به فرزندانتان احساس ارزشمندي بدهيد
اگر شما با بچهها به صورت انساني مهم، با ارزش، جذاب و دوستداشتني برخورد كنيد، كودك هم تصويري از همين نوع، از خود خواهد داشت. بدين ترتيب، اولين بذرهاي ارزش دادن به خويشتن، كاشته ميشود. به بچههاي خود بياموزيد كه آنها افراد باارزش و قابل احترامي هستند. اگر بچهها در كاري با شكست مواجه شدند با آنها طوري برخورد كنيد كه احساس ارزشمندي در وجودشان تقويت شود. والدين مسئوليت دارند كه اجازه ندهند بچهها خود را افرادي بيمقدار و بياهميت تلقي كنند. بچههايي كه احساس حقارت و بيارزشي ميكنند هر مسئوليتي به آنها بسپاريم، چون خود را بيمقدار ميدانند از عهده آن برنميآيند.
رسيدن به آرامش در سايه اعتماد به نفس
به جاي آنكه به بچهها گوشزد كنيد كه پيشرفت ناقابلي داشتهاند، طوري با آنها برخورد كنيد كه گويي شخصيت موفق و كاميابي دارند. اين باور را در آنها تقويت كنيد كه به وجودشان ايمان داريد. حس اعتماد به نفس است كه هميشه احترام به نفس را به همراه دارد و شخص براي خود عزت نفس خاصي قائل ميشود. وقتي پدر و مادر پذيراي اشتباهات كودك باشند، وقتي به فرزندانشان احترام گذاشته و درك و توجه نشان دهند، فرزندانشان اين پيام را دريافت ميكنند كه به قدر كافي خوب هستند. طبيعتاً اين افراد، احساس خوبي درباره خود پيدا ميكنند، ميتوانند احساس امنيت خاطر كنند و در جامعه در قالب فردي محترم و كارآمد ظاهر شوند.
اشتباهات كودك پلي براي موفقيت است
بچهاي كه شكست ميخورد، شكست خورده نيست بلكه انساني است باتجربه، با داشتن فرصتي تازه براي رشد و شكوفايي. بچهاي كه در امتحان رياضي نمره كم ميآورد، كند ذهن نيست، بلكه دانش رياضي او در سطح پاييني قرار دارد. به كودك بياموزيد كه از اشتباهات خود به منزله پلي براي رسيدن به موفقيت بيشتر استفاده كند و هرگز از شكست نهراسد. بچه را به خاطر خودش دوست داشته باشيد و به او عشق بورزيد. اعمال اشتباه او جدا از شخصيت اوست.
فرزندانتان را به استقلال و آزادي تشويق كنيد
همانگونه كه بچهها در دوران طفوليت متكي به پدر و مادر بوده و براي دروني كردن حس اعتماد به نفس نياز به مراقبت و توجه كافي دارند، به تدريج كه بزرگتر ميشوند بايد به استقلال و آزادي تشويق شوند و از آنها خواسته شود شخصاً مسائل را تجربه كنند. عيبي ندارد اگر گاهي زمين بخورند. براي رسيدن به آرزوهايي كه دور از دسترس آنهاست تلاش كنيد. با آنها طوري رفتار كنيد كه حتي هيجان به صدا درآوردن جغجغه را حس كرده و لذت غذا خوردن را درك كنند. سعي كنيد به جاي مچگيري به هنگام خطاكاري، وقتي بچهها كار مثبتي انجام دادند، آنها را غافلگير كنيد و هميشه به يادشان بياوريد كه چقدر عزيز و دوستداشتني هستند.
بچهها نيازمند عشق و محبت هستند
بچهها را در آغوش بفشاريد، لمس كنيد، ببوسيد، قربانصدقه آنها برويد. چنانچه به بچهها عشق بورزيد، آنها هم ياد ميگيرند كه خودشان را دوست داشته باشند. هر چه بيشتر به بچهها محبت كنيد، بيشتر پيام ارزشمنديشان را به آگاهي آنها رساندهايد و به زودي همان قدر كه دوستشان داريد، خود را دوست خواهند داشت.
