و دارايي رونمايي شد.
هرچند اصرار اين اعضاي كابينه بر جديد نبودن بسته جديد بود اما توضيحات دكتر نوبخت و طيبنيا در تشريح وضعيت موجود اقتصاد كه ناشي از كاهش درآمد نفت و كاهش قيمت مواد معدني در جهان و ساختارهاي ناسالم اقتصادي است، نشان داد دولت به عنوان بزرگترين تقاضاي كشور دچار محدوديت خريد كالا و خدمات شده و از اينرو برنامههاي ارائه شده جديد در اين چارچوب بود. بنا بر اين گزارش قرار بود بسته 30 بندي جديد رونمايي شود اما اعضاي كابينه بر توزيع اوراق مشاركت، اوراق خزانه، اوراق صكوك اجاره و نحوه تخصيص تسهيلات براي خريد كالاهاي ايراني توضيح دادند.
به اين ترتيب طرح مذكور نيز بدون توجه به اصول اقتصاد مقاومتي و عوامل بنيادين مؤثر در شكلگيري وضعيت موجود طراحي و در واقع به نوعي تخصيص يارانه به بانكها و توليدات داخلي به خصوص لوازم خانگي و خودرو است.
اجراي بودجه عمراني اقتصاد مقاومتي است! دكتر نوبخت در پاسخ به اين سؤال «جوان» كه چرا بسته جديد به عوامل بنيادين مؤثر بر وضعيت اقتصاد توجهي نداشته و سياستهاي اقتصاد مقاومتي در آن لحاظ نشده است، به استناد تخصيص منابع 7 ميليارد و 500 ميليون توماني به فعاليتهاي عمراني در هفته جاري آن عين اقتصاد مقاومتي دانست و بر توجه به درون براساس سياستهاي حمايتي از توليد تأكيد كرد.
با اين حال اقدامات مذكور تنها محدود به سياستهاي مالي و پولي است و تخصيص منابع بودجه به فعاليتهاي عمراني در همه اجرا شده و لابد مقام معظم رهبري در ابلاغ سياستهاي اقتصاد مقاومتي اهدافي فراتر از فرايندهاي جاري كشور در حوزه اقتصاد دارند. نوبخت همچنين با اشاره به بيانات مقام معظم رهبري مبني بر ناخرسند بودن از اجراي سياستهاي ابلاغي اقتصاد مقاومتي نيز گفت: ما هم ناخرسنديم!
وي با اشاره به نرخ رشد 3 درصدي در سال گذشته گفت: بايد به سمتي برويم كه نرخ رشد تا 8 درصد افزايش يابد و در اين جهت دولت تمام تلاش خود را ميكند تا در چارچوب اقتصاد مقاومتي به اقتصادي مقاوم برسد تا ديگر تحت تأثير عوامل خارجي وضعيتي مانند حال حاضر نداشته باشد.
وي به مديريت هزينههاي جاري به عنوان يكي ديگر از اقدامات دولت در چارچوب اقتصاد مقاومتي اشاره كرد و گفت: صرفهجويي و تخصيص منابع بودجه جاري براي فعاليتهاي عمراني جزو برنامههاي دولت است.
به زودي تورم تكنرخي ميشود در اين برنامه نيز طيبنيا، وزير امور اقتصادي و دارايي با اشاره به وضعيت موجود اقتصاد گفت: در آستانه رسيدن به تورم تكرقمي هستيم، بهطوري كه نرخ تورم در هرماه نيم درصد كاهش مييابد و تورم نقطه به نقطه در حال حاضر به حدود 11 درصد رسيده و پيشبيني ما اين است كه در آينده نزديك تكرقمي شود. طيبنيا همچنين با اشاره به كاهش 9 درصدي مجموع منابع نفتي در نيمه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال قبل گفت: اين موضوع باعث شد به قيمت ثابت 24 درصد كاهش در منابع دولتي توجه داشته باشيم. از سوي ديگر مجموعه اين عوامل باعث شد مشكل كمبود تقاضا خودش را در اقتصاد كشور نشان دهد.
كمبود تقاضا، مهمترين مشكل واحدهاي توليديبه گفته وزير امور اقتصادي و دارايي در سال گذشته مشكل واحدهاي توليدي كمبود نقدينگي بود، اين در حالي است كه امسال عمده مشكل واحدها كمبود تقاضاي مؤثر براي محصولاتشان است.
