جوان آنلاین: اجرای حکم دادخواهی ۷۷۱ بیمار پروانهای علیه دولت امریکا وارد مرحله تازهای شد. رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل از توقیف یک نفتکش و فروش محموله نفت متعلق به امریکا در سال ۱۴۰۲ خبر داد و اعلام کرد وجوه حاصل از این فروش، پس از طی مراحل قانونی، برای جبران بخشی از خسارت واردشده به بیمارانی که بر اثر تحریمها از دسترسی به داروهای حیاتی محروم شدهاند، اختصاص یافته است؛ اقدامی که میتواند مسیر قضایی جدیدی را برای جبران خسارت دیگر بیماران ایرانی از محل اموال توقیفشده امریکا بگشاید.
به گزارش خبرگزاری میزان، رئیس شعبه ۵۵دادگاه امور بینالملل روز گذشته با تشریح روند اجرای حکم پرونده دادخواهی ۷۷۱ بیمار پروانهای علیه دولت امریکا و سردمداران آن، از توقیف نفتکش و فروش محموله نفت متعلق به امریکا در سال ۱۴۰۲ خبر داد و گفت: وجوه حاصل از فروش این محموله به حساب قوه قضاییه واریز شده و دستورات قضایی لازم برای توزیع آن صادر شده است.
بیماران پروانهای نخستین دادخواهان علیه امریکا
وی با تشریح جزئیات این پرونده اظهار کرد: دادگاه برای اجرای حکم توقیف نفتکش و نفت متعلق به امریکا، در قالب اجرای رأی قطعی صادرشده در پرونده دادخواهی بیماران پروانهای علیه دولت امریکا و سردمداران آن تشکیل شده است. رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل افزود: پرونده حاضر با دادخواهی ۷۷۱ نفر از بیماران پروانهای کشور و تحت نظارت مؤسسه مردمنهاد بیماران پروانهای، با خواسته مطالبه خسارت مادی و تنبیهی ناشی از تحریمهای غیرقانونی و ناعادلانه و محرومیت این بیماران از دسترسی به دارو تشکیل شد. این پرونده پس از رسیدگی منتهی به صدور رأی شد و پس از ابلاغ رأی و طی تشریفات قانونی، اجراییه نیز صادر و ابلاغ شد. وی گفت: دادگستری استان تهران و شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل، بر اساس دستورات صادره، در سال ۱۴۰۲ نسبت به توقیف یک نفتکش امریکایی در خلیج فارس اقدام کردند. محموله نفتی متعلق به دولت امریکا تخلیه و کشتی آزاد شد و پس از احراز و حصول علم قطعی و قاطع درباره تعلق نفت به دولت امریکا، بر اساس سلسلهمراتب دستورات قضایی، این محموله بهطور کاملاً قانونی و با رعایت قانون اجرای احکام مدنی به فروش رسید و وجه حاصل از آن به حساب قوه قضاییه واریز شد.
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل ادامه داد: دادگاه در مقام اجرای حکم صادرشده علیه دولت امریکا و با رعایت کامل تشریفات قانونی، دستورات لازم را بر مبنای قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی و قوانین مربوط صادر کرده و دستور توزیع این وجوه را به مرجع صالح ابلاغ کرده است. بر اساس دستورات صادره، سازمان مردمنهاد بیماران پروانهای «خانهایبی» مکلف شده است مبلغ ۲ میلیارد تومان را به حساب هر یک از بیماران پروانهای دادخواه علیه دولت امریکا تخصیص داده و واریز کند.
احراز دخالت امریکا در منع دسترسی بیماران ایرانی به دارو
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل درباره مبنای رسیدگی قضایی به این پرونده گفت: دادگاه در جریان رسیدگی، اقدامات متعدد و گستردهای را برای احراز این موضوع انجام داد که آیا دولت امریکا عملاً موجبات منع دسترسی بیماران ایرانی به دارو را فراهم کرده است یا خیر. در این مسیر، استعلامات متنوعی از مراجع داخلی و خارجی، از جمله مراجع پزشکی قانونی و سازمانهای مردمنهاد انجام شد. در نهایت، دادگاه به مستندات مکتوب، متقن و قابل استنادی دست یافت که مؤید دخالت مستقیم و غیرمستقیم دولت امریکا در ایجاد محدودیت برای دسترسی بیماران ایرانی به دارو بوده است. بر اساس این مستندات، وزارت خزانهداری امریکا تحت نظارت دولت این کشور، یا بهطور مستقیم زمینه عدم تخصیص دارو به بیماران ایرانی را فراهم کرده یا با ممنوعیت مبادلات و مکاتبات مالی با ایران، شرایطی ایجاد کرده است که شرکتهای دارویی از انجام معامله و ارسال دارو برای بیماران ایرانی باز ماندهاند.
