در اين ميان که اغلب استانهاي کشور با مشکل آلودگي هوا دست و پنجه نرم ميکنند 2 استان کشورمان، از آن مصون مانده و عنوان دارندگان پاکترين هواي کشور را به خود اختصاص داده اند.سمنان واردبيل با برنامه ريزي صحيح توانستهاند اين مشکل بزرگ را در استانشان براي مدت طولاني رفع کنند. با توجه به توانايي آنها در مهار آلودگي هوا، بايد با بهرهگيري از تجربهها و شيوههاي آنها، گامي موثر در رفع آلودگي در استانهاي ديگر و فرصتي دوباره براي آزادانه نفس کشيدن، برداشته شود.
****
* استان سمنان يکسال بدون آلودگي
آلايندههاي هوا را ميتوان به دو بخش عمده تقسيم کرد که بخش اول آن را آلودگيهاي ناشي از صنايع، خودروها و بخش دوم را هم ريزگردها تشکيل ميدهند که نقش انسان در توليد گروه اول آلودگيها بسيار پررنگتر از توليد ريزگردهاست. از اين رو برنامهريزي براي کاهش آلودگي خودروها و صنايع امري مهم براي داشتن هواي پاک به شمار ميآيد.
اردبیل و سمنان در کنترل و برنامهريزي براي کاهش آلودگيها موفق بودهاند، تا جايي که چندي پيش مدیر کل حفاظت از محیطزیست استان سمنان از اينکه استان در يکسال گذشته هيچ روز ناپاکي نداشته خبر داده است. عباسعلی دامنگیر در اينباره به "جوان" ميگويد: در يکسال گذشته در شهرستانهاي گرمسار، سمنان و ساير مناطق استان هيچ روز آلودهاي نداشتهايم. همچنين بر اساس شواهد به دست آمده از سنجش ايستگاهها و دستگاههايي که ميزان آلودگي را اندازهگيري ميکنند، وضعيت استان ما در حد استاندارد نشان دادهاند. وي، ورود ريزگردهاي عربي را يکي از عوامل آلوده کننده هوا ميداند و در اين باره می افزاید: خوشبختانه استان سمنان، کمتر از سوي ورود ريزگردهاي عربي مورد تهديد قرار ميگيرد. از اين رو مسئولان محيطزيست سمنان از گازها، ذرات و غبارها که وجودشان جزو معيارهاي آلودگي به شمار ميآيد، کمتر نگران هستند. تنها بحث آلودگي که در استان مطرح است به ريزگردهاي معلقي که در جنوب استان قرار داشته و در کنترل است، ختم ميشود. البته اين آلودگيها هم آنقدر ناچيز است که نگران کننده نخواهد بود و تنها علت وجوشان نبود جريان هواي کافي است.
دامنگیر در ارتباط با کنترل آلودگيهايي که به علت وجود صنايع در جنوب استان ايجاد شده و برنامهريزي در اين مورد، ميگويد: از جمله فعاليتهايي که براي کنترل و کاهش آلودگيهاي صنايع و خودروها انجام شده است ميتوان به ايجاد تعامل مناسب بين دستگاهها و ادارات مربوطه، آموزش مسئولهاي محيطزيست، ايجاد حس همکاري و مسئوليت پذيري در صاحبان صنايع، بازديدهاي مستمر و حتي شبانه از واحدهاي آلاينده، همچنين ارائه امکاناتي از جمله دادن فيلتر به صنايع و نصب ايستگاههاي پايش آنلاين که براي سنجش ميزان آلودگي و غيره، اشاره کرد.
وي ادامه ميدهد: در بازديدهايي که از شهرهاي آلاينده مثل شهرستانهاي گرمسار، ايوانک و ديگر شهرهاي آلوده داشتهايم که مشکلاتي واحدهاي صنعتي داشتهاند،عواملی را که منجر به آلودگي هوا ميشدهاند را به طور شفاهي و کتبي به آنهاابلاغ و فرصتي براي رفع آن داده شده است.البته در اين ميان واحدهايي هم بوده اند که به تذکرات توجه نداشته اند. از اين رو ما آنها را آلاينده اعلام کرده و حکم به تعطیلی آنها داده ایم و چند واحد در پايان سال جريمه مالي خواهند شد.البته هدف اصلي ما جريمه يا به تعطيلي کشاندن صنايع نيست و سعي ما بيشتر بر فرهنگسازي براي کاهش آلودگيهاست که خوشبختانه بيشتر صاحبان صنايع اين مورد را قبول کرده و با نصب فيلتر از آلايندگي خود کم کردهاند.
