چند سال پیش بخش مانه و سملقان با مركزيت آشخانه در ورودی استان خراسان شمالی به شهرستان تبديل شد و در پی اجرای این مصوبه، امید بهره مندی از امکانات شهری در دل مردم این شهر تازه تاسیس جوانه زد. اما پس از گذشت مدت زمانی، علیرغم افزایش جمعیت و توسعه فیزیکی این منطقه، نه تنها خبری از امکانات رفاهی شهری نشد بلکه رنگ و بوی زندگی روستایی اش نیز دستخوش بازی هایی شد که حالا آشخانه ای ها خوشان هم نمیدانند چه باید بکنند. نگه داشتن دامها در محدوده شهری و اصرار بر حفظ دامداری سنتی در بافت مسکونی، نبود طرح مکانیزه جمع آوری زباله و چندین مشکل کوچک و بزرگ دیگر روز به روز بر معضلات زیستی این منطقه افزوده تا آنجا که ساکنین آشخانه حالا دیگر زندگی در این شهر را تهدیدی برای سلامتشان می دانند.
***
در کوچه و خیابان های این شهر، نه خبری از سبزه و درخت هست نه معابر آسفالته و مبلمان و امکانات شهری! تردد دام ها در معابر و بوی تعفن فضولات حیوانی که در زمین های بایر بدون استفاده کوچه و خیابان روی هم جمع شده، حاکی از زندگی در محیطی است که تا شهری شدن فرسنگ ها فاصله دارد! شهری که با داشتن حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت و حتی دو دانشگاه هنوز از آب شرب کافی برخوردار نیست و هنوز هم از جمع آوری مکانیزه زباله و بهداشت محیط بهره ای ندارد.
در هر فصل از سال ساکنینی این منطقه با مشکلات کوچک و بزرگی دست به گریبانند و با نزدیک شدن به فصل گرما، نگرانی اهالی هم بیشتر می شود چرا که با اتمام زمستان و گرم شدن تدریجی هوا، در شرایط آلوده فعلی امکان ابتلای افراد به ویژه کودکان و سالخوردگان چندین برابر می شود.
با وجود تبدیل آشخانه به شهر، هنوز هم حدود ۲۰۰ دامدار دام های خود را در حیات منازلشان نگه می دارند و بدون توجه به آثار سوء این وضعیت بر بهداشت محیط و سلامت شهروندان و برخلاف اعتراض های مداوم مردم و مسئولین این مسئله همچنان ادامه دارد.
چه کسی تعلل می کند؟!
بحث ساماندهی دامداری ها و انتقال آنها به محدوده خارج از شهر از پنج شش سال پیش به صورت جدی تر مطرح شد. در این بین حتی دامدارانی که خود از نگه داشتن گاو و گوسفند در محل زندگی شان ناراضی بودند و بنا به گفته خودشان برای تامین امرار معاش خانواده از سر ناچاری این شیوه زندگی را انتخاب کرده بودند نیز اعلام آمادگی کردند و حتی برای اجرای طرح انتقال دامداری ها به خارج از شهر مبالغی را نیز پرداخت کردند، چرا که این راهکار را از هر جهت به صرفه می دیدند. از نظر دامداران منطقه ایجاد مجتمع های دامداری و تعیین محیط مناسبی در خارج ازشهر برای نگه داری دام ها و جلوگیری از تردد نزدیک به ۴ هزار راس دام در معابر شهر علاوه بر حفظ بهداشت عمومی و بالا بردن کیفیت زندگی شان می تواند مشکل مرتع را نیز برطرف کند، چرا که در این شرایط دامداران نيازي ندارند تا دام ها را براي چرا به مناطق دوردست ببرند و وقت بسیاری را صرف تهیه و آوردن علوفه به محل زندگی شان کنند.
اما با این وجود هنوز نتیجه ای حاصل نشده است. این در حالی است که چند ماه پیش مدیرجهاد کشاورزي شهرستان صراحتا اعلام کرده تاکنون کار خاصي براي خروج دام از شهر انجام نشده و رئيس شوراي شهر آشخانه مي تواند پاسخ گوي سوالات در خصوص این مورد باشد.
