بالابردن ارزش‌هاي معنوي، پرخاشگري را كاهش مي‌دهد

همواره عده‌اي از شرايط زندگي خود عاصي مي‌باشند. خوددرگيري در درجه اول است و ديگردرگيري در درجه بعدي قرار دارد. مشكلات اقتصادي، فرهنگي، اخلاقي و... دست به دست هم مي‌دهند و يك عصيان به وجود مي‌آورند، بنابراين با اين زمينه‌ها، افراد دنبال يك محرك مي‌گردند كه خود را تخليه كنند. تصورم بر اين است كه نخست، بيشتر افرادي كه درگير مي‌شوند، انسان‌هاي ذاتاً عصبي هستند و مدام دنبال يك مسئله فرافكنانه مي‌گردند، دوم اينكه با كوچك‌ترين برخورد، عصبيت برايشان فراهم مي‌شود و نكته سوم اينكه شرايط زيستي به دليل آلودگي هوا، ترافيك و... دشوار شده است. همچنين ادب اجتماعي ايراني‌ها مخدوش شده و عده‌اي به حريم و حق و حقوق ديگران احترام نمي‌گذارند. همه افرادي كه به وجودآورنده نزاع‌هاي خياباني هستند به نوعي افرادي عاصي از جامعه هستند.

طبق بررسي‌هاي صورت گرفته معمولاً قشر سالخورده جامعه با كسي كاري ندارند و بسيار كمتر پيش آمده كه افراد ميانسال به بالا در نزاع‌ها درگير شوند. اينكه چرا جوانان بيشتر درگيري دارند، دلايل گوناگوني مي‌تواند داشته باشد. نخست اينكه بايد گفت بيكاري، مشكل جوانان كشور را تشكيل مي‌دهد. اين بدين معنا نيست كه هر كس بيكار است شاهد دعواي او با ديگران هستيم، بلكه در اكثر موارد اينگونه بوده است. دوم اينكه جوانان با خودنمايي‌هاي خود به خصوص اگر طرف مقابل جنس مخالف باشد، به عمليات محيرالعقول دست مي‌زنند، بعضي از آنها نيز آمادگي لازم را جهت پرخاشگري و نزاع با ديگران دارند، به اين صورت كه حتي در ماشين خود چاقو يا چوب و چماق مي‌گذارند يا از ابزار ماشين خود به عنوان آلات ضرب و شتم استفاده مي‌كنند. اين بدين معني است كه آنها از قبل برنامه‌ريزي مي‌كنند كه در بعضي موارد نيز اين امر منجر به صدمات جبران‌ناپذيري چون قتل مي‌شود كه چندين خانواده را درگير خود مي‌كند يا اينكه عده‌اي نيز با رفتن به كلاس‌هاي بدنسازي و استفاده از قرص‌هايي كه هم بر تن و هم بر روح آنها تأثير سوء مي‌گذارد شروع به خودنمايي مي‌كنند. تاتو كردن نيز از كارهايي است كه براي جلوه‌گري خود مي‌كنند يا به قول معروف اندام‌نمايي مي‌كنند و اين يك فرمول است كه حاصلضرب اندام‌نمايي در انديشه‌نمايي تا حدودي ثابت است. متأسفانه از اين دست ناهنجاري‌ها در جامعه جوان ما فراوان است. تجربيات شخصي بنده اين را نشان داده است كه در درگيري‌ها معمولاً انسان‌هاي با تجربه‌تر، عاقلانه‌تر برخورد مي‌كنند، حتي زماني كه زمينه‌هاي ارتكاب جرم و درگيري برايشان فراهم شده باشد، مرتكب اين اشتباه نمي‌شوند.

