رجبطيب اردوغان، نخستوزير تركيه، بيشتر ماههاي 2013 را با جنگ سياسي پنهان در داخل پشت سر گذاشت اما انتخابات شهرداريهاي تركيه در روز يكشنبه 30 مارس چنان نتيجهاي به دنبال داشت كه او توانست سرانجام نفس راحتي بكشد. از اين انتخابات با توجه به آن منازعات داخلي به عنوان يك رفراندوم براي اردوغان تعبير ميشد. حزب عدالت و توسعه او توانست با كسب بيش از 45 درصد آرا پيروز اين انتخابات شود و اردوغان با اين پيروزي ثابت كرد كه هنوز متكي به رأي عمومي است. حالا او بايد منتظر انتخابات سرنوشتساز رياستجمهوري در ماه اوت باشد اما آيا اين پيروزي يك بار ديگر براي او تكرار ميشود؟
بعد از يك سال نبرد
اردوغان ماههاي اول 2013 را در جدال بر سر پارك گزي در استانبول شروع كرد. برنامه دولت او براي تخريب اين پارك و تأسيس مركز تجاري و موزه در آن با اعتراض جوانان استانبولي شروع شد و اعتراضات به سرعت از اين شهر به آنكارا، مركز تركيه و ديگر شهرهاي تركيه گسترش يافت. مقابله پليس ضدشورش با معترضان خياباني هزينه سنگين داخلي و خارجي براي اردوغان به دنبال داشت زيرا اتحاديه اروپا نسبت به برخورد نيروهاي پليس به دولت تركيه هشدار داد و با ادامه اعتراضات و خشونتهاي خياباني، اتحاديه فرايند مذاكرات با تركيه در مورد برنامه پيوستن تركيه به اتحاديه را به حالت تعليق درآورد. اردوغان در برابر اين موج گسترده اعتراضات مقاومت كرد و توانست آن را تا اندازه زيادي كنترل كند اما اين پايان دردسرهاي او نبود بلكه جبهه اصلي جنگ داخلي هنوز در پيش بود. نبرد اصلي در 17 دسامبر شروع شد كه واحد جرايم سازمان يافته از پليس تركيه دست به يك سري بازداشتهاي گسترده زده بود كه در ميان حدود 50 بازداشتي، افرادي از مقامات بالاي حزب عدالت و توسعه و حتي فرزندان وزيران اردوغان نيز وجود داشتند. اين موج از دستگيريها فقط رده بالا از اين حزب را هدف نگرفته بود بلكه بعد و با طرح نام فرزندان اردوغان معلوم شد كه هدف اصلي از اين موج خود اردوغان است. اردوغان در برابر اين حمله دو خط از مقابله را در دستور كار قرار داد. نخستين خط مقابله در برخورد مستقيم با نيروهاي پليس بود كه از عزل برخي از مقامات عاليرتبه مثل فرمانده پليس استانبول و نيروهاي پايينتر گرفته تا تنزل درجه و حتي عزل برخي از اين نيروها را شامل ميشد. دليل اردوغان در اين مقابله شديد با نيروهاي پليس اين بود كه او اين نيروها را متهم به تشكيل دولتي در برابر دولت خود كرده بود و بعد با طرح لايحه كنترل سيستم قضايي به مجلس گامي جلوتر برداشت تا علاوه بر نيروهاي پليس بتواند قدرت كنترل بر اين سيستم را نيز به دست آورد. خط ديگر مقابله اردوغان با متحدان ديروز خود در حزب عدالت و توسعه بود كه به لحاظ انديشه سياسي به جاي اينكه همفكر او باشند، دنبالهرو و حتي مريدعبدالله گولن بودند كه بنابر انديشه او ديگر نميتوانستند با اردوغان همراهي كنند. در واقع، حزب جمهوريخواه خلق به رهبري كمال قليچدار اوغلو به صورت رسمي حزب مخالف اردوغان و عدالت و توسعه است كه در جريان پارك گزي از معترضان حمايت ميكرد اما جبهه مقابل در پرونده فساد مالي نيروهاي خودي بودند تا اين حزب لائيك. از اين جهت بود كه اردوغان در اين نوبت مجبور شد نبرد خود را در خانه دنبال كند و البته همين نبرد نيز موجب شد تا گولن از پرده خارج شود و بر سر زبانها بيفتد.
رهبر پنسيلوانيانشين
اردوغان كه بعد از پيروزي در انتخابات شهرداريها به وجد آمده بود در ميان هوادارانش حاضر شد تا بگويد: «آراي مردمي آبروي كساني كه استقلال تركيه را نشانه گرفته بودند و در پي سوءاستفاده از صندوقهاي رأي بودند را از بين برد. تركيه به رقباي سياسي حقيقي غير از معارضان كنوني نياز دارد زيرا اين معارضان در پي ايجاد تفرقه ميان مردم و تبعيض هستند». هر چند او در اين سخنراني نامي از گولن نبرد اما با به كار بردن لفظ پنسيلوانيا، محل اقامت گولن، به روشني او را مورد حملات خود قرار داد و به اين وسيله بارها به تندي از او ياد كرد. در واقع، اين پيروزي بيشتر از آن كه غلبه اردوغان بر حريف لائيك وي باشد، يك پيروزي قاطع بر متحد سابق او است كه طي ماههاي گذشته جنگ بيروني اردوغان با فرماندهان ارتش، كماليستها، لائيكها و سكولارها را مبدل به جنگ خانگي با نيروهاي متحد سابق كرده بود. اكنون كه اردوغان توانست در اين مرحله نيز موفق باشد ميتواند نسبت به انتخابات رياست جمهوري در ماه آگوست اميد بيشتري داشته باشد مشروط به اينكه گوليستها در حزب او يا افراد ديگر اين جريان در تركيه در برابر اين پيروزي تسليم شده باشند.
