روز گذشته يك خبرگزاري در ادامه خبري كه با تيتر«بازديد مشاور امور بانوان سازمان حفاظت محيطزيست از روستاهاي تالاب هامون» منتشركرده، نوشته بود: با هدف بررسي اشتغال زنان در منطقه سيستان، شهربانو اماني به همراه جمعي از مسئولان سيستان و بلوچستان از روستاهاي حوزه تالاب هامون بازديد كرد. در ادامه اين خبر آمده:هدف اصلي از اين سفر آموزش جوامع محلي براي توانمندسازي زنان روستايي حاشيه تالاب هامون و ظرفيتسازي در راستاي معيشت و جايگزيني مشاغل بود.
آنچه كه در اين خبر از اهميت ويژهاي برخوردار است، سفر يك مسئول به منطقه بحرانزده هامون نيست، بلكه سفر اين مسئول و كارشناسان مربوط در قالب هيئت همراه است كه با هدف آموزش جوامع محلي براي توانمندسازي زنان روستايي حاشيه تالاب هامون و ظرفيتسازي در راستاي معيشت و جايگزيني مشاغل صورت گرفته است، به گونهاي كه آموزش جوامع محلي و توانمندسازي مردم بومي يك منطقه، همچون اهالي ساكن در منطقه بحرانزده هامون، حلقه مفقودهاي بود كه در نزد متوليان محيطزيست در دولتهاي گذشته، محلي از اعراب نداشته است! در حالي كه واقع امر اين است كه روشنگري و آموزش جوامع محلي و به روز كردن دانش مردم بومي مناطق بحران زده، ولو در سطحي ابتدايي، ميتواند از جميع جهات، دولتمردان را در ساماندهي اوضاع و رفع و رجوع كردن بحرانها تا حد قابلتوجهي ياري دهد.
از اين رو بنابر حكم بيتالمثلي از خواجه شيراز كه ميفرمايد: «عيب مي جمله بگفتي هنرش نيز بگو!» بايد در كنار طرح و بازنمايي ضعفها و كاستيهايي كه خطاب به سازمان حفاظت محيط زيست مطرح كردهايم، به اتفاقات سازندهاي كه در دفتر آموزش و مشاركتهاي مردمي اين سازمان ميگذرد نيز اشاره كرد. با اين اوصاف مهمترين اقدامات اين دفتر در يك سال و اندي كه از آغاز سكانداري دولت يازدهم ميگذرد، مشتمل بر مواردي چون آموزش كودكان و نوجوانان كردستاني با هدف جلوگيري از زندهگيري و فروش سنجاب ايراني و براي احياي جنگلهاي زاگرس، احياي تالاب «كانيبرازان» كه پس از احيا به كنوانسيون جهاني رامسر پيوست، تثبيت شنهاي روان و ناهمواريها در منطقه «مياندشت» استان خراسان شمالي، احياي تالابهاي «گندوان» در استان چهار محال و بختياري و تالاب «كمجان» در استان فارس، مهار آفت «لورانتوس» در جنگلهاي ايلام و... است.
مورد ديگري كه به نظر ميرسد با آموزش جوامع محلي در درازمدت به نتيجهاي روشن و درخشان ميرسد، اين است كه در ارائه آموزشهاي زيستمحيطي به مردم و جوامع محلي، به مرور زمان عرق و تعصبي به اين منابع حاصل ميشود كه در نهايت حفاظت و حراست از منابع و مواهب طبيعي را به دنبال دارد، چراكه مردم سودآوري و منفعت خود را در گرو حيات منابع طبيعي و سلامت اكوسيستم منطقه زندگي خود ميدانند. از اين رو هر فرد محلي، براي محيطزيست منطقه خود يك محيطبان ميشود. در اين رهگذر يكي از معضلات دست و پاگير سازمان محيطزيست كه كمبود محيطبان و نيروهاي پايشگر و نظارتكننده است، تا حد قابل توجهي حل و فصل خواهد شد.
