نتيجه يك تحقيق در انگليس نشان داده است كه نمايش بناهاي تاريخي و جاذبههاي گردشگري يك كشور در قالب فيلم و سريال تأثير مستقيمي بر رشد ورود گردشگر خارجي به آن كشور دارد. در كشور ما هر چند به غير از «رنگ خدا» و ساير فيلمهاي كودكانه مجيد مجيدي كه مرزهاي كشور را درنورديد و تحسين جهاني را برانگيخت، هيچ ذوق و نشانهاي حاكي از وجود احساس مسئوليت در فيلم و سريالسازان براي معرفي چهرهاي فرهنگي و زيبا از ايران به دنيا ديده نميشود.
رسانه قدرتمندترين ابزار براي تبليغ گردشگري است. تركيه به واسطه ساخت سريالهايي كه معمولاً مخاطبان جهاني دارند سالانه شمار زيادي از گردشگران دنيا را تهييج به سفر و گردش در ميان جاذبههاي تاريخي و طبيعي خود ميكند. اين جاذبهها و مناظر طبيعي به وفور در سكانس به سكانس فيلمها و سريالهاي تلويزيوني تركيهاي ديده ميشوند. يك تحقيق در انگليس هم نشان داده كه نمايش ساختمانهاي تاريخي و ساير مناظر ديدني و جاذبههاي گردشگري انگليس در فيلمها و سريالهاي تلويزيوني اين كشور منجر به كسب درآمد 140 ميليون پوندي در صنعت گردشگري اين كشور و رشد اقتصادي انگليس در سال گذشته ميلادي شده است. رشد درآمدهاي صنعت گردشگري بينالمللي در انگليس همزمان شده است با رشد 35 درصدي توليد فيلم در انگليس كه حكايت از جهشي عظيم در مقايسه با سال 2013 ميلادي دارد. سريالهاي تلويزيوني «برودچرچ»، مجموعه فيلمهاي «هري پاتر»، سريال «دانتون ابي»، سريال «شكسپير عاشق»، «دوشس»، آثاري چون «بيداري»، «غرور و تعصب»، «دكتر هو»، «مرلين»، «جنگ ستارگان» و فيلم «شواليه تاريكي بر ميخيزد» از جمله توليدات تلويزيوني و سينمايي عمدتاً انگليسي و بعضا امريكايي هستند كه جاذبههاي گردشگري و تاريخي انگليس در آنها به نمايش در آمده است.
حالا انگليس اميدوار است تا به كمك برنامههاي تلويزيوني و نيز توليدات سينمايي در اين كشور جمعيت گردشگران خارجي خود را از لندن به ساير شهرهاي اين كشور هدايت كند. پايتخت انگليس هم اكنون ادعا ميكند كه 53 درصد از هزينهكردهاي گردشگران خارجي انگليس در لندن اتفاق ميافتد. حالا انگليسيها يك سريال جديد تحت عنوان «پلدارك» و نيز يك فيلم جديد تحت عنوان «ارتش پدرم» را ساختهاند. نماهايي از جاذبههاي گردشگري انگليس كه در اين دو محصول جديد تلويزيوني و سينمايي به نمايش در ميآيد جملگي به لوكيشنهايي در خارج از لندن تعلق دارند.
استفاده از سكانسهاي مختلف فيلمها و سريالها براي نمايش جاذبههاي تاريخي و گردشگري و تبليغ آنها براي جذب گردشگر تنها مختص انگليس و تركيه نيست؛ اسكاتلنديها هم سالهاست به واسطه نفوذي كه دارند از فيلمها و سريالهاي تلويزيوني به عنوان ابزاري براي تبليغ مناظر طبيعي خود استفاده ميكنند. از فيلمهاي جيمز باند و هري پاتر گرفته تا ابر اطلس و جنگ جهاني Z، مناظر زيبا و ديدني اسكاتلند لوكيشن اين فيلمها بوده است. نمايش فيلم انيميشني «شجاع» محصول شركت پيكساز در سال 2012 ميلادي به تنهايي سودي معادل 120 ميليون پوند را براي اقتصاد گردشگري اسكاتلند به ارمغان آورده است، چراكه داستان اين فيلم انيميشني در اسكاتلند اتفاق ميافتد و نماهايي از مناظر ديدني اين كشور در «شجاع» بازسازي انيميشني شده است.
علاوه بر اين مسئولان گردشگري كشور «ايرلند شمالي» هم از محل نمايش جاذبههاي گردشگري خود در سريال تلويزيوني «بازي تاج و تخت» محصول شبكه HBOامريكا شاهد رشد روزافزون ورود گردشگران خارجي به اين كشور بودهاند. داستان سري پنجم اين سريال در لابهلاي قلعههاي تاريخي و سواحل سرتاسر ايرلند شمالي تصويربرداري و همين موضوع منجر به شكلگيري تورهاي گردشگري تحت عنوان «بازي تاج و تخت» در بلفاست شده است. امروزه كشورهايي كه به شكلي جدي بر درآمدهاي مستقيم و غيرمستقيم صنعت گردشگري خود حساب باز ميكنند از هر ابزاري براي تبليغ گردشگري و شناساندن جاذبههاي تاريخي و فرهنگي خود در دنياي پر از رقابت امروزي استفاده ميكنند؛ در اعتبارات سالانه سازمان ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايعدستي ايران چيزي تحت عنوان بودجه تبليغات گردشگري در نظر گرفته نشده است، با اين حال كمتر پيش آمده كه از پتانسيل فيلم و سريالهاي تلويزيوني به عنوان ابزاري براي تبليغ گردشگري كشور استفاده شود، اگر هم در فيلم يا سريالي جاذبههاي تاريخي و طبيعي كشور به نمايش درآمدهاند اين اتفاق به شكلي كاملاً سهوي رخ داده است. استفاده از سينما و تلويزيون به عنوان ابزار گردشگري در شرايطي امكانپذير است كه اين محصولات هنري مخاطب جهاني داشته باشند. در حوزه سينما تنها برخي فيلمهاي مجيد مجيدي توانستهاند حق سينما در قبال گردشگري را در مجامع بينالمللي ادا كنند؛ فيلمهايي چون «به رنگ خدا» و «بچههاي آسمان» پنجرهاي رو به بخشي از زيباييهاي طبيعت ايران زمين بودهاند. به جز فيلمهاي مجيدي اما اكثر فيلمهاي ايراني كه به جشنوارههاي خارجي راه پيدا كردهاند و مخاطب جهاني به دست آوردهاند عمدتاً رنگ و نمايي درون آپارتماني و تيره داشتهاند؛ در حوزه سريالهاي تلويزيوني نيز اگرچه شبكههايي چون «اي فيلم» مخاطباني در كشورهاي حاشيه خليجفارس و ساير كشورهاي دنيا پيدا كردهاند اما سريالهاي تلويزيوني ايران بالعكس سريالهاي تركيهاي هيچ علاقه و حس مسئوليتي براي نمايش جاذبههاي گردشگري كشور ندارند. به اين فقدان ميتوان اين را نيز افزود كه در كنار هم قوز بالا قوزي ميشود براي صنعتي كه ميخواهد گامهاي بلند براي اقتصاد كشور بردارد اما قوه محركههايش خاموش ماندهاند.
