توجه به محیط زیست و حفظ
سلامتی انسان و موجودات کره زمین یکی از اصول اساسی در بقای زندگی و استفاده از
مواهب خدادادی است که به وفور در اختیار ما قرار دارد .
مسئله زباله مشکلی است که بیشتر
جوامع دنیا به آن گرفتار بوده و در این خصوص سه عامل رشد جمعیت ، توسعه شهری و رشد
روز افزون صنایع ، افزایش مصرف و ازدیاد زباله را به همراه داشته است . هزینه
جمع آوری زباله و برگشت آن در چرخه تولید نیز آنقدر زیاد است که به عنوان «
طلای کثیف » معروف شده است.
تجربه سال ها در عمل آوردن کمپوست و
پرداخت هزینه های گزاف جمع آوری و دفع زباله نشانگر اهمیت این مسئله است . توجه به
امر بهداشت و سلامت جامعه و رعایت جنبه های پیش گیری قبل از درمان بدون توجه به
سیستم های جمع آوری و دفع مواد زاید که مسبب اصلی آلودگی در شهر ها و روستاهای
کشور است امکان پذیر نیست .
بر اساس آمارهای اعلام شده میزان
تولید زباله در جهان 450 تا 500گرم در روز برای هر فرد است، ولی در
کشور ما این رقم به 800گرم تا یک کیلو میرسد.
در استان سرسبز مازندران نیز روزانه
3150 تن زباله در محدوده روستایی و 170 شهری تولید می شود که 68 درصد از زباله های
تولیدی تر هستند و90 درصد از زباله ها نیز تلمبار می شود.
در مرکز استان نیز سالانه بيش
از 90 هزار تن زباله توليد ميشود که بالطبع در تعطیلات تابستان و ایام نوروز این
حجم تولید زباله افزایش می یابد. این درحالی است که حمل و دفع این زباله ها
چندسالی به یک معضل اساسی در این شهر تبدیل شده است.
از زمانی که سایت شهید زارع ساری به
دلایل مختلف از جمله اعتراض ساکنان منطقه جوابگوی دفع زباله مردم ساری نبوده است
حمل و انتقال زباله ها به منطقه پشت کوه بخش چهاردانگه در دستور کار مسولان
شهری قرار گرفت که علی رغم مخالفت اهالی منطقه به دلایل زیستی، بیش از 6 سال این
عمل روزانه تکرار می شود.
حمل روزانه بیش از 20 کامیون زباله
درمسیر ساری، کیاسر تمامی زیباییهای این منطقه را تحت الشعاع خود قرار داده به
طوری که مسیر صد کیلومتری ساری تا ولویه را به کثیف ترین جاده دنیا تبدیل
کرده است! در این مدت شیرابه زباله ها جان یک چوپان بیگناه را گرفته و باعث آلودگی
شدید سفره های زیر زمینی و آب های رو زمینی منطقه شده است.
شيرابه حاصل از زباله ها مي تواند به
كانون قابل ملاحظه اي از باكتريها و ساير ميكروبهاي مضر تبديل شوند همچنین انتشار
مواد شيرابه از طريق مكانهاي دفع زباله به سطوح پاييني خاك و سفره هاي آب زيرزميني
كه مورد شرب و توليد آبزيان است بسيار خطرناك تر از انتقال آن به سيستمهاي تصفيه
فاضلاب می باشد.
با این اوصاف به نظر می رسد تنها راه
حل برون رفت از این معضل احداث کارخانه زباله سوز است که آن نیز چندسالی در استان
مازندران مطرح شده ولی عملا نتیجه ای تاثیرگذار نداشته است.
شهردار ساری در جلسه علنی شورا که در
دی ماه سال گشته برگزار شد از انعقاد قرارداد احداث نیروگاه زباله سوز در این شهر
خبر داد و آن را اتفاق بزرگی در ساری دانست و گفت: با قرارداد 46 میلیارد
تومانی بزودی دغدغه و نگرانی مردم ساری در خصوص حمل ودفن زباله حل خواهد شد .
