بهرغم برخورداري 62درصد از جمعيت 78ميليون نفري ايران از سهام عدالت و با گذشت بيش از 9سال از زمان اجراي طرح سهام عدالت هنوز آزادسازي اين نوع سهام در هالهاي از ابهام قرار دارد، اين در حالي است كه عامل مديريت و ركود در بازار سهام طي چند سال اخير ارزش سهام عدالت را از 120هزار ميلياردتومان به 90هزار ميليارد تومان كاهش داده است.
طرح سهام عدالت يكي از طرحهاي بزرگ ملي است كه دولت نهم آغازگر آن بود اما متأسفانه با تمام تلاشهاي انجام گرفته در دولت قبل آزادسازي سهام و سپردن سهام به صاحبان اصلي آن يعني بيش از 45ميليون ايراني انجام نپذيرفت و سرنوشت اين طرح در دستان دولت تدبير و اميد قرار گرفت.
طرح سهام عدالت در سال 85 با هدف توزيع عادلانه ثروت در كشور و همچنين مردميتر كردن اقتصاد آغاز شد و طبق قانون مقرر شد سهام عدالت حداكثر در بازه زماني 10ساله آزادسازي شود و مالكيت و مديريت سهام به صاحبان سهام واگذار شود. در حالي هم اكنون در نهمين سال اجراي طرح سهام عدالت در كشور قرار داريم كه مسئولان دولت قبل از واگذاري سهام در سال 92خبر داده بودند اما با تمام تلاشهاي انجام گرفته تنها مالكيت سهام در اختيار بيش از 45ميليون ايراني قرار گرفت و مشخص نيست مديريت سهام عدالت به دست كيست و آيا مديراني كه عهدهدار اين سهام هستند به سهم را مديريت ميكنند يا خير؟
كارشناسان به طول انجاميدن فرايند شناسايي واجدين شرايط دريافت سهام عدالت را يكي از دلايل به درازا كشيدن اجراي طرح سهام عدالت عنوان ميكنند و عدم اطلاعرساني دقيق و بهنگام را از سوي سازمان خصوصيسازي يكي از دلايل ابهام در نحوه مديريت سهام عدالت معرفي ميكنند.
لازم به ذكر است كه پرتفوي سهام عدالت در جريان نوسانهاي بازار سهام دستخوش تغييرات ارزشي قابل ملاحظهاي شده است، به طور نمونه طي سه سال اخير ارزش سبد سهام عدالت از 120هزار ميليارد تومان به 90هزار ميليارد تومان سقوط كرده است. نكته قابل تأمل آن است كه سازمان خصوصيسازي به عنوان مجري طرح سهام عدالت خود را موظف به اطلاعرساني نميداند و اين در شرايطي است كه طبق آخرين اظهارات مسئولان مربوطه طرح سهام عدالت 48ميليون نفر را در بر ميگيرد. اين در حالي است كه اين ميزان، معادل 62درصد كل جمعيت ايران است.
آخرين وضعيت مشمولين سهام عدالت
گفتني است كه مديركل دفتر امور سهام عدالت سازمان خصوصيسازي هم در اواخر سال گذشته با اعلام اينكه در خردادماه سال ۱۳۹۴ پرونده سهام عدالت را با حدود ۴۸ ميليون نفر ميبنديم، مدعي شده بود كه ثبت نام كارگران تا اواسط ارديبهشت سال 94 به اتمام ميرسد؛ ضمن آنكه طرح توزيع سهام عدالت با تكميل ثبت نام كارگران ساختماني و فصلي به مراحل پاياني نزديك ميشود.
به گفته اسماعيل مختاري دولتآبادي تا پايان سال 93، ۴۶ ميليون و ۱۳۶ هزار و ۹۳۰ نفر سهامدار عدالت شدهاند. همچنين پوري حسيني رئيس سازمان خصوصيسازي در پايان سال گذشته درباره تعداد مشمولين سهام عدالت اظهار داشته بود كه كار ثبت نام از مشمولين اين سهام از ۹ سال پيش آغاز شده است و با احتساب كارگران فصلي و ساختماني حدود ۴۸ ميليون سهامدار عدالت خواهيم داشت.
در اين بين در شرايطي 62درصد از جمعيت 78ميليوني ايران مشمول سهام عدالت شناخته شده است كه هنوز به شكل شفاف مشخص نيست كه سهام عدالت چه زمان و به شكلي آزادسازي خواهد شد، اين در حالي است كه مشخص نيست از محل سود سهام عدالت آيا كليه اقساط اين طرح جهت آزادسازي سهام پرداخت شده است يا خير ؟
از سوي ديگر در شرايطي ارزش فعلي طرح سهام عدالت در حدود 90هزار ميليارد تومان برآورد ميشود كه مشخص نيست مديران مربوطه چنين حجمي از سهام را به چه شكل مديريت ميكنند اما از دست رفتن نزديك به 30هزار ميليارد تومان از ارزش سبد سهام عدالت در حد فاصل سال 92 تاكنون نشان از آن دارد كه سهام عدالت از مديريتي كارا، دلسوز و متعهد برخوردار نبوده است.
سازمان خصوصيسازي اطلاعرساني كند
البته بايد اضافه كرد كه عامل ركود در بازار سهام كشور را نبايد در افت ارزش سبد سهام عدالت ناديده گرفت. در پايان به نظر ميرسد سازمان خصوصيسازي به عنوان مجري طرح سهام عدالت بايد در رابطه با شفافسازي و اطلاع رساني امور انجام گرفته در طرح سهام عدالت تجديد نظر جدي كند و از آنجايي كه جامعه هدف طرح سهام عدالت 62درصد از جمعيت ايران را تشكيل ميدهد پيوسته مردم را در جريان كم و كيف اجراي طرح قرار دهد.