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل افزود: اگرچه ممکن است در برخی موارد دستور صریحی مبنی بر نرساندن دارو به شرکتها ابلاغ نشده باشد، اما ترس ناشی از تحریمهای امریکا و محدودیتهای مالی، در عمل امکان هرگونه معامله و ارسال دارو برای بیماران ایرانی را از میان برده است. وی با اشاره به حق دسترسی به دارو بهعنوان یکی از اصول بنیادین حقوق بشری گفت: در محدوده موضوع این پرونده، حق بنیادین دسترسی بیماران به دارو آسیب دیده و بیماران پروانهای، به دلیل تحریمهای غیرقانونی و نامشروع، از دسترسی عادلانه به دارو محروم شدهاند.
به گفته وی، دادگاه حقوقی تهران در رسیدگی به دادخواهی این بیماران، حکمی مبسوط و مستند در بیش از ۱۰۰ صفحه صادر کرده است؛ حکمی که در آن سیر تحریمهای امریکا علیه ایرانیان، استعلام از مراجع داخلی و خارجی، مراکز پزشکی قانونی و سازمانهای مردمنهاد مورد بررسی قرار گرفته و دادگاه بر اساس مستندات موجود به این نتیجه رسیده است که بیماران پروانهای عملاً از دسترسی به داروهای حیاتی خود محروم شدهاند.
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل رفتار دولت امریکا را غیرقانونی، نامشروع و مغایر با موازین حقوقی و انسانی توصیف کرد و گفت: در این پرونده و در مقام جبران حداقل خسارت واردشده به این بیماران، نفت متعلق به دولت امریکا بر اساس قوانین و مقررات توقیف و سپس به فروش رسید. وی افزود: وجوه حاصل از این اقدامات قانونی اکنون با رعایت تشریفات قضایی در اختیار بیماران واجد شرایط قرار خواهد گرفت و این اقدام، نخستین گام در مسیر جبران خسارت بیماران به شمار میرود.
اقامه دعوای بیماران تالاسمی در مسیر رسیدگی
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل با تأکید بر ادامه این روند گفت: در مراحل بعدی، پرونده بیماران مبتلا به تالاسمی و دیگر بیمارانی که نسبت به تقدیم دادخواست اقدام کردهاند نیز بر اساس احراز شرایط قانونی و تصمیمات قضایی مربوط مورد رسیدگی قرار خواهد گرفت. وی تصریح کرد: تأمین وجوه لازم برای جبران خسارت بیماران ایرانی از محل توقیف اموال متعلق به امریکا، در چارچوب سلسلهمراتب قانونی و قضایی دنبال خواهد شد و بیماران پروانهای بهعنوان نقطه آغاز این روند و نمادی از مظلومیت بیمارانی که با مشکل دسترسی به دارو مواجه شدهاند، در اولویت قرار گرفتهاند.
رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بینالملل همچنین گفت: سازمان مردمنهاد خانه بیماران پروانهای مکلف است از طریق مدیرعامل و با نظارت دستگاه ضابط، وجوه اختصاصیافته را مطابق دستور دادگاه و در کوتاهترین زمان میان بیماران توزیع کند و گزارش کامل نحوه توزیع و اقدامات انجامشده را به دادگاه ارائه دهد.
وی در پایان با اشاره به میزان وجوه حاصل از فروش مال توقیفشده متعلق به دولت امریکا اظهار کرد: ارزش مجموع مال توقیفشده و وجوه حاصل از فروش نفت متعلق به امریکا حدود ۳۶ یا ۳۷ میلیون دلار بوده است و این مبلغ با اولویتبندی بیماران و در چارچوب تصمیمات قضایی میان دادخواهان ایرانی توزیع خواهد شد. بر این اساس، اجرای حکم پرونده ۷۷۱ بیمار پروانهای تنها به جبران خسارت این گروه محدود نخواهد ماند و با ادامه روند رسیدگی به دادخواستهای دیگر، بیماران مبتلا به تالاسمی و سایر بیمارانی که در این زمینه اقامه دعوا کردهاند نیز، پس از احراز شرایط قانونی، میتوانند در مسیر جبران خسارت از محل اموال توقیفشده دولت امریکا قرار گیرند؛ مسیری که با فروش محموله نفت توقیفی و اختصاص وجوه آن به بیماران پروانهای، نخستین گام عملی خود را برداشته است.