عبوری با اعتراف به صرف هزینه های
گزاف حمل ونقل ودفن زباله تصریح کرد: با توجه به بحث ها و جلسات آنچنانی ، دعوت از
پیمانکاران ورفتن به سفرهای خارجی و استقرار کارخانه کمپوست و وعده های غیرعملی
برخی مسئولان گذشته ، بالاخره این تلاش های نافرجام و صرف هزینه های بی هدف از جیب
بیت المال ، به استقرار نیروگاه زباله سوز انجامید.
مسئله زباله به حدی در این شهر مهم
بوده که استاندار مازندران در بهمن 91 نیز طی دو نامه جداگانه از رييس جمهور خواست
تا ضمن موافقت با ترك تشريفات عمليات اجرايي پروژه احداث نيروگاه زباله سوز ساري
نسبت به تأمين اعتبار مورد نياز برای کارخانه کمپوست اقدامات لازم بعمل آيد.
طاهایی، استاندار مارندران یکی از
محوری ترین مطالبات در سفر چهارم دولت به مازندران را موضوع تکمیل پروژه نیروگاه
برق از زباله می داند و امیدوار است با تکمیل این پروژه معضل زباله و آلایندگی آن
برای مردم ساری حل شود.
اما در میان این همه احساس مسولیت
مسولان استانی و شهرستانی و شهری در قبال مشکل زباله، چند سوال اساسی به ذهن
متبادر می شود که هر کدام برای خود جای تامل و تفکر دارد:
-آیا در مرحله اول انتقال زباله قرار
نبود موقتا و 6 ماه زباله در منطقه بکر تفریحی ، زیست محیطی ، گردشگری پشت
کوه منتقل شود ؟
-آیا فرصت چندین ساله برای ساخت
زباله سوزکافی نبوده است؟
- چرا برنامه زمانبندی شده ای برای
رسیدن به شهری عاری از زباله تعریف نشده ؟
- آیا تاکنون فکر کرده اید چه میزان
خسارت به این منطقه وارد شده که با آن می توان چند زباله سوز احداث کرد؟
-چرا پروژهای اینچنینی روزشمار
ندارند ؟
پاسخ به این سوال و چند سوال دیگر
نظیر اینکه زباله و شیرابه های آن در بهداشت منطقه چقدر تاثیر گذار است و آیا
زباله های بیمارستانی نیز در میان این زباله ها وجود دارد، می تواند نتایج تاسف
باری را به همراه داشته باشد:
-مقدار تاثیر شیرابه های زباله در
مسیر جاده ها بر صنعت توریسم چقدر است ؟
-آلودگیهای زباله چقدر بر محیط زیست،
جمعیت روستایی و مهاجرت آن تاثیر گذاشته است ؟
-زباله چه میزان از ابهای زیر
زیرزمینی را آلوده می کنند ؟ آیا شیرابه ها ی آلوده از طریق باران و سیل به مناطق
پایین دست منتقل نمی شوند ؟
-آیا این امر بر تعداد وحوش و
پرندگان منطقه تاثیر نگذاشته است؟
-آیا بیماریهای ناشی از زباله و
شیرابه های آن در جاده ها مثل انگل ها ویروسها و کیست هیداتیک و ... به حیوانات
وحشی به ترتیب به حیوانات اهلی و انسانها منتقل نمی شود ؟
- آیا زباله های درمانگاهها،
بیمارستانها ، مطب ها ، آزمایشگاهها کاملا سوزانده شده و خاکستر آن منتقل می شود ؟
در گزارش های بعدی سوالات فوق
را از نگاه مدیران ذیربط بررسی خواهیم کرد.
(سید حسن موسوی کیاسری-کارشناس ارشد مدیریت رسانه)
