ساز دولت اسلامآباد براي تهران ناكوك مينوازد. روز دوشنبه كنسولگري ايران در پيشاور مورد حمله قرار گرفت. ديروز هم تقريبا همزمان با كشف يك بمب دست ساز نزديك كنسولگري ايران در پيشاور، وزير نفت پاكستان گفت كه خط لوله سوم به صلح بين ايران و پاكستان ديگر روي ميز دولت اسلام آباد نيست. همه اينها در فاصلهاي كمتر از يك ماه، يعني بعد از ربوده شدن پنج سرباز مرزباني ايران به دست گروه تروريستي جيشالعدل مستقر در بلوچستان پاكستان اتفاق افتاده است. شايد دولت پاكستان همه اين اتفاقها را در يك زنجيره به هم پيوسته نبيند، ولي در تهران، اين اتفاقها در يك راستا تحليل مي شوند:« انتحار منطقهاي عربستان سعودي عليه ايران.»
به گزارش «جوان»، شاهد خاقان عباسی وزیر نفت پاکستان ديروز در جمع نمايندگان مجلس ملي پاكستان گفته که كار بر روي پروژه خط لوله صلح ايران به پاكستان روي ميز پاكستان قرار ندارد و تنها پس از برداشته شدن تحریمها علیه ایران قابل انجام است. وزیر نفت و منابع طبیعی پاکستان گفته كه در نبود تحریمهای بین المللی، این پروژه میتواند طی سه سال تکمیل شود، اما به دلیل تحریمها علیه ایران، دولت در حال حاضر نمی تواند کار بیشتری انجام دهد. طبق توافقاتي كه ايران و پاكستان در زمان مراسم شروع به كار ساخت خط لوله انجام داده بودند، بايد این خط لوله تا دسامبر 2014 به بهرهبرداری برسد. ايران بخش مربوط به خود (تا مرز پاكستان) را انجام داده، ولي کوتاهی پاکستان در تکمیل به موقع خط لوله در خاک خود موجب شده که تکمیل پروژه در زمان مقرر امكانپذير نباشد. هرچند مقامهاي پاكستاني ميگويند كه در صورت لغو تحريمهاي بينالمللي عليه ايران، اين پروژه را تكميل خواهند كرد، ولي به نظر ميرسد اين موضع گيري طرف پاكستاني، براي فرار از جريمهاي است كه طرف پاكستاني طبق قرارداد دوجانبه متعهد به پرداخت آن شده است. منابع مطلع ميگويند پاكستان در شرايطي قرارداد خط لوله صلح را با ايران امضا كرد كه ايران تحت تحريمهاي بين المللي قرار داشت بنابراين، مقامهاي پاكستاني از پيش، نسبت به دشواريهاي ساخت اين خط لوله مطلع بودهاند. از اين گذشته، آنها ميگويند كه توافق ژنو بين ايران و 1+5 در مقايسه با سال 2013 (زمان شروع پروژه) شرايط مناسبتري به وجود آورده است.
ما به ازاهاي چند ميليون دلاري
تصميم دولت پاكستان هنوز به طور رسمي به دولت ايران اعلام نشده و به همين خاطر بیژن زنگنه وزیر نفت صبح ديروز در گفتوگو با مهر گفت: «تاکنون رسماً اطلاعی درباره توقف واردات گاز ایران توسط پاکستان ندارم.» و تاكيد كرد كه «تا پاکستان مواضع خود را رسماً به وزارت نفت اعلام نکند، نمیتوان در این باره واکنش و یا تصمیمگیری کرد.» با اين حال،به نظر مي رسد تصميم دولت پاكستان براي معلق كردن خط لوله صلح، بخشي از زنجيره چرخشهاي پاكستان در شرايط جديد منطقه است. اول ماه ژانويه 2014 (نزديك به دو ماه قبل) سعود الفيصل وزير خارجه عربستان به پاكستان سفر كرد و از همان زمان بود كه روند چرخ هاي سياست خارجي پاكستان آرام آرام شروع شد. اين روند طي يك ماه گذشته با ربوده شدن پنج سرباز مرزي ايران به دست گروه تروريستي جيشالعدل روند سريعتري به خود گرفت و سفر هفته قبل وزير دفاع عربستان به اسلام آباد، اين چرخش را تكميل كرد. در جريان اين سفر، دولت پاكستان براي اولين بار از رويكرد بيطرفي در بحران سوريه خارج شد و اعلام كرد كه از تشكيل دولت انتقالي در اين كشور حمايت ميكند. بعد از اين سفر، منابع غيررسمي فاش كردند كه طرفين براي اعزام 30 هزار نيروي پاكستاني به سوريه و همچنين انتقال تسليحات سنگين به معارضان دولت سوريه توافق كردهاند. همين ديروز بود كه هیو توملینسون یک نویسنده انگلیسی فاش کرد تعداد تروریستهای سعودی که در کنار گروههای تروریستی مرتبط با القاعده در عراق و سوریه می جنگند، چند برابر شده است.
ما به ازاي اين تغيير مسير دولت پاكستان، قراردادهاي چند ميليون دلاري وزارت دفاع پاكستان براي سرمايهگذاري در حوزههاي زيربنايي اين كشور بود كه تا كنوني فقط بخشهايي از آنها علني شده است. دوشنبه هفته قبل اعلام شد كه در جريان سفر وزير دفاع عربستان ، رياض با اعطاي اعتبار 183 ميليون دلاري به پاكستان موافقت كرده است. اين مبلغ در چارچوب دو قرارداد جداگانه به پاكستان اعطا خواهد شد. يكي از اين قراردادها به ارزش 125 ميليون دلار، براي واردات فرتيلايزر از عربستان بسته ميشود و قرارداد دوم نيز به ارزش 8/57 ميليون دلار، اعتبار لازم براي ساخت پروژه سد برق آبي «گولن گل» بر روي رود مستوچ را فراهم ميكند.
هدف چيست؟
همه اينها بخشهاي اعلام شده استراتژي عربستان سعودي براي به چالش كشيدن سياست خارجي ايران در منطقه، تحت شرايطي است كه تهران از يك طرف با همكاري روسيه و حزبالله لبنان، موازنه قدرت را به سود حكومت بشار اسد تغيير داده و از طرف در حال مذاكره با 1+5 براي رسيدن به توافق هستهاي است. ناظران تاييد مي كنند كه استراتژي رياض، تشديد تنشهاي ژئوپليتيك با ايران از بيروت تا دمشق و بغداد و از آنجا تا مرزهاي جنوب شرقي، پيشاور و اسلام آباد است. اين استراتژي فعلاً با اقدامات تروريستي عليه مراكز ديپلماتيك ايران كليد خورده، ولي به مرور زمان ممكن است ابعاد جديدتري هم به خود بگيرد.رياض اين استراتژي را هيچ گاه رسماً اعلا نكرده، ولي گروههاي غير حكومتي كه عربستان منتسب به فراهم كردن چتر امنيتي براي آنها است، طي هفته هاي اخير، به خصوص بعد از كنفرانس نافرجام ژنو-2 براي صلح در سوريه، از گفتن آن ابايي ندارند.همين ديروز، گروه تروريستي جبهه النصره در بيانيهاي اعلام كرد: «ما در واکنش به اقدامات حزبالله در سوریه تصمیم گرفتیم تا جنگ و درگیری را به مقرهای حزبالله در لبنان بکشانیم تا آنها هم رنجهای مردم سوریه را تجربه کنند.»
