جشنواره فرهنگي امام رضا(ع) هر ساله در دهه كرامت برگزار ميشود، اين جشنواره كه خود از چندين جشنواره ديگر تشكيل ميشود هم اكنون با در برگرفتن تمامي جغرافياي كشور، در سطح بينالمللي نيز در حال اجراست. هم اكنون در دهه كرامت و آغاز جشنهاي مربوط به اين دهه و اوج فعاليت برخي از مسابقات و جشنوارههاي مرتبط با جشنواره فرهنگي امامرضا(ع) هستيم، براي اطلاع از برنامههاي سيزدهمين دوره اين جشنواره و طرحهايي كه دبيرخانه جشنواره امام رضا(ع) در حال اجراي آن است، گفتوگويي را با سيدجواد جعفري مديرعامل بنياد فرهنگي امام رضا(ع) و دبير سيزدهمين جشنواره امام رضا(ع) انجام دادهايم.
سيزدهمين دوره جشنواره فرهنگي امام رضا (ع) در چه محورهايي برگزار ميشود؟
جشنواره بينالمللي امام رضا(ع) با هدف ايجاد فضاي با نشاط معنوي در ايام دهه كرامت كه سالروز ميلاد با سعادت حضرت امام رضا(ع)، حضرت فاطمه معصومه(س) و بزرگداشت حضرت شاهچراغ (ع) و تكريم و بزرگداشت امامزادگان است، برگزار ميشود. اين جشنواره حول سه محور برنامهريزيهاي لازم را ساماندهي نموده؛ محور اول برنامههاي فرهنگي و هنري در قالب منظومهاي از جشنوارهها، كنگرهها و همايشها ميباشد. محور دوم ساماندهي جشنهاي خودجوش مردمي دهه كرامت و محور سوم اجراي برنامه در خارج از كشور است.
با توجه به تجربه برگزاري 12دوره قبلي، در اين دوره چه تغييراتي در نحوه برگزاري جشنواره فرهنگي امام رضا(ع) ايجاد شده است؟
اگر اين جمله را كه جشنواره امام رضا(ع) جشنوارهاي است مبتني بر ارادههاي باورمند و معتقد كه تلاشي غيرقابل توصيف را در جاي جاي ايران اسلامي به عمل ميآوردند و همچنين اشتياق زائدالوصفي كه در خارج از كشور نسبت به اين جشنواره وجود دارد، به كار ببريم، هيچ گونه اغراقي در كار نيست. جشنواره امام رضا(ع) همه ساله رو به جلو بوده است، هم به لحاظ مشاركت اصحاب فرهنگ و هنر و ارباب قلم و صاحبان انديشه و هم به لحاظ توسعه گستره جغرافيايي و هم ورود اعضاي جديد از دستگاهها، سازمانها، نهادها و تشكلهاي مردمي كه متناسب با وظايف ذاتي خود در برنامهها با رويكرد ترويج فرهنگ رضوي و الهام از آموزههاي رضوي مشاركت نمودهاند كه در اين دوره از جشنواره در هر سه عرصه ذكر شده شاهد پيشرفتهاي قابل ملاحظهاي بودهايم.
كدام استانها امسال ميزبان جشنواره هستند و هر كدام ميزبان كدام جشنواره از مجموعه جشنوارههاي امام رضا(ع) هستند؟
13 استان شامل استانهاي اصفهان، فارس، كهگيلويه و بويراحمد، هرمزگان، قزوين، خراسان شمالي، خراسان رضوي، خراسان جنوبي، سيستان و بلوچستان، كردستان و جنوب استان كرمان ميزبان برنامههاي هنري هستند. 10 استان شامل استانهاي ايلام، سمنان، بوشهر، كرمان، چهارمحال و بختياري، همدان، البرز، آذربايجان غربي، خوزستان، مازندران و خراسان رضوي ميزبان برنامههاي فرهنگي هستند. هفت استان ميزبان كنگرهها و همايشهاي علمي و پژوهشي هستند كه شامل استانهاي قم، زنجان، اردبيل، تهران، مركزي، كرمانشاه و خراسان رضوي است. سه استان ميزبان برنامههاي سينمايي هستند كه شامل استانهاي گلستان، لرستان و يزد است و دو استان ميزبان برنامههاي مطبوعاتي و ديجيتالي، شامل استانهاي تهران و گيلان، 31 استان ميزبان برنامههاي كودك و نوجوان و 23 دانشگاه ميزبان برنامههاي بخش دانشگاهي هستند.