در محيط‌هاي پرتراكم، ناهنجاري‌هايي از قبيل پرخاشگري و درگيري‌هاي خياباني بيشتر است و اين در بعضي از مناطق نسبت به مناطق ديگر متفاوت است. ما در دعواها ديده‌ايم كه طرفين در برخورد اول از همديگر مي‌پرسند بچه كجايي؟ اين موضوع خود نشان مي‌دهد كه منطقه‌اي كه فرد در آن زندگي مي‌كند چقدر مهم است. در كنار اين موضوع كانون خانواده در اينكه فرد اخلاق خشن يا آرامي داشته باشد مي‌تواند تأثير بسزايي داشته باشد، مثلاً در خانواده‌هايي كه دچار خوددرگيري هستند يا والدين آنها باهم مشكل دارند يا مسئله اعتياد و سرمستي و... در كانون زندگي آنها موج مي‌زند مي‌توانند دست به دست هم داده و مشكل‌ساز شوند.

بايد تغيير رويه افراد جامعه سرعت بيشتري به خود بگيرد تا اقتصاد مردم و جوانان بهتر شود. دوم اينكه بهتر است تغيير ارزش‌هاي فرهنگي به سوي ارزش‌هاي معنوي باشد. الان ارزش‌هاي مادي عمدتاً تبديل به مسائل ماترياليستي شده است. بايد از نظر اخلاق اجتماعي، خردورزي بالا برود و احترام با انسان به عنوان خليفه خدا در نظر گرفته شود. اينها همه مواردي است كه اگر با برنامه‌ريزي‌هاي دقيق اجرا شود، موفقيت‌هايي را در پي خواهد داشت.

كساني كه كار دارند و مولد و خلاق و ارزشمند هستند، كمتر درگير مسائل خشن اجتماعي مي‌شوند، حتي اگر برايشان موردي هم پيش بيايد عاقلانه‌تر برخورد كرده و از درگيري عقب‌نشيني مي‌كنند، مثلاً كسي كه مي‌خواهد سر ساعت خود در محل كارش حاضر شود، حتي اگر مشكلي از طرف كسي برايش پيش بيايد، صبر و تحمل به خرج داده و كوتاه مي‌آيد و با يك عذرخواهي موضوع تمام مي‌شود.

در مواقعي نيز عكس موضوع صدق مي‌كند و پيش مي‌آيد كه با كوچك‌ترين موردي هر دو طرف از هم شاكي شده و كار به دعوا و قتل نيز مي‌كشد كه در پي آن حوادث زيادي رخ مي‌دهد، بنابراين هنر، مطبوعات، تلويزيون و... هر يك به نوعي مي‌توانند به ارتفاع سطح مردانگي و جوانمردي در جوانان كمك مي‌كنند، در اين ميان ورزش نقش بسزايي دارد. اگر جوانان بيشتر به سمت ورزش بروند انرژي‌هاي مازاد بر نيازشان را در ميادين ورزشي تخليه مي‌كنند. به عنوان مثال، بايد به اين موضوع دقت كرد كه در كوه كمتر درگيري مي‌شود با اينكه افراد مختلف هستند اما در خيابان درگيري بيشتر صورت مي‌گيرد، اگر بين اين دو مقوله دقت كنيد، خواهيد ديد كه در داخل شهرها افراد بيشتر پرخاشگر مي‌شوند كه دلايلي همچون هواي ناسالم شهرها و... نشان‌دهنده اين موضوع است.

من تصورم بر اين است كه براي حل چنين معضلاتي بهتر است رسانه‌ها گروهي از انسان‌هاي فرهيخته را به خصوص در صدا و سيما بيشتر فرابخوانند و مسائل و مشكلات روز جامعه را با آنها در ميان بگذارند تا موضوع بيشتر كالبد شكافي شود و راه‌هاي بيشتري براي حل معضلاتي اينچنيني ارائه گردد. اگر همه نبينند باز هم حداقل بخشي از اعضاي جامعه عمل كرده و آنها را منتقل مي‌كنند. در رسانه‌هاي گروهي به ويژه در صدا و سيما اين موضوع مي‌تواند در قالب فيلم‌ها ارائه گردد كه اين مسئله مهمي است. فيلم‌هاي قديمي اگرچه از ساختار درستي برخوردار نبودند اما مردانگي نيز در آنها تبليغ مي‌شد اما متأسفانه در فيلم‌هاي امروزي كمتر به اين موضوعات پرداخته مي‌شود.