بچهها را تشويق به جستوجو كنيد
كودك دو يا سه سالهاي كه براي هر كار كوچكي كمك و حمايت ميشود، اين پيام را دريافت ميكند كه اكنون كه بزرگترها هر كاري را برايم انجام ميدهند، چرا خودم را به زحمت بيندازم؟ وقتي طفل خردسالي ميخواهد غذا بخورد و سر و صورت خود را كثيف ميكند، تأمل كنيد و منتظر خنده او باشيد. به كودكان خردسال اجازه دهيد تا لباسشان را خودشان بپوشند، اگرچه آن را پشت و رو به تن كنند. از كودكي جديت و پشتكار را به آنها بياموزيد و براي هر تلاشي كه ميكنند آنها را تشويق كنيد.
بچهها را در زمان ارتكاب اشتباه دريابيد
بچهها زماني به شما نياز دارند كه اشتباهي مرتكب شده يا به دردسر افتادهاند. بايد به گونهاي با بچهها برخورد كنيد كه هم با خبر خوب و هم با خبر بد به سوي شما بشتابند و بدانند كه شما به كمك آنها خواهيد شتافت.
بخشندگي و معنويت را به كودكان خود بياموزيد
روح انسان قسمتي از روح خداست. يعني بسياري از صفات خداوند به صورت بالقوه در انسان وجود دارد كه بايد به صورت بالفعل درآيد مثلاً انسان ذاتاً بخشنده است، اما تا زماني كه بخششي در كار نباشد، اين صفت بارز نميشود. براي اينكه فرزندانمان بخشنده باشند و انفاق كنند، بايد در حضور آنها پول يا چيزي را انفاق كنيد تا بخشندگي را بياموزند. رفتارهاي معنوي همچون ايمان به خدا را نه با شعار بلكه با عمل به آنان بياموزيد.
بچهها بايد به فراخور سنشان به جلو گام بردارند
هيچ لزومي ندارد كه پيش از شروع دبستان، ساعات زيادي را صرف آموزش رياضيات و زبان خارجي به بچه كنيد. با وجود اينكه بسيار مفيد است، بچهها را از كودكي به جستوجو و كنكاش درباره پديدههاي گوناگون عادت دهيد. در صورت عدم تحقق اين مسئله هرگونه فشاري به آنها براي آنكه در هر كاري از ساير بچهها جلو بيفتند يا واژههاي غيرقابل فهم را حفظ كنند و تنها دليلش هم اين باشد كه صرفاً براي اينكه در هر كاري اول و جلوتر از همه باشند، يعني نگراني را از ابتدا به آنها تزريق كردهايد.
بچهها بايد به طور طبيعي، نه زودتر، به فراخور سن و سال خود گام بردارند و نيازي به جلو رانده شدن توسط شما ندارند.
بچهها را هرگز با يكديگر مقايسه نكنيد
پيامبر گرامي اسلام (ص) ميفرمايند: خداي متعال دوست دارد بين فرزندانتان به مساوات رفتار كنيد، حتي در بوسيدن! به كودك نبايد به صورت موجودي كامل، يكتا و انساني جدا از سايرين نگريست. آيا خودتان رنجيده خاطر نميشديد اگر ديگري شما را با خواهرها و برادرها يا پسرعمويتان مقايسه ميكرد؟
بچهها را به خاطر خودشان دوست بداريد و با هر فرد برخوردي ويژه داشته باشيد. آنها را همانطور كه هستند بپذيريد و به آنها احترام بگذاريد. استعدادها و ظرفيتهاي هوش بچهها و علاقهمندي آنها با هم فرق ميكنند پس بدون مقايسه كردن، همان چيزي كه در وجود فرزندتان هست را قبول كنيد و آنها را با تمام تواناييهايش دوست داشته باشيد.