به نظرتان هنوز جاي كدام يك از شاخههاي فرهنگي و هنري در جشنواره امام رضا (ع) خالي است؟
بخشي كه در آينده بايد بيشتر به آن پرداخته شود بخش دانشآموزي است كه تا الان تلاشهاي انجام شده در خصوص مشاركت وزارت آموزش و پرورش به نتيجه نرسيده است. با توجه به اينكه اولويتهاي جشنواره هر ساله تهيه ميشود ما تلاش داريم كه اولويت دانشآموزي را براي سالهاي آينده در نظر بگيريم.
آيا به سطحي از توانمندي در اجراي جشنواره امام رضا(ع) رسيدهايم كه بتوانيم بگوييم جشنواره امام رضا (ع) يك جريان فرهنگي در كشور را مديريت ميكند؟
يك كلام بسيار ارزشمند از مقام معظم رهبري در كتاب «دغدغههاي فرهنگي» وجود دارد كه در آنجا ميفرمايند: «وقتي يك كار نو و وسيع در سطح كشور انجام گرفت، ميشود راضي، خرسند و اميدوار بود كه گردونه فرهنگي به راه افتاده است». من اعتقاد دارم جشنواره امام رضا(ع) ميتواند يكي از مصاديق اين كلام بلند مقام معظم رهبري باشد زيرا كه امروز دهه كرامت مولود همين جشنواره ميباشد و جرياني بسيار فراگير است كه تمامي اقشار جامعه نسبت به امكانات خود در دهه كرامت ايفاي نقش ميكنند. همچنين روزهاي دهه اول ماه ذيقعده به عنوان روزهاي ماندگار ثبت شده و در تقويم فرهنگي جمهوري اسلامي ايران درج گرديده است. اين جريان مبارك ميتواند موجبات ارتقاي عرصه فرهنگ و معنويت را بيش از پيش مهيا كند.
فعاليتهاي بينالمللي جشنواره در اين دوره به چه نحوي خواهد بود؟
همانطور كه قبلاً توضيح داده شد، اجراي برنامههاي جشنواره در خارج از كشور با هدف بوميسازي پيگيري ميشود. خوشبختانه در اين زمينه عاشقان و ارادتمندان ساحت مقدس اهل بيت(ع)، با برنامهريزيهاي گستردهاي كه در كشورهاي مختلف دارند، اين فضاي با نشاط جشنواره در خارج از كشور نيز در حال توسعه ميباشد.
چه كشورهايي ميزبان جشنواره امام رضا (ع) خواهند بود؟
امسال پيشبيني شده برنامههاي جشنواره در 78 كشور به اجرا درآيد ولي سبك اجراي برنامههاي خارج از كشور با داخل بسيار متفاوت است به نحوي كه برنامههاي خارج از كشور عمدتاً همايشهاي علمي، نشستهاي فرهنگي، فستيوالهاي هنري و نمايشگاههاي فرهنگي است.
بازتابهاي جشنوارههاي ملي در خارج از كشور چطور بوده؟
من شاهد مثالي كه ميتوانم از اشتياق دوستداران حضرت امام رضا(ع) و ارادتمندان آن حضرت عرض كنم، فرمايشات بزرگان عرصه فرهنگ در كشورهاي مختلف است. در يكي از برنامههايي كه به منظور تجليل از خادمان فرهنگ رضوي در ايام اختتاميه جشنواره امام رضا(ع) برپا شده بود، اظهار داشتند وقتي سخن اجراي برنامه در 200 نقطه از جهان ميشود بايد بگوييم كه تنها در كشوري كه متعلق به من است اين تعداد برنامه اجرا ميشود. اگر اين موضوع را به ديگر كشورها تسري دهيم درخواهيم يافت كه در ايام دهه كرامت بيش از آنچه در هدفگذاريها برنامهريزي شده است، عاشقان اهلبيت كار و فعاليت ميكنند.
