اصحاب رسانه در هفته گذشته شاهد اولين اظهارنظر منصور واعظي، دبيركل آرام و بيسر و صداي نهاد كتابخانههاي عمومي كشور در خصوص واگذاري اين نهاد به شهرداريها بودند. واعظي كه براي تشريح برنامههاي نهاد در هفته كتاب، خبرنگاران را به پاركشهر فراخوانده بود، در پاسخ به سؤال خبرنگاران، به طور تلويحي اعلام كرد كه مايل است بيشتر سياستگذاري كند تا اينكه مجري باشد.
هيئت دولت در مصوبه شهريورماه گذشته، مادهاي را از تصويب گذراند كه بر اساس آن، اداره و امور اجرايي نهاد كتابخانهها بايد به شهرداريها واگذار شود. اين مصوبه با مخالفتهايي در ميان صاحبنظران و كارشناسان مواجه شد. مركز پژوهشهاي مجلس هم دو ماه قبل، اين طرح را غيركارشناسانه خوانده بود. اين كش و قوسها تا كنفرانس خبري هفته گذشته منصور واعظي ادامه داشت. هرچند موضوع اصلي نشست، تشريح برنامههاي نهاد در هفته كتاب بود اما جويا شدن موضع رسمي دبيركل در اين خصوص، تبديل به سوژه اصلي خبرنگاران شده و در انتظار فرا رسيدن زمان پرسش و پاسخ بودند.
عاقبت واعظي در پاسخ به يكي از خبرنگاران در خصوص اين مسئله براي اولين بار به طور رسمي اظهارنظر كرد. هرچند بنا به عادت و سيره هميشگي خود سعي كرد آرام باشد و خوراك جنجالي براي رسانه فراهم نكند. او از تفاهمنامه پنج سال قبل با مهدي چمران و شوراي عالي استانها در خصوص واگذاري امور اجرايي و مديريتي كتابخانههاي عمومي به شهرداريها سخن گفت و عدم استقبال شهرداران از اين مسئله را پيش كشيد اما پنهان هم نكرد كه نهاد مايل است بيشتر سياستگذار باشد تا مجري. با اين اوصاف بايد ديد ادامه اين روند كه هنوز مختصات دقيق و حدود و ثغور دخيل شدن شهرداريها مشخص نشده به چه سرانجامي ختم ميشود.
كركس در انتظارِ«صداي پاي آب»
چهارمين كنگره «صداي پاي آب»، با هدف گراميداشت ياد و نام سهراب سپهري در حوزه هنري برگزار شد. عليرضا قزوه در نشست خبري چهارمين كنگره كه هفته پيش در حوزه برگزار شد، سهراب سپهري را صاحب حق بزرگي به گردن شاعران انقلاب دانست. تعابير قزوه در توصيف سهراب در نوع خود جالب است:«جايگاه سهراب سپهري در شعر امروز يك جايگاه خاص است و اگرچه سهراب نتوانست با شعر انقلاب جلو بيايد و با مرگ زودرس اين فرصت برايش فراهم نشد، شايد اگر سالهاي بعدي را سپري ميكرد، با توجه به اتفاقهاي شگفتي مثل جنگ تحميلي، نگاهش تا حدي عوض ميشد. با اين حال حتي اگر نگاهي تغيير نميكرد، سهراب با همين نگاه زلال، پاك و انساني حق بزرگي بر گردن شاعران انقلاب دارد. او يك مسلمان است و شهادتين خود را در جايجاي شعرهايش فرياد زده است. قرار است در اين كنگره نشان ويژه «كركس» به برگزيدگان اهدا شود. اين نام الهامگرفته از يكي از اشعار سهراب سپهري است.
فرهنگنامه يكصدهزار صفحهاي روي پيشخوان
«اين مجموعه، با هزينه 4 ميليارد توماني به پايان رسيده است. از سال 73 و74 به صورت شخصي، پژوهش و تحقيق اين مجموعه را شروع كردم. پيش از آن در ستاد آزادگان كار پژوهشي ميكردم. وقتي وارد كار مطبوعاتي شدم، كار دولتي را رها كردم و به صورت شخصي كار پژوهش و تحقيق را شروع كردم. تيمي كه همكاري كرد به صورت پراكنده 150 نفر در طول 20 سال و 50 نفر به صورت متمركز بود و بيش از 6 هزار ساعت مصاحبه انجام و 500 جلد كتاب جمعآوري شد. تصاوير بيش از 42 هزار آزاده در اين مجموعه هست. » اينها حرفهايي است كه مسعود دهنمكي، چهره نامآشناي اين روزهاي سينماي ايران گفته است.