طيبنيا با بيان اينكه مشكل امنيت منطقه و عراق صادرات ما را تحتالشعاع قرار داده، اظهار كرد: به اين ترتيب ما از سه ماه گذشته تصميم گرفتيم كه بستهاي جديد را به صورت تنظيم شده با هماهنگي دستگاههاي ستادي مرتبط از جمله وزارت امور اقتصادي و دارايي، سازمان مديريت و برنامهريزي و بانك مركزي تدوين كنيم.
وي در ادامه افزود: مردم به درستي فكر ميكنند كه تحريمها در ماههاي آينده برداشته ميشود و از اينرو تقاضاي خود را به تعويق انداختهاند.
وزير امور اقتصادي و دارايي ادامه داد: همچنين بخش ديگر بدهيهاي دولت به بانكها، بخش خصوصي و پيمانكاران است، زيرا زماني كه دولت نتواند بدهياش را به بخش خصوصي بدهد، مشكل به ساير بخشها نيز منتقل خواهد شد.
انتشار 16هزار ميليارد تومان اوراق براي پرداخت بدهي دولتطيبنيا با اشاره به برنامه دولت براي انتشار 6 هزار ميليارد تومان صكوك در سالجاري گفت: يكهزار ميليارد تومان در بازار ثانويه عرضه و 5 هزار ميليارد تومان صرف بازپرداخت بدهي دولت به طلبكاران ميشود. اين طلبكاران براي تأديه بدهي، به سيستم بانكي مراجعه كرده و اين اوراق را تحويل ميدهند و بانكها هم اين اوراق را نزد بانك مركزي قرار داده و متناسب با حجم آن، بخشي از ذخيره قانوني را تأديه ميكنند. وي تصريح كرد: همچنين 5 هزار ميليارد تومان اوراق مشاركت و 5 هزار ميليارد تومان اوراق اسناد خزانه منتشر ميشود، هدف ما اين است كه با ساماندهي بدهي دولت، تنگناي مالي در جهت دستيابي به رشدهاي اقتصادي بالا رفع شود.
در ادامه رئيس سازمان مديريت و برنامهريزي با اعلام اينكه بسته اقتصادي دولت با هدف اجراي سياست افزايش رشد اقتصادي همراه با مهار تورم اجرا خواهد شد، گفت: اين سياست در يك دوره شش ماهه از برجام تا رفع تحريمها اجرايي ميشود. بنابراين گزارش نفس اين برنامه نيز اگر در حوزه اجرا موفق عمل نكند، خود پالسي نشانهاي قوي به مردم ميدهد كه وضعيت تا شش ماه ديگر متفاوت خواهد بود، لذا ممكن است اين عامل باعث به تعويق افتادن بيشتر تقاضا شود. رئيس سازمان مديريت و برنامهريزي با بيان اينكه وظيفه سازمان تجهيز منابع براي شش ماهه آينده فراتر از روند جاري است، اظهار كرد: با منابعي كه در اختيار ماست ميتوانيم نسبت به سرمايهگذاري اقدام كنيم، در اين زمينه مهم اين است كه از چه منابعي استفاده شود.
برنامه 6 ماهه براي 10 ميليارد دلار وي با بيان اينكه اين منابع به صورت هدفمند سرمايهگذاري شده يا موجب تحريك تقاضا در بخشهايي از بازار كه انبارهاي پر دارند، ميشود، ادامه داد: براي تجهيز منابع ميتوانيم از ظرفيت بودجه 1394 كه الان در اختيار داريم در شرايط پساتحريم و همچنين از مجوزهاي خاص استفاده كنيم. نوبخت با اشاره به استفاده از معادل ريالي 10ميليارد دلار در اين ارتباط براي سرمايهگذاري در توليد و تحريك هدفمند تقاضا براي شش ماهه آتي گفت: سازمان مديريت براي تجهيز منابع از سه مسير استفاده ميكند كه مورد اول 7 ميليارد دلار از منابع دولتي است كه در اين شش ماهه ميتواند آزاد شود و مورد استفاده قرار بگيرد. همچنين دولت اجازه استفاده از 2 ميليارد دلار را از صندوق توسعه ملي براي مهار آبهاي مرزي و 500 ميليون دلار از ظرفيت بودجه براي آبرساني روستايي مورد استفاده قرار داد. رئيس سازمان مديريت و برنامهريزي با بيان اينكه منابع در نظر گرفته شده در دو بخش سرمايهگذاري در طرحهاي مربوط به دولت و كمك به طرحهاي بخش خصوصي استفاده خواهد شد، اظهار كرد: درحوزه كمك به بخش خصوصي نيز طرحهايي كه از طريق بانك مركزي تسهيلات دريافت ميكند، سازمان مديريت و برنامهريزي براي ارزانبودن تسهيلات برخي منابع در اختيار خود را براي حوزههاي صنعت، كشاورزي و مسكن مورد استفاده قرار ميدهند.