شورای شهر نیز موافقت با واگذاری زمین از سوی جهاد کشاورزی به شهرداري و شوراي شهر را شرط اجرای طرح خروج دام ها عنوان کرد!
حالا پس از گذشت چندین ماه عضو شورای اسلامی شهر آشخانه با بیان اینکه طرح ساماندهی خروج دام از شهر آشخانه در بالاتکلیفی باقی مانده و همچنان دام در داخل این شهر نگهداری می شود.
بنا به گفته محمد مهدی سلیمانی طی هفت سال گذشته زمینی به مساحت شش هکتار از سوی مجموعه اعضای شورای شهر و دامداران برای ساخت مجتمع دامپروری در خارج از شهر پیش بینی شده که مورد تایید منابع طبیعی قرار گرفته قرار است تمام دامداری ها از داخل شهر خارج شوند.
این قرار مدتهاست که به قوت خود باقی است اما رنگ عملی شدن به خود نمی بیند!
البته سلیمانی در این خصوص نیز گفت: با توجه به اینکه طرح مطالعه شده از سوی شرکت تعاونی دامداران با صورت یک واحد نوشته شده است این درحالیست که این طرح از سوی امور اراضی به صورت چند واحد تدوین شده است عامل مسکوت ماندن این طرح می باشد.
جریمه هم شدیم اما...
در حالی که هم اهالی و هم مسئولان شهری و استانی به شدت از نامناسب بودن چهره و ظاهر شهر و نبود بهداشت و احتمال روز افزون خطر ابتلا به بیماری مشترک بین دام و انسان به دلیل شرایط موجود ناراضی اند ناهماهنگی و اختلاف نظر سازمان ها و ادارات مربوطه شهری و استانی نیز خود دلیل دیگری برای تعلل در اجرای این طرح است.
شهرداری، جهاد کشاورزی را متولی خروج دام از شهر می داند و جهاد کشاورزی پای شورای شهر را به میان می کشد و خلاصه... این قصه سر دراز دارد. اما در این میان وظیفه تذکر، اخطار و جریمه دامدارانی که در برابر اجرای طرح مذکور مقاومت می کنند به عهده شهرداری است!
یکی از دامداران منطقه در این خصوص گفت: ما با نگهداري چند رأس دام، امرار معاش و نيازهاي خانواده خود را تأمين مي کنيم اما اگر مکان مناسبي براي نگهداري دام ها در حواشي شهر اختصاص دهند، به طور حتم از آن استقبال مي کنيم شهرداري تاکنون چند بار به ما تذکر داده و گاهي اوقات هم جريمه کرده است، در حالی که باید چاره درستی پیدا کنند.
مسلم است که دامداران با اجرای این طرح مخالفتی ندارند اما موضوع اینجاست که پس از گذشت این همه مدت هنوز خیلی ها در انتقال دامهایشان بلاتکلیفند و نبود امکاناتی از جمله آب و برق و مرتع و علوفه در مکان های ساخته شده در خارج از شهر راه را برای همراهی آنها با مسئولان بسته است!
بنا به گفته شهردار تاکنون به ده ها نفر اخطار داده شده که بعضي از آن ها دام هاي خود را از شهر خارج کرده اند و برخي نيز به دادگاه معرفي شده اند تا قانون در اين رابطه حکم کند و به دليل ضعف مالي اين افراد و نبود متولي مشخص که بخواهد مشکلات اين افراد را به طور جدي پيگيري کند، اين مسئله هم چنان پا بر جا مانده است.
علاوه بر دلیلی پاس کاری بین مسئولان بر سر حل این مسئله موضوع دیگری که علامت سوال پررنگی را در ذهن اهالی به جای گذاشته این است که مبالغی که از ۶ سال پیش تاکنون از دامداران دریافت شده به چه مصارفی رسیده و کجای کار لنگ می زند؟!
