با اين حال شواهد حاکي از آن است که هيچ يکي از اين موارد تاکنون نتوانسته مانع تلاش زنجاني ها براي توليد طلاي سرخ شود وکشاورزان بسياري از شهرهاي استان، تمام توان خود را به کار بسته اند تا بتوانند نام استان خود را در ميان قطب هاي توليد زعفران جا دهند.
****
شباهت و نزدیکی آب و هوای زنجان به خراسان رضوی، این استان را برای کاشت و بهره برداری مناسب از محصول زعفران مستعد کرد و شهرهايي چون ابهر، قیدار، سلطانیه، ایجرود، زنجان و ماهنشان توانستند با کاشت پيازاين گياه حتي در مزارع کوچک توانايي خود را براي توليد محصول مرغوب محک بزنند. از آنجا که تامين پياز مورد نياز زعفران براي کشت در زنجان تنها از خراسان رضوي امکانپذير بود ، انحصار طلبی خراسانی ها به مانعی بزرگ برای رسیدن پیاز مرغوب و مناسب زعفران به دست زنجانی ها تبديل شد. چرا که پیازی که خراسانی ها در اختیار دیگر استانها از جمله زنجان قرار می دادند یا تازه نبود یا به هنگام توزیع نمی شدکه همين مسئله علاوه بر ايجاد مشکل در توليد و پرورش زعفران، راه را براي دلالان خرید و فروش پیاز زعفران هم باز کرد. با اين حال زنجاني ها دست از تلاش بر نداشتند و مزاياي توليد اين محصول آنها را به ادامه راه دلگرم کرد. از آنجا که یک پیاز زعفران می تواند تا هفت سال بارده باشد، نیاز به آب بسیار کمی دارد، همچنين زمانی نیاز به آبیاری دارد که دیگر محصولات کشاورزی نیاز به آب ندارند و ظرف مدت 20 روز می توان محصول آن را برداشت کرد. علاوه بر اين زعفران محصولی است که با یکسال کاشت، میتواند هفت تا هشت سال بازدهی داشته باشد. از اين رو زنجاني ها با علم به اين مسئله که کاشت زعفران در سال اول بازده کمی دارد اما در سال دوم و سوم سوددهی بالاتر میرود و سال سوم و چهارم سوددهی دو تا سه برابر خواهد شد، بيش از پيش مصمم شدند.
کيفيت محصول زنجان در رقابت با خراسان
با گذشت چند سال از کشت رضايت بخش زعفران در شهرهاي مختلف استان زنجان مي توان گفت طلاي سرخ از مرزهاي انحصاري خارج شده و بدون توجه به محدوديت هاي موجود توانسته جاي پاي خود را در زمين هاي زنجان محکم کند. در سال جاري بيش از 26 هکتار از زمين هاي استان به کشت زعفران اختصاص يافته و حدود 222 نفر ازاهالي استان در حال بهره برداري از اين محصول با ارزش هستند . بنا به گفته مدیر باغبانی جهاد کشاورزی استان زنجان با بيان اينکه استان ما بهواسطه طبیعت متنوع و مستعد خود شرایط کشت انواع محصولات کشاورزی و باغی را دارد و این ظرفیت طی سال های اخیر در قالب کشت محصول زعفران خود را نشان داده است مي گويد: کیفیت تولید این محصول در زنجان به دلیل شرایط آب و هوایی مناسب بسیار بالاتر از زعفران خراسان بوده ودارای ظرفیت رقابتی مناسبی است.
بهنام اوجاقلو پتانسیل آب و هوایی استان زنجان را نسبت به خراسان در تولید این محصول مناسبتر دانسته و مي افزايد: زعفران در تمامی شهرستانهای استان زنجان قابلیت کشت دارد و شهرستانهای ماهنشان، ابهر، زنجان بعد از خدابنده جزو مناطق با تولید بالای این محصول هستند.بنا به اعلام اداره جهاد کشاورزي استان، میزان تولید زعفران در زنجان امسال بیشتر از سال گذشته بوده و برنامه ريزي ها براي افزايش سطح زير کشت اين محصول ادامه دارد.
محسن نورمحمدي از فعالان توليد زعفران در زنجان نيز کیفیت زعفران تولیدی زنجان را بهتر از تربت و قائنات دانسته و مي گويد: اغلب کشاورزان زنجانی تنها به کشت گندم و جو میپردازند درحالیکه با یکبار کشت کارشناسانه میتوان ۷ سال زعفران برداشت کرد و در سال سوم و چهارم به حداکثر سوددهی رسید. کشت این محصول تنها به دو ماه از سال نیاز دارد ولی سودآوری آن در هر هکتار ۳ تا ۵ برابر بیشتر از گندم است.
با اين حال وجود برخي مشکلات از جمله هزينه اوليه بالا ، نبود تسهيلات ويژه توليد کنندگان زعفران و کوچک بودن قطعات اراضی تولید زعفران از جمله موانعي است که سد راه کشاورزان منطقه براي توليد طلاي سرخ و سودآوري آنها شده است. عدم همکاری برخی استانهای شمال شرق کشور برای خارج کردن پیازهای مرغوب و سنگاندازی های دیگر در مسیر تولید زعفران در سایر استانها هم مي تواند از ديگر عوامل شکوفايي توليد زعفران در استان زنجان باشد. با اين حال صادرات بيش از سه کيلوگرم از محصول زعفران توليدي زنجان به خارج از کشور و ارسال پيازهاي باکيفيت به ساير استان ها خود گواه موفقيت زعفران کاران زنجاني در توليد اين محصول است.
***
