اشميت انبوم از كارشناسان خبره و بنام اطلاعاتي در آلمان است كه رياست مؤسسه تحقيقاتي براي سياست در باواريا را به عهده دارد و شهرتش تا آن حدي است كه هفتهنامه ديتسايت از او به عنوان كسي ياد كند كه «مراقب مراقبان» است يا به عبارتي ديگر، كسي است كه بر خبرگان اطلاعاتي- امنيتي اشراف دارد. تارنماي دويچهوله در مصاحبه چند هفته قبل از او پرسيد: «آژانس امنيت ملي امريكا (NSA) قادر به چه كاري است يا به بياني ديگر، چه ميتواند بكند؟» او در پاسخ به اين پرسش گفت: «دفتر فدرال امنيت اطلاعات( BSI) تلاش دارد از ارتباطات حكومتي حفاظت كند. اين دفتر مسئول فناوري براي كدگذاري است آنهم نه فقط براي صدراعظم، بلكه براي وزيران (ايالتي)، وزيران دولت و تمام سازمانهاي دولتي، اما تمام كارشناسان فناوري اطلاعات (IT) در آلمان موافق اين موضوع هستند كه تقريباً در برابر تواناييهاي كلان آژانس امنيت ملي امريكا و فناوري پيشرفتهاش، دفاعي وجود ندارد. اگر آنها بخواهند كدگذاري در جايي را بشكنند، ميتوانند آن را انجام دهند. دستور آنها از كاخ سفيد ميآيد و شخص رئيسجمهور تصميم ميگيرد كدام اهداف اطلاعاتي را دنبال كنند. در اين مورد، اتهامي به صورت واقعي بر آژانس امنيت كلي امريكا وارد نيست، بلكه اوباما متهم است.»
اين پاسخ از سوي انبوم به عنوان يك كارشناس ارشد حوزه اطلاعاتي، تصويري روشن از وضعيت صحنه اطلاعاتي بين امريكا و اروپا را نشان ميدهد. اين صحنه بيانگر وضعيت جنگي است؛ وضعيتي كه در آن امريكا موضع حمله دارد و انبوم از ناتواني آلمان در دفاع از خود ميگويد. بايد توجه داشت كه اين دفاع مربوط به شهروندان عادي آلمان نيست، بلكه مسئله بر سر دفاع از عاليترين مقامات و نهادهاي آلمان است كه مورد تهاجم امريكا قرار گرفتهاند و كدگذاران آلماني نميتوانند در برابر اين حمله حتي از آنگلا مركل صدراعظم خودشان دفاع كنند. تصور كنيد كه آنگلا مركل، بخواهد در مورد وضعيت نيروهاي آلماني در افغانستان يا هزينهها و امكانات نيروهاي مسلح آلمان از وزير دفاع خود پرسو جويي كند يا آنكه با وزير دارايي خود در مورد نشست سران اتحاديه اروپا و بحث بر سر بودجه اتحاديه يا هر مسئله ديگري از شرايط بحران مالي حوزه يورو گفتوگويي كند. او با تلفن همراه خود با وزيرانش تماس ميگيرد يا ايميلي دريافت ميكند. اين ارتباط خانم صدراعظم به طور طبيعي بايد محرمانه باشد اما به اعتراف انبوم چنين چيزي ممكن نيست و تنها مشكل آژانس امنيت ملي امريكا (NSA) «زمان است» تا به ارتباطات خانم صدراعظم دسترسي پيدا كند. علاوه بر مركل، كل سيستم سياسي- اداري آلمان در معرض حمله اطلاعاتي امريكا هستند و در مقابل، آلمان قادر به دفاع از خود نيست. اين جزء ديگري از تصوير انبوم است كه در آن وضعيت دفاعي آلمان تشريح شده است. او توانايي كلان فناوري اطلاعاتي امريكا را به عنوان پايه دليل خود بيان كرده تا ناتواني نهادهاي آلماني در برابر حمله اطلاعاتي امريكا را توضيح داده باشد اما يك جنبه ديگر وجود دارد كه او به آن توجهي نكرده است.
وجه ديگر، در نوع رابطه اطلاعاتيامنيتي آلمان يا ديگر كشورهاي عضو اتحاديه اروپا با امريكاست. اين رابطه در طول دهههاي گذشته بر اساس اعتماد بين دو طرف و به خصوص اعتماد طرفهاي اروپايي به ايالات متحده بنا نهاده شده است. آلمان و ديگر كشورهاي اروپايي در اين سالها، امريكا را به عنوان متحد اصلي خود ميدانستند و از اين جهت به نحوه و ماهيت فعاليت آن اعتماد كامل داشتند. آنچه باعث شده آنگلا مركل يا ديگر دولتمردان اروپايي از جاسوسي امريكا دچار شك شوند در تزلزل اين اعتماد است. آنها به يكباره متوجه شدهاند كه طرف مورد اعتماد و متحد نزديك آنها به طور مستمر در تمام اعمالشان جاسوسي ميكرده و به نوعي زير نظر جاسوسان امريكايي زندگي ميكردند. روشن است كه اساس اين اعتماد مانعي در تدارك براي دفاع اطلاعاتي در برابر اين دست جاسوسيها بوده كه در سالهاي گذشته باعث ميشده دولت آلمان به فكر دفاع از خود در برابر امريكا بيفتد. انبوم در طول مصاحبه خود بر ميزان تواناييهاي اطلاعاتي امريكا تأكيد و به نوعي مبالغهآميز در مورد آن صحبت كرده اما ميتوان پرسيد كه همان كارشناسان اطلاعاتي موردنظر او در دانشگاههاي آلمان يا در شركتها و نهادهاي اطلاعاتي نميتوانند سيستمهاي دفاعي مناسب در برابر حملات امريكا ايجاد كنند؟
جزء سوم از تصوير اين كارشناس اطلاعاتي در مسئوليت حملات اطلاعاتي امريكا به اروپاست كه انبوم به صورت مستقيم انگشت اتهام را نه به سوي آژانس امنيت ملي و كارشناسان آن بلكه به سوي شخص باراك اوباما، رئيسجمهور امريكا، گرفته است. معلوم است كه جاسوسي از گوشي همراه آنگلا مركل نميتواند خودسرانه و با تصميم شخصي چند هكر در NSA باشد بلكه اين جاسوسي تنها با دستور مستقيم كاخ سفيد و شخص رئيسجمهور امريكا امكانپذير است. هر چند كه انبوم در طول مصاحبه خود دليل روشني درباره مسئوليت مستقيم اوباما در اين باره مطرح نكرده اما اصل استدلال او توجيهپذير است؛ چراكه سطح جاسوسي امريكاييها آن قدر غيرعادي است كه از حد اختيارات NSA يا هر نهاد اطلاعاتي ديگر ايالات متحده خارج باشد و بايد دستوري از بالاترين مقام امريكا در كار باشد. در اين صورت، مسئله حمله اطلاعاتي امريكا به اروپا تنها مسئلهاي امنيتي و مربوط به نهادهاي اطلاعاتي نيست بلكه مبدل به مسئلهاي سياسي بين دولتها شده كه در عمل دولتهاي دو سوي آتلانتيك را در برابر هم قرار داده است. روشن است كه هر دو سوي آتلانتيك سعي خواهند كرد به هر نحو شده اين بحران سياسي را پشت سر بگذارند اما بعد از اين، ديگر نميتوانند همانند گذشته اصل را بر اعتماد دو طرفه قرار دهند. حل بحران براي هر دو سوي آتلانتيك آرامش در روابط سياسي خواهد بود؛ آرامشي كه درون آن پر از بياعتمادي است.
