فيلم«12 سال بردگي» برگرفته از خاطرات سياهپوستي به نام «سالامن نورثاپ» است كه در امريكاي پيش از جنگهاي داخلي ربوده شد و بهعنوان برده او را فروخته و براي كار اجباري به يك مزرعه در ايالت لوئيزيانا فرستادند. سازندگان اين درام نياز به يك مشاور تاريخي و هنري مانند «لوئيس گيتس جونيور» داشتند تا بهتر بتوانند وقايع تلخ تاريخ امريكا را به تصوير بكشند. «گيتس»، محقق دانشگاه هاروارد، تهيهكننده، منتقد ادبي، نويسنده و سردبير است. براي همين فيلم وقتي صحبت از ترسيم و بازسازي شرايط كار و زندگي بردگان ميكند، نشان از واقعيتهاي تاريخي دارد كه از بيان آن مضايقه نكردهاند، هيچ چيز در فيلم تعديل نشده است و صحنههاي خشونت در نماهايي رك و صريح به تصوير كشيده شدهاند. فيلم«12سال بردگي» نوشته «جان ريدلي» و به كارگرداني «استيو مك كوئين» است كه در جشنواره «تلوريد» به نمايش درآمد. با اينكه اكران آن محدود بود اما بازخورد زيادي پيدا كرد وگيشه موفقي داشت و در انتظار اسكار است. «هنري لوئيس گيتس جونيور» با «استيو مك كوئين» كارگردان فيلم گفتوگوي مفصلي كرده تا درباره هدف او و تجاربي كه كسب كرده است صحبت كند. بخشهايي از اين گفتوگو را مرور ميكنيم:
چطور شد كه «سالامن نورثاپ» را كشف كرديد؟
اينكه كار ازكجا شروع شد، بايد بگويم از همان ابتدا ميخواستم داستاني درمورد بردهداري بنويسم. احساس ميكردم سينما يك خلئي دارد و گاهي اين حس را داشتم كه چيزي در مورد بردهداري گفته نميشود و براي سينما مهم نيست. من ميخواستم از يك منظر جديد كه تا به حال از آن گفته نشده است بگويم. حقي كه از يك مرد آزاد امريكايي ـ آفريقايي تبار سلب شده بود و او را به عنوان برده ربوده بودند. بعد از آن ايده اوليه را با «جان ريدلي» درميان گذاشتم اما كار نقص داشت و جالب نبود. اينجا بود كه همسرم به من گفت چرا شما اين كتاب را نميخوانيد.
پس بايد مديون همسرتان باشيد؟
بله، هر صفحه از كتاب «12سال بردگي» براي من الهامبخش بود. خيلي عصباني و ناراحت ميشدم كه چرا من اين كتاب را نداشتم اما بعد از آن متوجه شدم كه خيليها درمورد اين كتاب و مطالب آن چيزي نميدانند و تا بهحال درمورد آن فيلمي هم ساخته نشده است؛ بنابراين عشق و علاقهام را بهكار بيشتر كرد.
چه چيزي در داستان زندگي «سالامن نورثاپ» براي شما جالب بود كه تصميم گرفتيد آن را به صورت فيلم به نمايش درآوريد؟
با ديدن همه آن تصاوير، ميخواستم كاري كنم تا آنها ديده بشوند. اين هميشه براي من قدرت بوده است. وقتيكه كتاب را خواندم، ميخواستم اين تصاوير را نشان بدهم. بردهداري مانند وجود يك فيل در اتاق است و آنچه شما انجام ميدهيد اين است كه كمكم آن را قابل مشاهده ميكنيد. ما بايد براي درك واقعيتي كه وجود دارد كاركنيم. بيشتر افراد نميدانند و كورهستند اما هيچ بهانهاي وجود ندارد اين قدرت سينماست كه بايد اينها را به تصوير بكشد.
چرا فكر ميكنيد كه غرب مثل آدم كور با يك فيل در اتاق است؟ آيا اين را فقط به غرب اختصاص ميدهيد يا درهمه جاي دنيا مصداق دارد؟
بردهداري يك اتفاق شرمساركننده است كه در غرب اتفاق افتاده و هرگز چيزي مانند كميسيونهاي حقيقتياب در مورد آن تشكيل نشده است. اثرات بردهداري هنوز هم وجود دارد. شما ممكن است كور باشيد، اما احمق نيستيد، ببينيد در اطراف ما بردهداري هنوز هست. در آموزش و پرورش، در زندان وغيره و غيره. بايد همكاران من اين حقايق را ثبت كنند.
