مردم آگاه باشند که كمك مالي به برخي از متكديان، لزوماً باعث رضايت خدا نخواهد شد و اين كه آمار آسيبهاي اجتماعي تاكنون به صفر نرسيده، واقعيتي انكارناپذير است چرا که هر آسيب اجتماعي فاكتورها و علل زيادي دارد و كنترل همهي اين عواملِ زمينهساز و تشديد كننده، به طور همزمان بسيار سخت است.
این ها حرف های كارشناس دفتر امور آسيبديدگان اجتماعي بهزيستي استان یزد است که با اشاره به نقش باورهای دینی مردم در تقویت تکدیگری، می گوید: تكديگري علل متنوع و زيادي دارد و شناسايي علل و كنترل آنها، نيازمند امكانات زياد و مديريتي واحد است؛ ضمن اين كه نقش مردم نيز در كاهش اين آسيب اجتماعي مؤثر هستند.
حميده قائميزاده در رابطه با علل افزايش روزافزون تكديگري در استان يزد، به آشنایی متكديان با باورهاي مردم محيط فعالیت خود اشاره کرده و ادامه می دهد: بافت فرهنگي يزد و باور به اين كه كمك به ديگران در دين ما پسنديده است، باعث شده كه متكديان شهر از سوي مردم پذيرفته شوند و متکدیان نیز لااقل از درآمدي كه از اين راه به دست ميآورند، رضايت داشته باشند.
این کارشناس آسیبهای اجتماعی تاکید می کند: تا زماني كه گدايان خياباني درآمدي كه از كف خيابان جمع ميكنند، بيشتر از پولي باشد كه از راه مشاغل غيركاذب به دست ميآورند، از تکدیگری دستبردار نخواهند بود.
به گفته قائمیزاده، نداشتن شغل و حرفه نیز میتواند از دلايلِ ديگرِ ادامه چرخهي معيوب تكديگري در شهر باشد، چرا که متكديان اكثراً مهارت خاصي ندارند و آشنا به هيچ حرفهاي نيستند و اين امر باعث ميشود توانمندسازي اين افراد با مشكلاتي روبهرو شود و سازمانهاي حمايتي از جمله بهزيستي در بازتواني اين افراد دچار مشکل شوند.
اين كارشناس دفتر امور آسيبديدگان اجتماعي بهزيستي استان با بیان این که بخشي از متكديان هر شهري را مهاجرين تشكيل ميدهند، خاطرنشان می کند: استان يزد به لحاظ صنعتی بودن و به دلیل برخورداری از مراكز درماني زياد، در دسترس و كمهزينه، استانی مهاجرپذير است.
گدایی در برابر خارجی ها
بررسیهای انجام شده موید این مطلب است که متكديان استان یزد غالباً از استانهاي مرزي شرق یا جنوبی كشور هستند كه به صورت فصلي در اواخر تابستان و زمستان به يزد سفر ميكنند. اين افراد غالباً خويشاوند هستند يا از مناطق خاصي به يزد آمده و با هم آشنايي دارند. این افراد معمولاً كودكان خود را نيز در اين امر مشاركت ميدهند تا تأثير برانگيزتر شوند و گاهاً هم كودكانشان را با اقوام خود برای مبادرت به گدایی به یزد میفرستند.
به گفته كارشناس دفتر امور آسيبديدگان اجتماعي بهزيستي استان یزد ، دسترسي به خانوادههاي متکدیان و بررسي دقيق مشكلات زندگي اين افراد به دليل غير بومي بودن آنها سخت است. معمولاً اعتياد، طلاق و خشونت خانگي در بين آنها گزارش ميشود و همسرآزاري و كودكآزاري اقتصادي(بهرهكشي اقتصادي) نيز در بينِ زنان و كودكان این قشر مشاهده میشود.
قائمیزاده می گوید: متاسفانه اغلب متکدیان معتاد در خانوادهي خود فردي معتاد دارند، بنابراین اکثر درآمد حاصل از تكديگري آنها نیز صرف هزينههاي غيرضروري زندگي آنها ميشود و پول گدايي خود را در راه تغيير مثبت زندگي خود هزينه نميكنند.
اين كارشناس همچنین به آثار سوء فعالیت متکدیان در بافت تاریخی و در مقابل دیدگان گردشگران خارجی براي این استان گردشگرپذیر نیز اشاره و تصریح می کند: بيترديد ظاهرِ شهر يكي از فاكتورهاي ارزيابي گردشگران است و فرهنگ و روابط بين شهروندان، شغل مردم و سبك زندگي و درآمد افراد، از جمله عواملِ تأثيرگذار بر بازديدكنندگان و شكلدهندهي تصورِ آنها از ساكنين يك شهر است.
قائمیزاده با بیان این که حضور متكديان در شهر، فرهنگ شهر را نیز تحتالشعاع قرار ميدهد، یادآور می شود: متأسفانه متكديان در خانههاي بافت قديمي شهر نیز به صورت گروهي ساكن ميشوند و اغلب باعث رواج ساير آسيبها در اين خانههاي قديمي ميشوند.
وي ارجاع متكديان به سازمانهاي حمايتي را يكي از شيوههاي مناسب در كنترل تكديگري میداند و میگوید: تكميل چرخهي توانمندسازي متكديان و شناخت عواملِ تأثيرگذار، از جمله شيوههاي كنترل و كاهشِ اين آسيب اجتماعي است.
این کارشناس بهزیستی در مورد اقدامات صورت گرفته به منظور مبارزه با اين آسيب اجتماعي نیز تاکید می کند: سازمان بهزيستي يكي از ارگانهاي همكار در زمينهي كنترل و كاهشِ آسيب اجتماعي تكديگري است و شناسايي و جذب متكديان اغلب توسط شهرداري و با همكاري نيروي انتظامي انجام ميشود. در واقع بهزیستی متكديان گروه هدف این سازمان را از اردوگاه شهرداري، پذيرش ميکند و به دفاتر تخصصي سازمان ارجاع ميدهد.
كارشناس دفتر امور آسيبديدگان اجتماعي بهزيستي استان یزد در این باره، سالمندان، كودكان بيسرپرست و بدسرپرست، معلولين و كودكان آزارديده و غيره را از گروههاي هدف بهزيستي برشمرد و خدمات دفاتر بهزیستی در مورد آنها را نیز شامل نگهداري در مراكز بهزيستي، مصاحبه و مشاوره، آموزش و مواردی از این قبیل و با هدف توانمندسازي اين افراد، معرفی می کند.
قائمیزاده یادآور می شود: غیربومی بودن متكديان استان باعث بروز مشکلاتی در ساماندهي، بررسي، پيگيري و جلوگيري از برگشتپذيري آنها به خيابان میشود، از طرفی فرهنگ و باورهای دینی در استان مبنی بر كمك کردن براي رضاي خداوند، امرِ تكديگري در استان تقويت ميكند.
وی اظهار کرد: برخي متكديان به همین دليل، در استان ساكن ميشوند ولی متاسفانه با آسيبهاي اجتماعي ديگری نيز درگير میشوند به نحوی که گاهی در پشت ظاهرِ برخي گدايان شهر، حمل مواد مخدر يا سرقتهاي خانگي و محلي را نیز شاهد هستیم.
قائمیزاده معتقد است که حضور هر متكدي ميتواند الگوي نامناسبي را در شهر رواج دهد لذا تاکید می کند که مردم باید آگاه شوند كه كمك مالي به برخي از متكديان، لزوماً باعث رضايت خدا نخواهد شد و بهتر است كمكهاي مالي به این افراد پس از بررسي و تأييد نيازمندي آنها انجام شود.
