سرانجام پس از چهار سال كش و قوس، وزيرخارجه انگليس به تهران ميآيد تا سفارت اين كشور را بازگشايي كند. لندن پس از توافق هستهاي ايران و 1+5 براي عقب نماندن از رقباي اروپايياش به دنبال يافتن جاي پايي در بازار اقتصادي ايران است. علاوه بر اين، كشورهاي غربي پس از توافق وين، براي تغيير در ساختار سياسي ايران برنامهريزي كردهاند تا در سالهاي آينده اهداف اعلاني خود را به پيش ببرند و لندن نميخواهد از اين برنامه نيز عقب بماند!
به گزارش «جوان»، پس از بسته شدن سفارت انگليس در ايران، بارها اخبار ضد و نقيضي درباره بازگشايي اين سفارت از طرق مختلف اطلاع رساني ميشد و هربار موجي از واكنشها را به خود جلب ميكرد اما اين بار خبرها حاكي از بازگشايي قطعي سفارت انگلستان در ايران است و زمان آن نيز طي هفته جاري مشخص شده است. پس از جمع بندي مذاكرات ايران و 1+5، تمايل برخي كشورهاي محدود شده در ايران از قبيل انگلستان و ساير كشورهاي اروپايي براي حضور فعال در ايران روبه فزوني نهاده است. انگليس براي اينكه از رقباي اروپايي خود عقب نماند به دنبال يافتن جاي پايي در بازار ايران است تا منافع از دست رفته خود را بازيابد. وزير خارجه انگليس براي بازگشايي سفارت اين كشور روز يكشنبه وارد تهران ميشود. به گزارش خبرگزاري فارس، يك روزنامه قطري به نقل از منابع آگاه بريتانيايي مدعي شد كه سفارت انگليس روز يكشنبه (يك شهريور) در تهران بازگشايي ميشود. اين روزنامه قطري ادعا كرده كه تنها 10 كشور از جمله شش كشور عضو شوراي همكاري خليج فارس، ايالات متحده، فرانسه، آلمان و ايران از زمان دقيق بازگشايي سفارت بريتانيا اطلاع داشتهاند. اين درحالي است كه وزارت خارجه ايران بازگشايي سفارت انگليس را تنها دو روز قبل از بازگشايي اعلام كرد. همزمان سفارت ايران در لندن نيز با حضور محمد جواد ظريف، وزير خارجه ايران بازگشايي ميشود.
هيئتي متشكل از چند نفر از سران تجاري انگليس نيز فيليپ هاموند، وزيرخارجه انگليس را در سفر به تهران همراهي ميكنند. اين اولين سفر وزير خارجه انگليس به ايران در نزديك به 14 سال گذشته است. «جك استراو» آخرين وزير خارجه انگليسي بود كه در سال 2001 به ايران سفر كرد. اين سفر به دنبال سفر وزيران خارجه فرانسه و ايتاليا و همچنين مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا به تهران انجام خواهد شد. پس از تجمع دانشجويان مقابل سفارت انگلستان در تهران در هشتم آذر ماه 1390 و ورود دانشجويان معترض به اين سفارتخانه و باغ قلهك، روابط تهران و لندن به سردي گراييد و سفارتخانه اين كشور در تهران بسته شد و دولت انگليس به ديپلماتهاي ايراني در لندن اعلام كرد تا اين كشور را ترك كنند اما پس از برجام زمينه براي بهبود روابط سياسي و اقتصادي فراهم شده و انگليس نيز در همراهي با ساير كشورهاي غربي سعي در توسعه روابط با تهران دارد.
عقب نماندن از رقباي اروپايي
بازگشايي سفارت انگليس در تهران بلافاصله پس از برجام نشان ميدهد كه لندن پس از ورود هيئتهاي اروپايي به ايران نميخواهد در اين زمينه از رقباي اروپايي خود عقب بماند. روزنامه انگليسي گاردين روز جمعه نوشت: «نهايتاً پس از آنكه لندن مشاهده كرده است در حال عقب افتادن از رقباي اروپايي براي حضور در بازارهاي ايران است، طرفين بر سر هر دو موضوع به توافق رسيدهاند. بر اين اساس، انگليس تصميم گرفته پيش از بازسازي كامل، سفارت را بازگشايي كند.» بنا بر اين گزارش، پس از حصول توافق هستهاي، عزم انگليس براي بازگشايي سفارت بيشتر و نهايتاً مذاكرات ميان وزارت كشور و وزارت خارجه انگليس براي حل مسئله ويزا تشديد شد و راه سفر هاموند به تهران را هموار كرد. روزنامه اينديپندنت نوشت: «باتوجه به پايان گرفتن تحريمها عليه ايران به دنبال توافق هستهاي وين، از هم اكنون شركتهاي خارجي براي عقد قرارداد با ايران به ويژه در زمينههاي نفت و گاز صف كشيدهاند.» جك استراو روز پنجشنبه به روزنامه فايننشال تايمز گفت: «اين حقيقتاً لحظه مهمي است. روابط با ايران از قرون 19 ميلادي تيره وتار بوده است اما حالا ما در حال حركت در مسير درستي هستيم.» فايننشال تايمز نوشت: «اين توسعه در روابط همچنين فرصت تجاري مهمي براي انگليس به شمار ميآيد.» وزير خارجه انگليس قرار است با حسن روحاني رئيسجمهور ايران و ساير مقامات ارشد كشورمان از جمله وزيران صنايع، تجارت، نفت و حمل ونقل ديدار داشته باشد.
