با گذشت چهار روز از برگزاري مراسم اربعين در كربلا و بازگشت زائران ايراني به وطن، هنوز هم مرزهايي كه محل ورود و خروج هموطنان به كشور عراق هستند مملو از جمعيت است و با اينكه مسئولان امر از آمار و تعداد خروجيها خبر داشتند، نتوانستهاند به نحو احسن به زائران خدماترساني كنند و در كنار كمبود مواد غذايي و پايين بودن امكانات بهداشتي و درماني، ضعف حمل و نقل مسافران هم آنقدر مشهود است كه صداي همه را درآورده است.
در حال حاضر آنچه مشهود است، گفتوگوها و مصاحبههاي مسئولان در تهران و مراكز استانها است كه پيوسته وعده ميدهند و در رسانهها منتشر ميشود و در عمل تاثيري در وضع مرزها و موقعيت زائران ندارد.
بارندگيها، برودت هوا، كمبود وسايل نقليه در دو طرف مرزها، نبود محل مناسبي براي استراحت، كمبود مواد غذايي و در دسترس نبودن خدمات بهداشتي و درماني از جمله مشكلاتي است كه زائران با آنها دست به گريبانند.
به هر حال تا چند روز آينده تمام زوار به كشور باز ميگردند. اما اربعين 1435قمري نشان داد كه برخي مسئولان، مردان لحظات سخت نيستند و از همين امروز بايد براي اربعين و اربعينهاي بعد فكري كنند تا اينچنين با چالش مواجه نشوند.
مهران؛ شهري كوچك و مرزي كه چند روزي است دهها برابر جمعيت خود مسافر ديده و حالا به دليل پاسخگو نبودن به هزاران درخواست، روزهاي خاصي را سپري ميكند.
مرز بينالمللي مهران در جنوب غربي استان ايلام به دليل مسافت كوتاه و امنيت مطلوب از طرف عراق كانون اصلي تردد زائران به عتبات عاليات است. بر همين اساس و با وجود تلاشها و اعلام مسئولان براي اينكه زائران از دو مرز ديگر يعني شلمچه و چزابه وارد كشور شوند، ورود هموطنان از مرز مهران تقريبا دو برابر مجموع دو مرز ديگر است.
در همين رابطه استاندار ايلام با اشاره به هشت برابر شدن تعداد دروازههاي ورودي در پايانه مرزي مهران، سرعت ورود زائران را مطلوب عنوان كرد و گفت: «اقدامهاي لازم براي تسهيل در انتقال زائران از مرز مهران به استانها و شهرهاي مختلف كشور انجام شده ولي ترافيك در جادههاي استان به خصوص مسير مهران به ايلام نيمه سنگين ولي روان است.»
محمدرضا مرواريد همچنين از فعال شدن 50 دروازه ورود به كشور در پايانه مرزي مهران خبر داد و ادامه داد: «با تمهيدهاي انديشيده شده سرعت ورود زائران به كشور بسيار بالا رفته است، به نحوي كه كارشناسان گمرك، زمان عبور هر نفر از دروازههاي ورودي اين پايانه را كمتر از چند ثانيه تخمين ميزنند كه اين امر با استقرار دو نفر در هر دروازه كه يكي اسكن پاسپورت و فرد ديگر مهر كردن آن را بر عهده دارد، ميسر شده است.»
بر اساس پيشبيني مسئولان، ورود زائران از مرز بينالمللي مهران كه تا ديروز با حجم زياد انجام ميشد از امروز اين روند به تدريج آرامتر خواهد شد و تا پايان هفته همه زائران ايراني شركت كننده در آيين اربعين حسيني وارد كشور ميشوند.
بارندگي و لغزندگي جادههاهم اكنون و با توجه به بارندگيها در مناطق مرزي و افت دما و سرماي حاكم بر اين نقاط صف طولاني خودروها براي خروج از مهران ترافيك سنگين ولي در حال حركتي را به وجود آورده است كه اين موضوع هنگام شب حادتر شده و مشكلات را دوچندان ميكند.
البته اتوبوسهايي كه از شهرها و استانهاي ديگر براي جابهجايي زائران به مهران وارد ميشوند هم خود دليل ديگري براي افزايش بار ترافيكي به شمارميآيد. با اين تفاسير و با اينكه اتوبوسها به طور متصل وارد شهر ميشوند، اما حجم تقاضاي خروج از مهران آنقدر زياد است كه آنها هم جوابگوي اين همه تقاضا نيستند.
روز گذشته سرهنگ محمدحسين حميدي رئيس پليس راه راهور ناجا در مورد آخرين وضعيت ترافيكي مرز مهران گفت: يك سوم از زائران از مرز مهران خارج شدهاند و براي دوسوم باقيمانده پيشبينيهاي لازم در حال انجام است.
وي ادامه داد: حالت جوي تغيير كرده و هماكنون برودت هوا را با بارندگي شاهديم. سطح جادهها لغزنده شده و كوچكترين اشتباه ميتواند با توجه به باريك بودن معبر، لغزندگي و سطح بالاي تردد انسداد مقطعي را به وجود آورد. بنابراين به رانندگان خودروها در اين مسير توصيه ميكنيم كه با احتياط لازم رانندگي كنند.