نوبخت با بيان اينكه تا پايان اين هفته 7 هزار و 500 ميليارد تومان از منابع تجهيز شده صرف پرداخت طرحهاي عمراني ميشود، گفت: همزمان با اين موضوع در مجموع 200 ميليارد تومان در اختيار بخشهاي صنعت، كشاورزي و صادرات قرار ميگيرد كه 200 ميليارد تومان براي يارانه توليد به شكل مابهالتفاوت سود تسهيلات در اختيار صنعت، 200 ميليارد تومان به همين صورت در اختيار بخش كشاورزي و 200 ميليارد تومان نيز براي تشويق صادرات قرار داده خواهد شد. وي با بيان اينكه اين رقم، رقم عليالحسابي است كه در هفته جاري اختصاص داده ميشود، اظهار كرد: براي بخش مسكن با توجه به مصوبه هيئت وزيران براي بافتهاي فرسوده و زيستگاههاي غيررسمي با اولويت زنان سرپرست خانوار و زوجهاي جوان تسهيلات 10 درصدي ارائه خواهد شد كه مابهالتفاوت سود تسهيلات با نرخ سود تسهيلات بانكي را در شش ماهه آتي، سازمان مديريت و برنامهريزي متقبل ميشود.
رئيس سازمان مديريت و برنامهريزي همچنين به پرداخت بيش از 30هزار ميليارد تومان به پروژههاي عمراني در سال جاري اشاره كرد و گفت: ما طي سال جاري قطعاً بيش از 30 هزار ميليارد توماني كه در بودجه تعيين شده به طرحهاي عمراني پرداخت ميكنيم، چراكه محاسبات نشان ميدهد هر 7 هزار و 500 ميليارد تومان پرداختهاي عمراني ميتواند يك درصد رشد اقتصادي ايجاد كند.
تسهيلات 7 ساله خودرويي و كارت اعتباري 10 ميليوني در ادامه رئيس كل بانك مركزي از اجراي سياست ويژه اين بانك براي فروش اقساطي كالاهاي توليدي داخل به ويژه خودرو خبر داد.
وليالله سيف در نشست تبيين ابعاد بسته ويژه اقتصادي دولت با اشاره به سياستهايي كه بانك مركزي براي تأمين مالي توليدكنندگان در دوره شش ماهه پيشرو تدوين كرده است، اظهار كرد: براي خريد خودروي داخلي تا سقف 25 ميليون تومان و تا 80 درصد قيمت خودرو و با اقساط هفت ساله و نرخ سود 16 درصد اختصاص مييابد كه ما اين تسهيلات را در اختيار بانكها با نرخ 14 درصد قرار خواهيم داد. سيف درباره جزئيات كارت اعتباري نيز كه به نظر ميرسد نوعي كپي برداري از طرح بانك مهر اقتصاد است، گفت: اين كارت اعتباري تا سقف 10ميليون تومان در اختيار متقاضيان قرار ميدهد كه با خريد اجناس ايراني معرفي شده در سيستم بانكها در اختيار متقاضيان قرار ميگيرد و با نرخ 12درصد سود خواهد بود. به گفته وي نرخ سود منابع موجود در كارتهاي اعتباري براي صاحبان كارت 12درصد است كه البته بانك مركزي منابع آن را با نرخ 10درصد در اختيار بانكها قرار ميدهد.
