تعطيلات كريسمس براي مردمان كشورهاي اروپايي معمولاً بهترين فرصت براي سفر خانوادگي به كشورهاي دور محسوب ميشود؛ شايد به همين خاطر بسياري از كشورهاي گردشگرپذير آسيايي با فراست و درك موقعيت از مدتها پيش از فرا رسيدن اين ايام به تبليغات وسيع جاذبههاي گردشگري خود ميپردازند؛ جمهوري آذربايجان يكي از كشورهايي است كه براي معطوف كردن نظر گردشگران اروپايي ايام كريسمس به سمت خود با شبكه TV5Monde فرانسه قرارداد بسته است و فيلم تبليغاتياش در دو بخش از اين شبكه پخش ميشود. در عصر رقابت بر سر جذب گردشگر بيشتر، معمولاً به روز بودن با شيوههاي نوين جذب گردشگر و موقعيت سنجي است كه جواب ميدهد؛ تبليغ يكي از بهترين راههاي معرفي جاذبههاي گردشگري كشورها محسوب ميشود؛ روشي كه سالها است در كشورمان محلي از اعراب ندارد و عدم وجود اعتبار، بهانه هميشگي مديران حوزه گردشگري براي تبليغ ايران در سالهاي گذشته بوده است؛ جاي تعجب دارد كه اعتبارات حوزه گردشگري براي كشوري چون جمهوري آذربايجان كه به هيچ وجه چه در حوزه سياسي و چه در حوزه فرهنگ و جاذبههاي گردشگري و علي الخصوص حوزه اقتصادي قابليت رقابت با ايران را ندارد تاكنون به اقدامات زيربنايي بسيار گستردهاي در حوزه تبليغات اين كشور جان داده است و اما در ايران اعتبارات هميشه پاي لنگ صنعت گردشگري محسوب ميشود. جمهوري آذربايجان و باكو به عنوان قلب گردشگري آن كه به عقيده بسياري از گردشگران ايراني با بندر انزلي ايران برابري ميكند در آستانه تعطيلات كريسمس فرصت را غنميت شمرده و در بخشي از همكاريهاي دوجانبه وزارت فرهنگ و گردشگري خود با شبكه TV5Monde فرانسه، فيلمي تبليغاتي تحت عنوان «آذربايجان: ميراث باكو و مناطق اطرافش» را از اين شبكه پخش كرده است؛ شبكه TV5Monde فرانسه يكي از پر بينندهترين شبكههاي تلويزيوني است كه با كيفيت HD در سطح گستردهاي از محدوده جغرافيايي جهان از جمله اروپا، امريكا و آسيا پخش ميشود و مخاطبان زيادي دارد. اين فيلم در دو قسمتي كه در روزهاي اخير پخش شده است منطقه قوبا آذربايجان را در كنار پتانسيلهاي گردشگري، هنر، سنتها و فرهنگ و غذاهاي اين كشور معرفي كرد. شركت تلويزيوني «يوني كپ UNICAP » اين فيلم را به سفارش آذربايجان ساخته است و ميتوان حساب آن را كرد كه با وجود حجم گسترده و غير قابل مقايسه پتانسيلهاي گردشگري در ايران و نيز شمار زياد استعدادهاي جوان فيلمسازي در كشور كه ميتوانند ايران و صنعت گردشگري و هنر و فرهنگش را در قالب بهترين و زيباترين فيلمهاي مستند به مخاطبان جهاني القا كنند هيچگاه در اين مسير قدم قابل ذكري برداشته نشده است. جمهوري آذربايجان كه تيزرهاي تبليغات گردشگري آن در ساير ايام سال نيز از شبكههاي مختلف جهان پخش ميشود تنها يكي از كشورهايي است كه در آستانه كريسمس و تعطيلات سال نو ميلادي بر حجم تبليغات گردشگري خود افزوده است؛ بسياري از كشورهايي كه خواهان گرفتن سهم قابل ملاحظهاي از آمار اقتصاد جهاني گردشگري هستند معمولاً چنين فرصتهايي را به راحتي از دست نميدهند؛ اما درسالهاي گذشته چنين فرصتهايي در كشورمان معمولاً بسيار آسان از كف رفته است و اين فرصت در سال جاري نيز به رغم تأكيد دولت جديد بر مقوله گردشگري و ارزآوري آن باز هم احيا نشد. تنها نكته قابل توجه اظهار نظر معاون گردشگري جديد اين سازمان است كه در آخرين نشست خبري خود از افزايش رغبت گردشگران خارجي براي گذراندن تعطيلات سال نو ميلادي و كريسمس در ايران خبر داد اما وي از اعلام آماري كه نشان دهنده اين ميزان رشد باشد سخني نگفت؛ در ماههاي گذشته و همگام با موفقيت سياسي ايران در مذاكرات ژنو، رسانههاي خارجي نگاه ويژهاي به گردشگري ايران داشتند و از جمله روزنامه گاردين انگليس كه يكي از پر مخاطبترين نشريات جهان است طي گزارشي بلند به گردشگري ايران و باز شدن درهاي آن به روي گردشگران خارجي خبر داد. معاونت گردشگري همچنين رشد 30 درصدي ورود گردشگر به كشور در شش ماهه اول سال را اعلام كرده است اما اين مقدار رشد را هم به هيچ عنوان نميتوان معلول سياستهاي تبليغاتي سازمان ميراث فرهنگي دانست. توجه گردشگران خارجي به ايران مديون رسانههاي خارجي يا تبليغاتي است كه از گردشگر به گردشگر منتقل ميشود. اين يك اشكال بزرگ است كه در ايران چيزي تحت عنوان تبليغات خارجي رسانهاي معنايي ندارد و تبليغات عموماً در سطح محدود و هر از گاهي در قالب حضور بخش خصوصي حوزه گردشگري در نمايشگاههاي خارجي چون فيتور اتفاق ميافتد.