مداخله در امور سياسي ايران
تاريخ معاصر ايران مملو است از خيانتهاي مخرب ديپلماتهاي انگليس در وقايع مربوط به جنبش مشروطه، كودتاي سوم اسفند 1299 رضاخان، ملي شدن صنعت نفت و سالهاي پس از انقلاب اسلامي و هرچه تاريخ به پيش ميرود اين اقدامات مخربانه بيشتر از گذشته جنبه عيني به خود ميگيرد. تغيير رفتار سياسي ايران يكي از اهداف اصلي هدف غرب است و بارها مقامات اين كشورها به اين مسئله اعتراف كردهاند، حتي اين رويكرد پس از توافق هستهاي نيز در صدر برنامههاي مقامات غربي قرار گرفته است. باراك اوباما رئيسجمهور امريكا چندي پيش در مصاحبه با روزنامه نيويورك تايمز گفت كه ميخواهد از طريق توافق با ايران پايگاه سياسي متفاوت در مقابل كساني در داخل ايران ايجاد كند كه به گفته او «مخالفان توافق» هستند. همچنين جان كري، وزير خارجه امريكا نيز در شوراي روابط خارجي امريكا گفت: «گذشت 15 سال ميتواند تغييرات زيادي در ايران ايجاد كند. من چنين چيزي را نميتوانم تضمين بدهم. باور من اين است كه در 15 سال، در يك كشور اتفاقاتي ميافتد.»
بازگشايي سفارت لندن نيز بيدليل با پيشبرد اين اهداف اعلاني غرب نيست. پس از انقلاب اسلامي، در نبود سفارت امريكا، سفارت انگليس بهترين گزينه بود تا برنامههاي ضد ايراني غرب را به پيش ببرد و مداخله آشكار در امور داخلي ايران بارها از سوي سفارت انگليس انجام شده است. حضور آشكار ديپلماتهاي انگليسي در ميان آشوبگران در سال 1388، سياست مخربانه لندن در قبال تحولات داخلي ايران را به وضوح نشان داد. در اين بين سفارت انگلستان در تهران به عنوان مركز فرماندهي، هدايت و خطدهي اقدامهاي مداخله گرانه دولت خود در پروژه طراحي شده توسط برخي از عوامل داخلي، بيبيسي فارسي و سرويس امنيتي اين كشور را بر عهده داشت.
مايك مولن، رئيس سابق ستاد مشترك ارتش امريكا در فروردين امسال به نشريه پوليتيكو گفته بود: «توافق هستهاي تنها راه تغيير رژيم ايران است.» هفته گذشته نيز همايشي با عنوان «ايران، دوران گذار» در لندن برگزار شد كه جمعي از مدعيان حقوق بشر و كاركنان بيبيسي فارسي در آن حضور داشتند. در اين نشست ريچارد آدامز كه احتمالاً از كارشناسان Mi6 است در آنجا گفته بود: «ما در 18 ماه آينده فرمولهاي دوقطبيسازي در ايران را اجرا ميكنيم، هم در حوزه فرد و اجتماعي و هم در حوزه كلان و از هيچ فرصتي براي قرار دادن مردم در مقابل حاكميت ايران فروگذار نميكنيم»، حتي گزارشهايي وجود دارد كه نشان ميدهد امريكا براي پساتوافق سند راهبردي آماده كرده است.
بازگشت دوباره به خليجفارس
بازگشايي سفارت لندن در ايران علاوه بر گسترش روابط سياسي با تهران، بعد منطقهاي نيز دارد و آن هم به بازگشت دوباره نيروهاي نظامي انگليس به خليج فارس مربوط ميشود. انگليس در سال 1971 به دنبال كاهش مأموريتهاي خود در خاورميانه نيروهاي نظامي خود را از منطقه خارج كرد و اين مأموريت را به امريكاييها سپرد ولي اكنون به خاطر اينكه امريكا نگاه خود را به شرق دور متمركز كرده و با خروج احتمالي نيروهاي امريكايي از خليج فارس خلأ قدرتي در اين منطقه پيش ميآيد، انگليس سعي دارد اين خلأ قدرت را پر كند تا از بيثبات شدن اوضاع منطقه جلوگيري كند. فيلپ هاموند، سال گذشته زماني كه وزير دفاع بود در اين باره گفته بود: «در شرايطي كه سالها فرصت آموزش دادن نيروهاي خودمان را داشتهايم، با پايان وضعيت تهاجمي در افغانستان، بايد به اين فكر كنيم كه چطور نيروهايمان را در ميدان جنگ صحرايي و شرايط گرم و وضعيت تهاجمي آموزش بدهيم. بدون شك يكي از گزينهها، ايجاد تأسيسات دائميتر در يكي از مناطق خليج فارس است.» از اين رو، گسترش روابط با ايران پس از توافق هستهاي ميتواند انگليسيها را براي تأمين امنيت بيشتر در منطقه كمك كند.