مدیر کل حفاظت از محیطزیست استان سمنان در ارتباط با سياستهاي تشويقي که براي داشتن هواي پاک به صاحبان صنايع ارائه دادهاند ميگويد: واحدهاي صنعتي که با محيطزيست همکاري کرده و نياز به گرفتن مجوز براي فعاليتهاي خود داشتهاند را ياري کرديم تا راحتتر به منافعشان برسند.
دامنگیر ادامه ميدهد: در حفظ هواي پاک استان سمنان، محيط زيست تنها نبوده و استانداري، فرمانداري و صاحبان صنايع هم با همکاريهاي خود در اين امر مهم سهيم بودهاند. خوشبختانه آنها اين مهم را يک امر فرابخشي دانسته و از زير بار مسئوليت شانه خالي نکردند و در همه حال دست ياريشان را به سوي محيط زيست گرفتند و نگذاشتند هيچ واحد آلاينده جديدي در مناطقي که بيشتر مورد تهديد بودهاند، تاسيس شود. از اين رو با همکاري تمام واحدهاي استان و با توجه به خطرات آلودگي هوا که در ديگر مناطق کشور براي سلامتي مردم به همراه داشته است، از رسانه ملي ميخواهم با محيطزيست استانها همکاري داشته و گامي در جهت فرهنگ سازي و کاهش آلودگيها بردارند. از ديگر مسئولان هم ميخواهم اعتبارات لازم را در اختيار تمام استانها قرار دهند تا مديران و متوليان استاني توانايي مقابله با آلودگيها را پيدا کنند.
* استان اردبيل هم راه ورود آلايندهها را ميبندد
علاوه بر آلايندههايي که انسان در توليد آنها نقش دارد، هوا هم به صورت طبيعي دارای آلایندههایي نظیر هاگهای قارچها ، تخم گیاهان ، ذرات معلق نمک و دود و ذرات غبار حاصل از آتش جنگلها و فوران آتشفشانها و همچنین حاوی گاز منوکسید کربن تولید شده به شکل طبیعی حاصل از تجزیه متان و هیدروکربنها به شکل ترپنهای ناشی از درختان کاج ، سولفید هیدروژن و متان حاصل از تجزیه بیهوازی مواد آلی است اما با اين وجود آلايندههاي هوا در استان اردبیل بسیار پایینتر از استانداردهای ملی بوده تا آنجا که در اکثر ایام سال هم از هوای سالم و پاکی برخوردار خواهيم بود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل ميگويد: براي کاهش آلايندهها و داشتن هوايي پاک، در 9 ماه ابتدايي سال جاري 17 واحد آلاينده تعطيل شده است. البته تعطيلي تمام اين واحدها تنها به دليل آلودگيهوا نبوده و دفن غير اصولي پسماندها در اين استان هم از جمله آن به شمار ميآيد. در چهار شهر استان شامل گرمی، نیر، سرعین و کوثر محل دفع زبالهها و پسماندهای شهری مناسب نیست و در سایر شهرها وضعیت نسبتا مطلوبی را داريم.سیدرضا موسوی تولید گرد و غبار در اردبیل را هم یکی از مشکلات جدی در آلوده کردن هوا ميداند و ادامه ميدهد: وزش بادهای شدید در این استان به خصوص در فصل پاییز مشکلاتی را به وجود میآورد.از اين رو جهاد کشاورزی بايد نسبت به افزايش پوشش گیاهی در مناطقی که احتمال گرد و غبار در آن بیشتر است، اقدام کنند.وي همچنين فعالیت کارخانههای شن و ماسه و دفن غیراصولی نخالههای ساختمانی در اطراف و حریم شهرها را از نگرانیهاي محیطزیست ميداند که ضروريست این مشکل رفع شود.
مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اردبیل در ارتباط با لزوم تجهيز شدن سيستم پايش آنلاين ميگويد: براساس برنامه پنجم توسعه باید 40 واحد صنعتی در این استان به سیستم پایش آنلاین مجهز شود که متاسفانه تنها یک واحد صنعتی به اين سيستم مجهز شده است.
