اين روزها ژنو مركز توجهات جهان قرار گرفته است. پرونده هستهاي ايران كه سالها به يك چالش جدي در سطح دنيا تبديل شده و تبليغات منفي زيادي روي آن صورت گرفته بود، حالا در ژنو و با حضور مقامات كشورهاي درگير در اين پرونده فصل جديدي را تجربه ميكند. حجم اخبار خروجي از محل مذاكرات در ژنو به حدي بالاست كه حتي بسياري از رسانههاي معتبر بينالمللي نيز گاهي اوقات از تحولات عقب ميمانند و نميتوانند به درستي اخبار را گزارش كنند. اگرچه همين حجم بالاي انتشار اخبار نيز باعث شده رسانههاي غربي دست به شيطنت بزنند و در حالي كه تأكيد هر دو طرف مذاكرات بر عدمانتشار محتواي گفتوگوهاست، اطلاعات خلاف واقعي را منتشر ميكنند تا نه تنها بتوانند بر روند مذاكرات تأثير بگذارند بلكه افكار عمومي را به سمت و سويي كه ميخواهند هدايت كنند.
تلاش ايران براي ايجاد انشقاق در غرباما رويداد مهمي كه در ژنو روي داد و كمتر به آن پرداخته شد، تلاش جمهوري اسلامي براي دور جديدي از گفتوگوها در قالب ديدارهاي دوجانبه است. ايران در آغاز مذاكرات هستهاي خود تنها با سه كشور اروپايي پشت ميز گفتوگو مينشست اما با گذشت زمان و جديتر شدن عزم ايران براي دستيابي به فناوري صلحآميز هستهاي كشورهاي ديگري نيز به اين ميز اضافه شدند و صفوف مخالفان برنامه هستهاي ايران قويتر از هر زمان ديگري شد؛ مخالفاني كه هر كدام با نيت و هدف خاصي به مذاكرات ميآمدند اما در يك اصل كه همان ايجاد فشار به جمهوري اسلامي است، با هم مشترك بودند. نمونه بارز اين موضوع را ميتوان در رفتارهاي چين و روسيه كه اگرچه به ظاهر بر دستيابي ايران به فناوري صلحآميز هستهاي تأكيد ميكردند اما در عمل نه تنها حمايتي از اين موضوع نميكردند بلكه در شوراي امنيت سازمان ملل به قطعنامههاي ضدايراني رأي مثبت ميدادند و خود يكي از پيشتازان اجراي تحريمهاي اقتصادي عليه كشورمان بودند.
حال جمهوري اسلامي با اتخاذ سياستي جديد به دنبال شكستن صفوف مخالفان ايران است كه بخشي از اين تلاش را ميتوان در گفتوگوهاي جداگانه ايران با كشورهاي عضو 1+5 مشاهده كرد؛ گفتوگوهايي كه كنجكاوي اين كشورها را براي پي بردن به متن مذاكرات خصوصي ايران با ديگر اعضا در پي داشته و زمينهساز ايجاد رقابتي جدي ميان آنها براي نزديك شدن به جمهوري اسلامي شده است، البته ايران در گذشته نيز با شريك كردن برزيل و تركيه در مذاكرات به دنبال شكستن اين فضا بود اما متأسفانه برخي اشتباهات محاسباتي اجازه نداد كه اين هدف محقق شود.
نياز به اتحاد ملي اما شكاف ايجاد شده در ميان دشمنان جمهوري اسلامي به مناسبت اين مذاكرات در حالي است كه متأسفانه در داخل كشور نيز يك دوگانگي و شكاف در حال شكلگيري است و كموبيش اتحاد ملي را مورد تهديد قرار داده است؛ موضوعي كه بيشك مايه خوشحالي دشمنان خواهد بود و قطعاً به دنبال آن خواهند بود كه از ايجاد همين دوقطبي به اهدافشان در داخل ايران برسند؛ دو گروهي كه يكي بسيار خوشبينانه به مذاكرات مينگرند و كار را تمام شده ميانگارند و گروهي ديگر كه رسيدن به يك توافق جامع را بسيار تاريك و سياه ميپندارند و تيم گفتوگو كننده ايران را سازشكار ميخوانند. اين در حالي است كه در شرايط فعلي نيازمند رعايت مشي درست در اين مواجههها هستيم؛ موضوعي كه رهبري معظم انقلاب نيز در سخنان اخير خود به آن اشاره كردند و ضمن حمايت از تيم ديپلماسي كشور، غربيها را در اين مسير غيرقابل اعتماد خواندند، بنابراين لازم است در داخل كشور ضمن هماهنگي با ميزان و معياري كه از سوي رهبري معظم در اين خصوص اعلام شده و پرهيز از خوشبيني و سياهبيني مفرط، از فضاي به وجود آمده در عرصه بينالملل و شكاف ميان دشمنان جمهوري اسلامي به بهترين نحو استفاده كرد.
لزوم امضاي يك سنداما اگرچه تا لحظه تنظيم اين گزارش هيچ خبر رسمي در خصوص توافقات و گفت و شنودهاي ژنو در رسانهها منتشر نشده است اما اين توافقات هرچه كه باشد، يك وجه التزام خواهد داشت و اين وجه التزام چيزي نيست، جز تنظيم يك سند معتبر بينالمللي با امضاي وزراي خارجه كه در آن وظايف و تعهدات طرفين ذكر شده باشد. اين تجربهاي تازه براي ايران نيست چراكه ايران در طول تاريخ بارها قرباني پيمانشكني و عدمپايبندي به غربيها شده و از اين مسير ضربههاي فراواني نيز خورده است، بنابراين تنظيم اين سند، نه تنها ميتواند تضميني بر حسن اجراي توافقات باشد بلكه در صورت پيمانشكني مجدد طرفهاي غربي، جمهوري اسلامي با استناد به اين سند ميتواند حقانيت خود را در مجامع بينالمللي به اثبات برساند و طرفهاي مقابل را رسوا كند.
