به گزارش خبرنگار سیاسی پایگاه خبری-تحلیلی "ندای انقلاب"، اول بهمن ۱۳۴۸، سرآغاز سلسله درسهاي زيربنايي "ولايت فقيه" يا "حكومت اسلامي" بود كه حضرت امام خميني(ره) همزمان با رهبري حركت سرنوشتساز بسيج نيروهاي جوان و دانشگاهي و تشويق آنان به مطالعه و بررسي قوانين همه جانبه اسلام، در حالي كه چند سالي از تبعيدشان در نجف اشرف ميگذشت، طي دوازده جلسه در مسجد شيخ انصاري ارائه کردند.
اين بحث علمي نه تنها حوزههاي علميه و محافل علمي روحانيت را با بياني مستدل و فقهي به اصل تفكيك ناپذيري دين و سياست متوجه ميکرد، بلكه محيطهاي دانشگاهي را نيز با نظام سياسي اسلام به عنوان يك تئوري كامل و الهي براي حكومت اسلامي آشنا ميكرد و روح خودكمبيني و خودباختگي را از اين محافل آشنا با فرهنگ غرب ميزدود.
سخنان حضرت امام خميني در اين جلسات پس از مدتي تبديل به كتابي با همين عنوان شد و عليرغم ممنوعيت و تدابير شديد ساواك ايران، به طرق گوناگون و مخفيانه به دست مبارزان داخل كشور ميرسيد.
این نظریه از جمله نظریات بدیعی است که توسط حضرت امام خمینی(ره) طرح و تبیین شد و با پیروزی انقلاب اسلامی مبنای نظام و حکومت اسلامی ایران قرار گرفت.
اگرچه شاکله فعلی این نظریه مترقی و گستره مرهون تلاش فقهی و تأملات موشکافانه امام راحل است، با این حال صورت خام و اولیه این نظریه را میتوان در آرای فقهی بسیاری از علمای شیعه در طول تاریخ درخشان فقه شیعی یافت.
اصل ولایتداشتن فقها بر برخی امور و نیز حدود و دایره آن از جمله مباحثی است که در کتب علمای پیشین به وفور قابل مشاهده است.
«ولایت» در لغت از واژه «ولي» به معناي «قرب» و «نزديکي» مشتق شده است و «ولايت» به معناي ياري و نصرت و يا به معني سلطـان ميباشد. این واژه از پراستعمالترين کلمــات قرآن بوده و در ۱۲۴ مورد بصورت اسمي و ۱۱۲ مورد به اشکــال فعلي در قرآن کريم آمده است.
براي «ولی» با ترکيبـــات مختلفش معاني متعددي ذکر شده است در حــاليکه این واژه يک معناي اصلي بيشتر ندارد و ساير معاني با توجه به قرائن لفظيه و حـــاليه برای همان يک مفهوم وضع شده است و قدر مشترک همه اين معـــاني همان قــرب معنوي است. با این حال در اصطلاح ولایت فقیه، «ولي» به مفهوم سرپرستي است.
از طرفی «فقیه» واژهای از ريشه فقه است و در اصل برابر با فهم و يا علم به شيئ و فهم آن است و فقيه به معناي عالم میباشد. بعضي فقـه را علم به دين و برخي ديگر رسيدن به علم غايب بوسيلهی علم مشهود و حاضر مي دانند که اخص از علم است.
«فقيه» در اصطلاح ولايتفقيـــه يعني مجتهد جامع الشرايط که داراي ســه ويژگي اجتهاد مطلق، عدالت مطلق و قـــدرت مديريت و استعداد رهبـري باشد نه هر کس که درس فقه خوانده است. اجتهـاد مطلق به اين معني که بر همه ابعاد دين اعم از اصول و فروع، عبادات و عقود، احکام و ايقاعات و سياست اسلامي آگاه و حائز عدالت مطلق باشد يعني علاوه بر عقل نظري در عقل عملي نيز در حد امکان کامل بوده و عامل به دين و به دور از هوي و هوس باشد.
و در نهایت ولايتفقيه يعني اداره امور جــامعه در زمان غيبت امام عصر (عج) توسط فقهايي که بر کتاب و سنت احـــاطه داشته و داراي شرايطي مانند عقل، علــم، توانايي، عدالت و آگاهي به زمان، حـافظ دين و مخالف هواي نفس باشند که ولايت فقيه به اين معنا ضامن اجراي قوانين اسلام است.
انتهای پیام/
