12 سال پس از اينكه طالبان، گروه اسلامگراي دستپرورده امريكا عليه امنيت ملي و منافع فرامنطقهاي امريكا برخاست و منافع عربستان سعودي را در افغانستان پي گرفت، اين بار گروههاي سلفي سوريه نسخه ديگري از اسلام راديكالي هستند كه عليه كاخ سفيد برخاستهاند و نقشه راه رياض را در وادي شام پياده ميكنند.
«امروز برگزاري نشست صلح ژنو 2 كه قرار بود در 25 نوامبر (4 آذر) برگزار شود به درخواست امريكا به تعويق افتاد و متأسفانه اين نشست در تاريخي كه اعلام شده بود، برگزار نميشود». اين خبر تلخي بود كه اخضر ابراهيمي، نماينده ويژه سازمان ملل در امور سوريه پس از نشست سه جانبهاي كه با نمايندگان روسيه، امريكا و سازمان ملل داشت اعلام كرد. البته به نقل از شبكه خبر العالم، ابراهيمي اظهار اميدواري كرد كه نشست صلح ژنو پيش از پايان سال 2013 برگزار شود.
شايد در روز 25 نوامبر به جاي نشست صلح ژنو 2 نشستي سه جانبه با حضور امريكا و روسيه براي تعيين زمان دقيق مذاكرات صلح برگزار شود. اما آنچه بيش از پيش اهميت دارد و نگرانيها را در موكول شدن زمان مذاكرات صلح به سال 2014 افزون ميكند تاثير گذاشتن گروههاي معارض و مخالف سوريه در به تأخير انداختن زمان برگزاري مذاكرات است، چراكه اخضر ابراهيمي منتفي شدن نشست 25 نوامبر را «بينتيجه بودن چانهزنيها با گروههاي مخالف سوريه» اعلام ميكند. اما در روزي كه نشست 25 نوامبر به تعويق افتاد از شهر مرزي ريحانلي تركيه خبر ميرسد نمايندگان عربستان و قطر نشستي ديگر براي انسجام دادن به گروههاي معارض سوريه تشكيل دادهاند تا «جيش محمد» را جايگزين «ارتش آزاد» كنند. انسجامي كه حاكمان ايالات متحده آنچنان كه بايد خاطره خوشي از نمونه مشابه آن در دهه 90 ندارند.
آنجا كه امريكا گروههاي تندروي اسلامگرا را براي جلوگيري از نفوذ فيزيكي و معنوي ارتش سرخ شوروي سروساماني داده بود تا ميراث ترومن باقي بماند. اما با فروپاشي شوروي و پايان مكتب كمونيسم همان گروههاي تندروياسلامگرا بر خلاف امنيت ملي ايالات متحده امريكا حركت كردند و با متحد كردن همه نيروهاي خود و نيز ايدئولوژي برخاسته از عربستان سعودي، گوي رقابت را در افغانستان از دولتهاي بوش پدر و كلينتون ربودند.
«سوريا الان» از ريحانلي واقع در اسكندرون در شمال سوريه گزارش داد كه شماري از شخصيتهاي عربستاني و قطري، با حمايت مالي و لجستيكي فرماندهان ارشد گروههاي تروريستي در سوريه، با برگزاري جلسات متعدد و متوالي، درصدد برنامهريزي و آمادهسازي براي انسجام دادن به گروههاي مسلح «ارتش توحيد»، «آزادگان شام»، «بازهاي شام» و «جيش الاسلام» به فرماندهي كساني چون «زهران علوش» و «سليم ادريس» و ديگر گروههاي سلفي هستند تا آنها را تحت يك گروه جديد مسلح در سوريه با نام «جيش محمد» دربياورند. خالد العطيه وزير امور خارجه قطر كه از جمله شخصيتهاي حاضر شده در ريحانلي است و با ستاد ارتش آزاد و فرماندهان گردانها و تيپهاي مسلح گفتوگو داشته اعلام كرده كه با برگزاري اين نشستها در ريحانلي، به دنبال جايگزينهاي كارآمدتري است كه اساسا به دنبال بهبود شرايط گفت وگو در ژنو نيستند.
«سوريا الان» به نقل از منابع آگاه اعلام كرده كه اين اولين نشست نبوده و اين رويه تا تشكيل ارتش جديد و ايجاد دفتري سياسي ادامه دارد: « دفتر سياسي جايگزين ائتلاف سوري مخالفان ميشود، زيرا دهها تن از گروههاي مسلح اعلام كردهاند كه اين ائتلاف را به رسميت نميشناسند و در مقابل «دولت موقت» را كه قرار است تشكيل شود، به رسميت ميشناسند».
شايد اختلاف اساسي بر سر فرماندهي تشكيلات نظامي جديد قدري خوشبينانه به نظر ميرسد. اما آنچه موجب نگراني امريكاييها شد و آنها را بر آن داشت تا درخواست به تعويق افتادن كنفرانس صلح ژنو 2 را بدهند همين اختلاف است كه آن را ميتوان سياست عربستان در مديريت اوضاع سوريه به نفع خود دانست. وضعيتي كه كاخ سفيد آن را برخواهد تابيد و دولت اوباما را به انتخاب راهحلي مناسبتر براي خروج از بحران موجود سوق خواهد داد.