در حال حاضر با توجه به حجم گسترده ورود مسافر از مرز مهران، تعداد اتوبوسهاي در نظر گرفته شده براي جابهجايي آنها جوابگو نبوده، ولي خبرها حكايت از همكاري استانهاي همجوار براي برطرف شدن اين مشكل دارد.
تشكيل قرارگاه طرح ترافيكي اربعيناز مرزهاي ديگر و به خصوص شلمچه نيز خبر ميرسد كه تمام مسئولان در تلاشند تا طي چند روز آينده تمامي زائران بازگشته از كربلا را به شهرهاي خود هدايت كنند كه در اين ميان تشكيل قرارگاه طرح ترافيكي اربعين كار مهمي به شمار ميآيد.
سردار اسكندر مؤمني، رئيس پليس راهور كشور كه به مرز شلمچه رفته بود تا از نزديك شاهد وضعيت آمد و شد زائران و نحوه جابهجايي آنها قرار بگيرد در مورد تشكيل قرارگاه ترافيكي اربعين گفت: اين قرارگاه به منظور آسانسازي تردد زايران عتبات عاليات به كشور راهاندازي شده است. قرارگاه ترافيكي اربعين نظير طرحهاي نوروزي و تابستاني است و با حضور دستگاههاي خدمترسان نظير پليس راه، اورژانس، هلال احمر، آتشنشاني، راهداري، شهرداريها و راه و شهرسازي وظايف خود را انجام ميدهد.
وي ادامه داد: اين قرارگاه ستادي تا پايان ماه صفر هر سال در استانها فعال است و در مسيرهاي تردد زائران به ويژه استانهاي خوزستان، كرمانشاه و ايلام فعاليت ميكند.
سردار مؤمني به مرز مهران نيز اشاره كرد و افزود: در مهران، محدوديتهاي ترافيكي ويژه اعمال شده و در برخي مناطق نيز محدوديتهاي ترافيكي محلي اعمال ميشود. اما در شلمچه و چزابه كمبودي در اين خصوص وجود ندارد و از لحاظ وسايل نقليه عمومي در وضع قابل قبولي است.
گمشدهها نگران نباشنديكي ديگر از دغدغههايي كه برخي از زائران با آن مواجه هستند و مشكلات زيادي هم برايشان به بار آورده است، مسئله گمشدن همراهانشان، چه در مرزهاي ايران و چه خارج از آن است.
با توجه به اينكه گروهي از هموطنان در اين سفر معنوي، پدر و مادر سالخورده يا فرزندان خردسال خود را به همراه بردهاند، شلوغي و ازدحام جمعيت باعث شده تا برخي از آنان از اقوام خود دور افتاده و آنها را گم كرده باشند كه نگرانيهاي زيادي را به وجود آورده است.
هر چند رئيس اداره بهزيستي شهرستان مهران اعلام كرده زائران گمشدهاي كه خانوادههاي آنها تاكنون شناسايي نشدهاند به طور موقت به بهزيستي مركز استان ايلام تحويل داده ميشوند اما هنوز هستند افرادي كه نتوانستهاند گمشده خود را بيابند.
مراد كردنژاد با اشاره به اينكه از مجموع 20 زائر گمشده كه به اين ستاد تحويل داده شده بودند، 17 زائر از طريق تلفن و آدرس با همكاري هلال احمر تحويل خانوادههايشان شدند، ادامه داد: سه زائر شامل يك پير زن و دو پسر بچه چهار و هشت ساله نيز كه تاكنون خانوادههاي آنان شناسايي نشدهاند به صورت موقت به بهزيستي ايلام تحويل شدند.
وي توزيع وسايل بهداشتي، توانبخشي، شيرخشك و غذاي گرم ميان زائران حسيني در مرز مهران را از ديگر اقدامهاي بهزيستي براي خدماتدهي به زائران اعلام كرد.
9كشته و 21زخمي متأسفانه اخباري نيز در مورد تصادفات مسير رفت و برگشت به كربلا منتشر شده كه بر اثر آنها، تعدادي از هموطنان جان خود را از دست داده و گروهي نيز مصدوم شدهاند.
در همين راستا سخنگوي سازمان امداد و نجات هلال احمر آمار ۹ كشته در تلفات برخورد تريلي با دو دستگاه ون حامل زائران حسيني را در داخل خاك عراق تأييد كرد و از انتقال ۲۱ مصدوم به كشور خبر داد. حسين درخشان گفت: تاكنون سه مصدوم كه دو نفر از آنها زن و يك نفر مرد بودهاند، تحويل نيروهاي اورژانس در داخل خاك ايران شده است. البته مدير كل عتبات عاليات سازمان حج نيز در باره هويت كشتهشدگان گفته است: با توجه به اينكه اين زائران، به صورت انفرادي به عراق سفر كرده بودند هنوز هويت آنها مشخص نشده است. به هر حال اربعين امسال و راهپيمايي ميليوني شيعيان به سمت كربلا نشان داد كه مسئولان و سازمانها و نهادها بايد براي سالهاي بعد با يك برنامهريزي مشخص و مدون زائران را به سمت مرزها هدايت كنند و در زمان بازگشت به استقبالشان بروند تا ديگر شاهد مشكلات و معضلات و گرفتاريهايي كه امسال زائران را آزرد، نباشيم.