نقش برگزاري اين جشنواره را در تبيين جايگاه فرهنگي جمهوري اسلامي در سطح بينالمللي چطور ارزيابي ميكنيد؟
باز هم اجازه فرماييد كه شاهد مثال را از مهمانان جشنواره امام رضا(ع) عرض كنم. يكي از مهمانان خارجي حاضر در جشنواره ابراز ميكرد: «وقتي در مراسم جشنواره امام رضا(ع) شركت ميكنم، احساس ميكنم ديگر يك فرد نيستم بلكه يك امت هستم». معتقدم اين كلام يعني اينكه اين جشنواره توانسته است در اعماق جانهاي تشنه معارف اهل بيت (ع) و به خصوص شيفتگان حضرت امام رضا(ع) بنشيند. مهمان ديگري در جشنواره نيز ميگفت:«تا عمر دارم جشنواره امام رضا(ع) را فراموش نميكنم» يا مهمان ديگري كه بيان ميداشت:«وقتي در جشنواره امام رضا (ع) شركت كردم اوج اقتدار فرهنگي جمهوري اسلامي ايران را در اختتاميه جشنواره ديدم». اينها همه بيانگر اين است كه هر چقدر در گستره بينالمللي اينگونه فعاليتهاي معنوي ترويج پيدا كند، خود به خود نيز توسعه پيدا خواهد كرد و همه عاشقان حضرت امام رضا(ع) را به هم پيوند ميدهد.
جشنواره امام رضا (ع) تا چه حد به مسائل روز امت اسلامي مانند وقايع سوريه، عراق و يمن توجه داشته است؟
طبيعي است كه فرهنگ رضوي چيزي جز فرهنگ اسلامي نيست و فرهنگ اسلامي يعني دفاع از مظلوم و قطعاً چه در برنامههاي داخل كشور و چه برنامههاي خارج از كشور يكي از محورهاي مورد بحث پرداختن به امت اسلامي و شرايطي است كه امروز در آن قرار داريم.
در دهه كرامت امسال جشنواره امام رضا (ع) چه ويژهبرنامههايي را در نظر گرفته است؟
يكي از كارهاي بسيار ارزشمندي كه در سالهاي برگزاري جشنواره امام رضا(ع) رخ داده است، گفتمانسازي در حوزه فرهنگ رضوي و به ويژه هجرت امام رضا(ع) و مسير ولايت ميباشد. اين گفتمانسازي در زمينه احياي فرهنگي مسير ولايت و خصوصاً حرم امام رضا(ع) بوده و زمينه فعاليتهاي عمراني را براي رفاه زائران در قدمگاهها فراهم كرده است. اقدامات خوبي به ثمر رسيده كه از آن جمله ميتوان به احياي فرهنگي قدمگاه امام رضا(ع) در شلمچه همراه با يادمان شهداي هشت سال دفاع مقدس، اجراي برنامههاي فرهنگي در حرم بيبي حكيمه استان كهگيلويه و بويراحمد و همچنين اجراي 10 شب برنامه در اقليد فارس به عنوان قدمگاه «سده»، راهاندازي كاروانهاي نمادين در ابركوه يزد و اجراي برنامههاي گسترده و فراگير فرهنگي اشاره كرد، همچنين قدمگاه امام رضا در نيشابور را با برنامههاي بسيار جامعي در نظر دارد.
بحث احياي مسير حركت امام رضا (ع) به كجا رسيد؟ بازسازي محل اقامت امام (ع)در شهر مرو در دستور كار است؟
اقدام ديگر احياي جاده ولايت ميباشد. خوشبختانه با همت مسئولان استان خراسان رضوي قطعه مسير ولايت از نيشابور تا مشهد براي زائران پياده در حال ساماندهي ميباشد. همچنين اقداماتي براي احياي قدمگاه حضرت رضا(ع) در مرو با رايزنيهاي مقامات دو كشور ايران و تركمنستان در حال اجراست.