حتي تصور اين حرفها هم آسان نيست. دهنمكي در مجموعه 80 جلدي فرهنگنامه اسارت و آزادگان كوشيده است فضاي يكي از مغفولترين حوزههاي فرهنگ عمومي جنگ را ترسيم كند؛ مصاحبههاي متعدد با آزادگان، توصيف شرايط فيزيكي، جغرافيايي اردوگاههاي اسرا در عراق مبتني بر اطلاعات دقيق و جمعآوري همه مطالب رسانهها در خصوص اسارت و آزادگي از ويژگيهاي پروژه جديد مسعود دهنمكي است. براي اين مجموعه فقط چيزي حدود 6 هزار مصاحبه انجام شده است.
دهنمكي هزينه پژوهش اين كار را كه از سال 1372 استارت خورده چيزي حدود 4 ميليارد تومان عنوان كرد كه نصف آن را نهاد كتابخانههاي عمومي كشور به عنوان حقالتأليف پرداخت كرده است. بخشهاي ديگري از اين هزينه نيز بر طبق گفته دهنمكي از محل كمكهاي بخش خصوصي و درآمد فيلمهاي خودش حاصل شده است. فرهنگنامه 80 جلدي و يكصد هزار صفحهاي اسارت، پنجشنبه هفته گذشته طي مراسمي در تالار وحدت رونمايي شد.
كاغذ پارس روي ميز بخش خصوصي
متولدين دهه 60 كه دوران دانشآموزيشان در دهه 70 طي شده است شايد هنوز دفتر مشقهاي تعاوني از يادشان نرفته باشد؛ دفترهايي كه پشت جلدشان «تعليم و تعلم عبادت است» حك شده بود، هرچند شايد الان ديگر نتوان آن دفترها را در بازار پيدا كرد. كارخانه كاغذ پارس كه از ابتداي دهه 50 و تا همين چند سال پيش سهم توليد عمده كاغذ تحرير كشور را داشت، حال و روز خوبي ندارد. تزريق نشدن اعتبار و عدم نوسازي به موقع خطوط توليد و زيان انباشته اين كارخانه كه در دهه 60 و زير سايه جنگ هم كار خود را در هفتتپه شوش متوقف نكرده بود به مرز تعطيلي رساند.
يكي، دو تجربه ناموفق واگذاري به بخش خصوصي طي چند سال گذشته و عدم اجراي تعهدات طرفين هم وضعيت اين واحد توليدي نوستالوژيك را برزخيتر كرده بود. سهامدار اصلي كارخانه تصميم به واگذاري كامل اين كارخانه كرد؛ مزايدهاي كه عاقبت در هفته گذشته به نتيجه رسيد و كارخانه كاغذ پارس با عمري بيش از 40 سال با قيمتي بالغ بر 77 ميليارد تومان واگذار شد. بر طبق گفته سيدراضي نوري، نماينده مردم شوش در مجلس، مقدم متعهد شده است كه ظرفيت اين شركت را به سه برابر توسعه دهد. ماده اوليه كاغذ پارس از حجم باگاس صنايع نيشكر خوزستان است. باگاس يا تفاله نيشكر از جمله مواد زائد صنايع نيشكر محسوب ميشود كه از هر هفت كيلوي آن ميتوان يك كيلو كاغذ تحرير توليد نمود.
با توجه به توليد سالانه 2 ميليون تن باگاس در كشور، در صورت برنامهريزي درست و اصولي ميتوان از اين حجم باگاس تقريباً حدود 300 هزار تن كاغذ تحرير توليد كرد كه كاملاً پاسخگوي نياز داخل باشد. ميزان مصرف داخلي كاغذ تحرير تقريباً سالانه 300 هزار تن است.