يارانه به بانكها به اين ترتيب به نظر ميرسد براي كاهش نرخ سود تسهيلات علاوه بر فروش اوراق صكوك اجاره و اوراق خزانه اسلامي وبراي جبران كسري بانكها نوعي يارانه 2 درصدي براي بانكها نيز در نظر گرفته شده كه نه فقط براي تسهيلات مخصوص خودرو بلكه براي خريد با كارت اعتباري نيز به بانكها داده ميشود. سيف همچنين گفت: در اين بسته سياستي ايجاد تحرك در ساختوساز نيز مورد توجه بانك مركزي بوده و از وزارت راه و شهرسازي درخواست كردهاند كه بافتهاي فرسوده را اعلام كند تا منابع لازم براي ساخت آنها از سوي اين بانك تأمين شود. به گفته وي، بانك مركزي از وزارت نفت نيز درخواست كرده است پروژههايي را كه مربوط به صرفهجويي در انرژي هستند نيز به شبكه بانكي براي اعطاي تسهيلات و تأمين مالي معرفي كند. وي با اشاره به نرخ ثابت فعلي سپردههاي قانوني تا 13 درصد در شبكه بانكي گفت: در سياست جديد بانك مركزي تصميم دارد دامنه متغير بين 10 تا 13 درصد را براي سپرده قانوني بانكهاي تجاري تعيين كند، بر اين اساس ما در اجراي اين سياست براساس ميزان پايبندي و نظم بانكها محدوده مشخصي را براي ذخيره قانوني تعيين كردهايم و در پايان هر سه ماه آن را مورد بازنگري قرار ميدهيم، بنابراين در زمان بررسي، عملكرد بانكها به عنوان مبنايي براي افزايش يا كاهش نرخ سپرده قانوني آنها تلقي خواهد شد.
تسهيلات فقط براي 6 ماه است! رئيس كل بانك مركزي درباره تسهيلات ارزانقيمتي كه در مدت شش ماه آتي به توليدكنندگان و مردم ارائه خواهد شد، گفت: اين تسهيلات تنها براي شش ماه آتي خواهد بود و ممكن است در سال آينده قيمتها كاهش پيدا نكند و اين شرايط تسهيلاتي ديگر وجود نداشته باشد، بنابراين كساني كه به كالايي نياز دارند و در اين مدت اقدام به خريد نكنند، ممكن است اين فرصت را از دست بدهند.
نرخ رشد بهار يك درصدهمچنين اين نشست با حاشيههاي جالبي مواجه بود:
سه عضو كابينه و مسئول
اطلاعرساني دولت اصرار عجيبي بر جديد نبودن بسته داشتند كه خبرنگار
«جوان» در اين باره گفت: وقتي شرايط جديد اقتصادي را تشريح ميكنيد و بر
مبناي آن طرح ارائه ميدهيد، لابد برنامههاي قبلي كفايت نكرده، لذا
برنامههايي كه با حضور خبرنگاران توضيخ ميدهيد جديد است.
دكتر نوبخت
وضعيت اقتصاد را به بيماري تشبيه كرد كه در زمان تحويل گرفتن تب بالاي 40
درجه و نرخ رشد منفي 6/5 درصد را داشته كه ما تب آن را كاهش دادهايم و
وضعيت عمومي آن را به 3 درصد نرخ رشد رساندهايم كه در اينجا دكتر طيبنيا
گفت: البته الان اين بيمار با آمدن عدهاي از خارج دوباره دچار سرماخوردگي
شده است كه بلافاصله با واكنش ديگر اعضا مواجه شد، چون بيم آن ميرفت كه
اينطور برخورد شود كه هدف تيمهاي خارجي در تردد به كشور ماست و از اينرو
اينطور اصلاح كرد كه منظور از عدهاي كه از خارج آمدهاند عوامل بيروني
مانند كاهش نرخ نفت و مواد معدني است.
خبرنگار «جوان» از اينكه دو طيف
تفكر اقتصادي در يكجا جمع شده و بستهاي جديد ارائه كردند به دولت تبريك
گفت كه دكتر نوبخت ابتدا منكر اين موضوع شد و گفت: همه به دنبال تدبير براي
بهبود شرايط هستيم ولي آقاي سيف به مزاح گفت: البته ما دو طيف فكري نيستيم
بلكه سه نوع تفكر اقتصادي را دنبال ميكنيم اما يك هدف داريم.
بسته اقتصادی دولت که با ترس از تورم رونمایی شده به نظر نمیرسد بتواند در اقصاد تحرکی ایجاد کند 