با توجه به اينكه بخش قابل توجهي از فيلمهاي سينمايي به بحث بردهداري پرداختهاند مانند «12سال بردگي»، شما فكر ميكنيد اين نقطه عطفي در سينماي سياهپوستان و توليدات مستند است؟
اميدوارم كه چنين باشد، زيرا هزاران داستان براي گفتن وجود دارد. كسي نميداند «سالامن نورثاپ» كه بود. اين تاريخ بايد در ذهن همه حك شود. فيلم درباره راهآهن زيرزميني( پيشرفتصنعت)حرف نميزند، اينها فقط داستانهاي تاريخي شگفتانگيز نيستند بلكه تجربه هر امريكايي ـ آفريقايي تبار اين بوده است. تكنولوژي ما را سرگرم خود كرده است اما اينها تاريخ باورنكردني ما هستند.
آنها هنوز هم كار ميكنند؟
بله و البته هاليوود هميشه به دنبال پول است تا زمانيكه آنها را به چشم داستانهاي زيبا و شگفتانگيز نگاه ميكند. بايد بگويم من اصلا به اين فكر نميكردم كه چيزي به داستان اضافه كنم تا برايم امتيازي باشد آنچه را ياد گرفتم به كار بردم. من اجازه داشتم به دانشگاه بروم و تحصيلات رايگان داشته باشم بدون اينكه پولي پرداخت كنم. تنها تفاوت بين من و يك فيلمساز امريكايي - آفريقاييتبار اين بود كه در يك مرحله خاص از زندگي فرصت داشتم تا به صورت رايگان آموزش ببينم. اما فكر ميكنم براي بسياري از امريكايي ـ آفريقايي تبارها محدوديتهاي زيادي وجود دارد.
آيا فكر ميكنيد چون فاصله زيادي با اين موضوع وجود دارد درك آن براي ما مشكل است؟ احساس گناه نسبت به آنچه اجداد ما انجام دادهاند؛ فكر ميكنيد بهوسيله هنر ميتوانيد آن را بيان كنيد؟
گمان ميكنم، جيمز براون ميگفت:«شما آن چيزي كه نشان ميدهيد نيستيد.» پدر و مادر خود من را از جزاير كارائيب به صورت بيرحمانهاي براي بردهداري برده بودند. همه آنچه در اين صد سال اتفاق افتاده است را نميتوان گفت. خوب! اجازه بدهيد بيشتر دريافت كنيم و همه چيز را جاي خود قرار بدهيم. ما درمورد 400 سال بردهداري و شكنجه رواني صحبت ميكنيم. پس نسل فعلي گناهي ندارد من هم دنبال مجرم نيستم. اما چيزي شبيه به كميسيونهاي حقيقتياب سازمان ملل در آفريقاي جنوبي وجود ندارد، تا حداقل نوعي پذيرش اين تاريخ را داشته باشند؛ البته افرادي كارهايي انجام دادند، اينجا ديگر نيازي نيست در مورد حس گناه صحبت كنيم، حتي آفريقاييها را ميفروختند. بهنظرم بايد بعضي از رؤسايجمهور عذرخواهي كنند.
بله، رئيسجمهور بنين درمحراب يك كليسا در ايالات متحده براي طلب بخشش زانو زده بود.
بله، و رئيسجمهور كشور غنا هم عذرخواهي كرده، اما آيا رئيسجمهور امريكا تا به حال عذرخواهي كرده است؟ چگونه ميتوانيم به جلو پيشرفت داشته باشيم؟ اين زمان براي ايالات متحده، براي انگليس، براي هلند، فرانسه، پرتغال و غيره زمان عذرخواهي است.
و شايد فيلم«12سال بردگي» گام اول است. نظرشما در مورد امريكاييهاي آفريقاييتبار چيست؟ آيا احساس ميكنيد اين فيلم به درك بهتر شما كمك كرده است؟
من هميشه با فرهنگ آفريقايي ـ امريكايي مرتبط بودهام. به ياد ميآورم كه مايكل جردن، ورزشكار سياهپوست را ديدم كه ميگفت:« اوه! همه مردم با هم برابر هستند. » وقتي در سال 1977 به امريكا آمدم به ديدار خانوادهام رفتم. من هميشه اين ارتباطها را در امريكا داشتهام و حفظ كردهام.
شما ميدانيد، همه ما سياهپوست هستيم. ما داراي مشخصههايي هستيم و از نظر زماني، مكاني، شرايط و فرهنگ خاصي داريم كه براي فيلمسازان امريكايي- آفريقايي داراي نقاط كور و مانع كار است؟
نه اينطور فكر نميكنم. اميدوارم كه اين طوري كه درمورد آن صحبت ميكنيد نباشد.
منبع: theroot
جالب بود 
